Zonnescherm

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Een knikarmscherm

Een zonnescherm is een zonwering die aan de buitenzijde van de gevel is opgehangen. Zonneschermen maken gebruik van textiel en kunnen met diverse handmatige bedieningen of met behulp van een elektromotor worden opgehaald en neergelaten.

Er zijn verschillende zonneschermen:

Markiezen[bewerken]

De markies als zonwering bestaat al zeker 150 jaar en is daarmee één van de eerste soorten zonwering gebruikt in Europa. Vergeleken met andere soorten zonwering is de markies heel effectief, doordat niet alleen de voorzijde, maar ook de zijkanten bekleed zijn met doek.

voorbeeld van markiezen

Het frame van de markies is opgebouwd uit minimaal 4 houten of aluminium U-vormige raamwerken die door middel van scharnieren aan elkaar zijn bevestigd. De hoekverbinding van een houten raamwerk bestaat uit een lipverbinding, verstevigd met een raamhoek. Die van een aluminium raamwerk bestaat uit een gegoten aluminium of kunststof verbinding.

Het achterste raamwerk wordt door middel van speciale markiesbeugels aan de gevel opgehangen. Het geheel is met doek omspannen en als de markies is uitgeklapt hangt het voorste raamwerk precies horizontaal, zodat het frame vanaf de zijkant gezien een kwart van een cirkel beslaat.

Boven de markies wordt een horizontale plank en aan de twee zijkanten een verticale plank gemonteerd, zodat het doek van de markies in opgetrokken toestand droog blijft en beschermd wordt tegen vuil.

De breedte en hoogte (= de uitval) van het frame wordt bepaald door de afmetingen van het kozijn en de benodigde doorloophoogte. Meestal is de framebreedte totaal 30 cm breder dan de kozijnbreedte en is de uitval ongeveer gelijk aan de helft van de kozijnhoogte plus 15 cm, zodat de flappen van het doek in opgevouwen toestand niet voor het glas hangen. Om meer doorloophoogte en/of een grotere uitval te creëren, kan er gekozen worden voor speciale modellen, zoals het petmodel of het klapmodel.

De bediening van een markies bestaat uit één of meer koorden en markieskatrollen. Als de markies opgetrokken wordt, kan het koord aan een kikker op de muur of het kozijn worden vastgebonden. De bediening kan ook worden uitgevoerd met behulp van een staaldraad met lier of met behulp van een buismotor.

Markiezenmaker is nog steeds een oud ambacht. Het enige verschil met vroeger is, dat men nu het doek met behulp van nieten en een nietmachine op het frame vastzet in plaats van met vertinde nagels en een hamertje.

Uitvalschermen[bewerken]

Uitvalschermen (ook wel: vensterzonwering) bestaan meestal uit een kap met daarin een doekbuis, daaromheen zit een (acryl) doek , dat met behulp van twee armen tot meer dan 90 graden kan zakken. Bij insturen wordt het doek weer opgerold op de doekrol die zich aan de gevel bevindt. Het zonnescherm is afkomstig van de markies. Dit was eigenlijk een goedkopere uitvoering van de markies. Het had een buis van hout of staal waar kanvas omheen was gewikkeld. Daar werd het doek met een kromme naald vastgenaaid. aan de muur zaten 2 ijzeren stangen ( armen )met een scharnier aan de onderzijde. de plank aan de voorzijde was van hout zoals de markies daar werd ook het volant aan vast gespijkerd.en afgewerkt met een nagel of spijkerbandje.

Waar het gebruik van elektromotorbediening ook bij dit type zonwering sterk in opkomst is wordt er nog veel gebruikgemaakt van diverse types handbedieningen. Hierbij zijn bediening met band of draaistang erg popuplair, in mindere mate komt ook bediening door middel van een staaldraadlier of koord voor.

Brede en hoog opgehangen schermen moeten vaak uitgevoerd worden met "windvaste armen". Hier zitten veren in. Dikkere veren worden stormvast genoemd, ook worden er soms gasveren toegepast. Deze veren drukken via een constructie het scherm naar beneden.

Naast de standaard vallende armsystemen zijn er ook diverse afgeleidde toepassingen, zoals de val-arm (waarbij de zonwering eerst verticaal valt alvorens nog met de armen naar voren te vallen) en de duplex glij-arm (waarbij de uitvalarmen op het achterprofiel naar boven glijden bij het uitsturen, waardoor een betere doorloophoogte ontstaat).

Doek[bewerken]

Voor uitvalschermen wordt spinbadgeverfd acryl doek gebruikt. Deze doeken kunnen uit 1 stuk worden gemaakt, dit betreft dan effen kleuren doek, of door verschillende banen aan elkaar te naaien met een speciaal "polycotton" garen.

Knikarmschermen[bewerken]

Knikarmschermen (ook wel: terraszonwering) hebben, net als uitvalschermen, een rol waaromheen een doek is gewikkeld aan de bovenzijde. Ook hier zit bijna altijd een kap en tegenwoordig zit het geheel (vaak ook de armen) in een cassette. Aan de zijkant zitten armverbinders die de achterkant van knikarmen vasthouden. De knikarmen lopen naar de voorlijst of het cassettefront. Door de scharnieren van de armen lopen kabels of synthetische banden die vastzitten aan veren die aldus onder spanning staan. Dankzij de armverbinder kunnen de armen variabel onder een schuine hoek t.o.v. de gevel ingesteld worden.

Tegenwoordig wordt er voor de bediening voornamelijk gebruikgemaakt van een ingebouwde buismotor. Net als bij andere typen buitenzonwering kan een motorbestuurd scherm worden bediend door middel van een bekabelde driepunts-schakelaar of door middel van een draadloze ontvanger en handzender (ook wel: afstandbediening). Een scherm met draadloze ontvanger kan dan ook opgenomen worden in een domotica systeem.

Doek[bewerken]

Voor knikarmschermen wordt spinbadgeverfd acryl doek gebruikt (dit moet 300 a 320 gram per vierkante meter wegen). Deze doeken kunnen uit 1 stuk worden gemaakt, dit betreft dan effen kleuren doek, of door verschillende banen aan elkaar te naaien met een speciaal "polycotton" garen. Vanwege de grote oppervlaktes benodigd zonweringdoek wordt bij knikarmschermen minder vaak naadloos (uit 1 stuk) doek toegepast dan doeken uit banen (ook wel: streepdoek).

De laatste tijd bestaat er een trend om het doek te sealen (ook wel: verlijmen). Dit komt mede door de invoering van polyester doeken.

Screens (verticale zonwering)[bewerken]

Screens (ook wel:vlakhangende zonwering) hebben een gesloten kast met daarin een rol waaromheen doek is gewikkeld. Het doek loopt naar beneden voor het glas,aan de onderzijde van het doek zit een onderlijst, aan het uiteinde van de onderlijst zitten uitstekende nokken die in zijgeleiders lopen, en er voor zorgen dat het doek opgesloten blijft, en zodoende een redelijke windvaste situatie creëren. Een nieuwe uitvoering van de vlakhangende zonwering is het type waarvan het doek is voorzien van een halve rits, er zit aan de zijkanten van het doek een halve rits, inmiddels bekend als: Bloccatoscreen, Ritsscreen of Zipscreen. De uitvoering met een halve rits zorgt ervoor dat een screen bestand is tegen grotere windvlagen en niet kan gaan klapperen.Dit type screens kan volgens de richtlijnen van de fabrikanten een windkracht 7 weerstaan.

Een screensysteem waarvan het doek voorzien is aan de zijkanten met een zogenaamde ritsgeleiding, is tevens insectenwerend, door het ontbreken van spleten en kieren tussen doek en systeem.

Naast screens met een zogenaamde ritsgeleiding, boden (en bieden) fabrikanten diverse windvaste screenvarianten aan. Een veelgebruikte technische oplossing hierin is een systeem wat in de zijgeleiders aan de onderzijde aangebracht is: de onderlijst zakt door een klik systeem, door het weer iets omhoog bewegen van de screen blokkeert deze en is er een windvaste situatie ontstaan. Bij een andere oplossing spant men geleidingskoorden of -touwtjes aan weerszijden van het doek. De onderlat bevat aan ieder uiteinde een oogje of ring waardoor de onderlat (en diengevolge het doek) door de koorden in positie wordt gehouden.

Doek[bewerken]

Het meest toegepaste doek is glasvezeldoek wat er voor zorgt dat het zicht naar buiten niet helemaal wordt afgesloten. Ook kunnen acryldoeken worden toegepast.