Zetdwang

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
1 l Chess d40.png Chess l40.png Chess d40.png Chess l40.png Chess d40.png Chess l40.png Chess d40.png Chess l40.png Chess d40.png
6 Chess d40.png l Chess d40.png l Chess d40.png l Chess d40.png l Chess d40.png l
11 l Chess d40.png l Chess d40.png l Chess d40.png l Chess d40.png l Chess d40.png
16 Chess d40.png l Chess d40.png l Chess d40.png l Chess d40.png l Chess d40.png l
21 l Chess d40.png l Chess d40.png l CD l Chess d40.png l Chess d40.png
26 Chess d40.png l Chess d40.png l Chess d40.png l Chess d40.png l Chess d40.png l
31 l Chess d40.png l Chess d40.png l CL l Chess d40.png l Chess d40.png
36 Chess d40.png l Chess d40.png l Chess d40.png l Chess d40.png l Chess d40.png l
41 l Chess d40.png l Chess d40.png l Chess d40.png l Chess d40.png l Chess d40.png
46 Chess d40.png {{{l}}} Chess d40.png {{{l}}} Chess d40.png {{{l}}} Chess d40.png {{{l}}} Chess d40.png {{{l}}}
Zetdwang bij dammen: de speler die aan zet is verliest
8 kd bd kl Chess d40.png Chess l40.png Chess d40.png Chess l40.png Chess d40.png
7 pd pd Chess d40.png Chess l40.png Chess d40.png Chess l40.png Chess d40.png Chess l40.png
6 Chess l40.png pl Chess l40.png Chess d40.png Chess l40.png Chess d40.png Chess l40.png Chess d40.png
5 Chess d40.png Chess l40.png Chess d40.png Chess l40.png Chess d40.png Chess l40.png Chess d40.png Chess l40.png
4 Chess l40.png Chess d40.png Chess l40.png Chess d40.png Chess l40.png Chess d40.png Chess l40.png Chess d40.png
3 Chess d40.png Chess l40.png Chess d40.png Chess l40.png Chess d40.png Chess l40.png Chess d40.png Chess l40.png
2 Chess l40.png Chess d40.png Chess l40.png Chess d40.png Chess l40.png Chess d40.png Chess l40.png Chess d40.png
1 rl Chess l40.png Chess d40.png Chess l40.png Chess d40.png Chess l40.png Chess d40.png Chess l40.png
a b c d e f g h
Schaakprobleem (tweezet), toegeschreven aan Paul Morphy. Na 1.Ta6 is zwart in zetdwang.

In het schaken, dammen en andere bordspellen is er sprake van zetdwang als de stelling op het bord zodanig is dat de speler die aan zet is, bij iedere mogelijke zet zijn positie zal verslechteren. Als het toegestaan zou zijn om een zet niet uit te voeren, dan zou de betreffende speler dat doen, en zou het spel met remise eindigen. Een zet niet uitvoeren is echter niet toegestaan bij het schaken, dus de speler zal de minst ongunstige van de mogelijke zetten moeten kiezen.

Bij schaken wordt in plaats van zetdwang vaker de uit het Duits ontleende maar internationaal overgenomen term zugzwang gebruikt.

Vaak komt het voor dat de ene speler de mogelijkheid heeft onbelangrijke zetten te doen, terwijl de ander dat niet heeft. De eerste speler kan dan, als hij aan zet is, een tempozet doen, met als enig resultaat dat de tegenstander aan zet is en in zetdwang wordt gebracht.

Bij go is het geoorloofd te passen. Dat komt voor aan het einde van de partij, aangezien een partij reglementair wordt beëindigd als beide spelers achter elkaar passen. Meestal zal na een pas van de ene speler ook een pas van de andere speler volgen. Bij go worden winst en verlies echter bepaald door punten te tellen, waarbij de telling doorgaans zo is geregeld dat er geen gelijke stand kan optreden - een partij die op deze wijze eindigt is dus meestal geen remise (jigo).

Als er geen enkele zet mogelijk is[bewerken]

Als een spel zetdwang heeft, bepalen de spelregels wat er moet gebeuren als een speler geen enkele reglementaire zet kan doen. Bij schaken is het remise door pat, bij dammen heeft de speler verloren. Bij reversi gaat het spel verder, maar moet de speler een beurt overslaan.