Zianiden

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
الزيانيون
 Almohaden 1235–1556 Ottomaanse Rijk 
Spanje  (personele unie) 
Dz tlem2.gif
Kaart
1300-1500
1300-1500
Algemene gegevens
Hoofdstad Tlemcen

Zianiden waren een Zenata-dynastie, die van 1235 tot 1556 heerste over een gebied dat ongeveer overeenkomt met het huidige Algerije. Zij hadden Tlemcen als hoofdstad. De dynastie heeft haar naam te danken aan Ighomracen ibn Zian, de stichter van het koninkrijk.

Moskee van Tlemcen, door de Zianiden gebouwd in 1296

Het rijk werd gevormd, nadat de Almohaden sterk waren verzwakt door interne strijd en de Hafsiden van Tunis zich onafhankelijk hadden verklaard. Niet lang daarna veroverden de Meriniden Marrakech en maakten daarmee een einde aan de Almohaden. Met de verdeling van de Maghreb in drie staten werd een lijn gevolgd die begon in de oudheid. Daarin waren de plaatselijke Berberstaten op een soortgelijke wijze verdeeld: Mauretanië in Marokko, West- en Oost-Numidië ten oosten daarvan.

Door de centrale ligging van Zianiden in de Maghreb, ingekneld tussen twee veel machtigere staten, speelde het een grote rol in de strijd tussen de twee buurlanden. Het rijk werd twee maal voor een korte periode bezet door de Meriniden (van 1337 tot 1348 en van 1352 tot 1359) en was gedurende de 15e eeuw een vazalstaat van de Hafsiden. Desondanks kon het ruim 3 eeuwen lang zelfstandig blijven en zich ontwikkelen tot een welvarende staat.

Om zich te ontdoen van de woeste Arabische nomadenstammen werden deze structureel door hen opgenomen in het leger van Zianiden. Zo werden de bedoeïenen beziggehouden en konden zij geen gevaar meer vormen voor het gewone volk. Het leger stond voor een belangrijk deel uit christelijke soldaten. Gedurende hun bewind zou de Berberse massa nooit in opstand komen en het lijkt er ook op dat zij zeer geliefd waren bij het volk. Door hun militair defensieve karakter waren zij in staat om grote investeringen te doen in infrastructuur, cultuur en wetenschap.

Brosselard, een Franse geschiedschrijver, beschreef ze als 'de meest beschaafde beschaving van haar tijd'[1] :

« Zij lieten een helder spoor achter van hun heerschappij, gekenmerkt door hun ondernemerschap, hun ridderlijke dapperheid in de strijd, hun bekwaamheid in het drijven van politiek, hun tolerantie en genereuze bescherming van de handel, wetenschap, kunsten en letteren. Wat bovenal in het oog springt, is de koppigheid waarmee zij een visie najaagden van een autonome en georganiseerde staat in hun gebieden. »

Een enorme hoeveelheid aan bouwwerken zijn door hen achtergelaten, waarvan een groot aantal vernietigd of beschadigd zijn ten tijde van de Franse overheersing. Net als de Meriniden en Hafsiden waren zij in hun architecturale stijl sterk beïnvloed door die van de Almohaden.

Binnenhof van een paleis in Tlemcen, gebouwd door de Zianiden

Het rijk werd in 1556 veroverd door het Ottomaanse Rijk. Met hun val zou definitief een einde komen aan een lange periode waarin Berbers heersten over de Maghreb. In Marokko waren de Wattasiden eerder afgezet door de Arabische Saadidynastie, terwijl de rest van de Maghreb eeuwen onder Turks beheer zou komen.

Referenties[bewerken]

  1. Brosselard, Ch., “Inscriptions de Tlemcen”, Revue africaine, n° 25, 1861.