Zoutpan

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
MaraisSalant.JPG
Zoutpan op het eiland in Frankrijk
Cabo Verde Sal Pedra Lume.jpg
Natuurlijke zoutpannen bij Pedra de Lume op het eiland Sal in Kaapverdië
Marakkanam Salt Pans.JPG
Een zoutpanarbeider in een zoutpan bij het dorp Marakkanam in Tamil Nadu (India)

Een zoutpan, ook wel zoutwerk genoemd, is een kunstmatig bekken dat is aangelegd om zouten te winnen uit zeewater of uit andere pekels. Zeewater of pekel wordt in grote bekkens geleid, waar het water door natuurlijke verdamping verdwijnt en het zout achterblijft, waarna het kan worden gewonnen. Soms gaat het om een aantal bekkens waar het water steeds verder wordt uitgedampt, tot uiteindelijk het zout kristalliseert. De bekkens zijn ook belangrijk voor zeevogels, die er uitrusten of zich te goed doen aan waterdieren die met het zeewater meekomen, zoals garnalen. Zoutpannen worden van elkaar gescheiden door dijkjes. Zoutpannen moeten niet worden verward met (natuurlijke) zoutvlakten.

De benaming zoutpan werd vroeger ook gebruikt voor een metalen kuip die bij het zoutzieden werd gebruikt om zout te winnen uit zeewater. Er werd een vuur onder gestookt om het water te doen verdampen en het zout te laten kristalliseren. In bredere zin werd met een zoutpan ook wel de zoutziederij zelf aangeduid.[1]

Kleur door algen[bewerken]

Als gevolg van de verschillende concentraties algen ontstaan levendige kleuren in de zoutpannen, variërend van lichtgroen tot helderrood. De kleur laat ook zien hoe zout de pannen zijn. Micro-organismes veranderen hun kleurentinten wanneer de saliniteit van de zoutpan wordt verhoogd. In licht- tot middelzoute pannen overheersen groene algen zoals Dunaliella salina, hoewel deze algen ook een oranje tint kunnen aannemen. In middel- tot zeer zoute pannen veranderen Halobacteriën de kleur naar paars, rood en oranje. Andere bacteriën zoals Stichococcus kunnen ook de tinten veranderen.

Bekende zoutpannen[bewerken]

Bekende zoutpannen zijn:

Vlak voor de de Tweede Wereldoorlog werd ook op een unieke manier zout gewonnen uit zeewater nabij Alexandrië in Egypte, waarbij zuilen in de zee werden gezet, waarop het zout achterbleef nadat de zee zich terug had getrokken bij eb. Op deze manier was het zout makkelijker te winnen[3]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. Zoutpan. Instituut voor Nederlandse Lexicologie (1996)
  2. J. W. Focke. De gereactiveerde zoutindustrie op Bonaire (Nederlandse Antillen). Grondboor & Hamer nr. 5, pp. 118-124. Geologisch en Mineralogisch Instituut, Leiden (1973)
  3. Salt, Grown On Sticks Harvested From Sea, Popular Science, March 1933