Zilvernitraat

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Zilvernitraat
Structuurformule en molecuulmodel
Structuurformule van zilvernitraat
Structuurformule van zilvernitraat
Zilvernitraat-kristallen
Zilvernitraat-kristallen
Algemeen
Molecuulformule
     (uitleg)
AgNO3
IUPAC-naam zilvernitraat
Molmassa 169,89 g/mol
SMILES
[N+](=O)([O-])[O-].[Ag+]
InChI
1/Ag.NO3/c;2-1(3)4/q+1;-1
CAS-nummer 7761-88-8
EG-nummer 231-853-9
PubChem 24470
Beschrijving Kleurloze kristallen die grijs worden o.i.v. licht
Waarschuwingen en veiligheidsmaatregelen
Corrosief Milieugevaarlijk
Gevaar[1]
H-zinnen H314 - H410[1]
EUH-zinnen geen
P-zinnen P220 - P273 - P280 - P305+P351+P338 - P310 - P501[1]
Opslag Bewaren in het donker (product is lichtgevoelig), verwijderd houden van hitte, vonken, open vlammen en brandbare producten
VN-nummer 1493
ADR-klasse klasse 5,1 PG II
MAC-waarde 0,01 mg/m³
LD50 (ratten) (oraal) 1173 mg/kg
Fysische eigenschappen
Aggregatietoestand vast
Kleur kleurloos tot wit
Dichtheid 4,352 g/cm³
Smeltpunt 212 °C
Kookpunt (ontleedt) 440 °C
Oplosbaarheid in water 2160 g/L
Goed oplosbaar in water
Slecht oplosbaar in ethanol
Waar mogelijk zijn SI-eenheden gebruikt. Tenzij anders vermeld zijn standaardomstandigheden gebruikt (298,15 K of 25 °C, 1 bar).
Portaal  Portaalicoon   Scheikunde

Zilvernitraat (AgNO3) is het zilverzout van salpeterzuur. De stof komt voor als een kleurloze tot witte kristallijne vaste stof, die zeer goed oplosbaar is in water.

Synthese[bewerken]

Zilvernitraat kan bereid worden door zilver op te lossen in salpeterzuur:

\mathrm{3\ Ag\ +\ 4\ HNO_3\longrightarrow\ 3\ AgNO_3\ +\ 2\ H_2O +\ NO}

Het stikstofmonoxide (NO) dat hierbij ontstaat, reageert vervolgens weer met dizuurstof uit de lucht tot stikstofdioxide (NO2). Dit is zichtbaar als bruinrode nitreuze dampen.

\mathrm{2\ NO\ +\ O_2\longrightarrow\ 2\ NO_2}

Eigenschappen en toepassingen[bewerken]

In tegenstelling tot de zilverhalogeniden AgCl, AgBr en AgI is zilvernitraat een goed oplosbaar zout. Wanneer een zilvernitraatoplossing gevoegd wordt bij een oplossing van natriumchloride (NaCl), slaat het slecht oplosbare zilverchloride neer:

\mathrm{Ag^+\ +\ Cl^-\ \longrightarrow\ AgCl}

Zilvernitraat wordt ook wel helse steen genoemd. Het ziet eruit als kleurloze, heldere kristallen. In contact met de vochtige huid dringt er zilverzout binnen dat daarna door het licht of anti-oxidanten wordt ontleed, zoals veel zilverzouten (zie fotografie) waarbij er, naast salpeterzuur, fijnverdeeld zilver wordt gevormd. De huid kleurt dan zwart. Het vindt in deze vaste vorm nog wel toepassing bij het aanstippen van wratten of wild vlees. Vroeger werd een oplossing van zilvernitraat gebruikt om in oogjes van pasgeborenen te druppelen (methode van Crédé) ter voorkoming van ophthalmia neonatorum. Dit werkt goed, maar als het flesje te lang open had gestaan, werd de oplossing door verdamping wel eens te geconcentreerd, wat tot oogschade kon leiden. Deze profylaxe is daarom verlaten. Omdat zilvernitraat een adstringerende werking heeft, wordt het ook in geneeskunde gebruikt om afscheiding van lichaamsvloeistoffen tegen te gaan.

Het nitraat is de meest gangbare vorm waarin zilver als een oplosbare verbinding wordt verhandeld en in het laboratorium wordt gebruikt.

Externe links[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. a b c MSDS Sigma Aldrich, Versie 4.0, Herzieningsdatum 19-7-2010