Zuid-Museum

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

De wijk Zuid-Museum in Antwerpen wordt meestal Het Zuid genoemd (of korter: 't Zuid). Ze vormt het zuidelijke deel van de Antwerpse binnenstad en wordt begrensd door de Singel, de Amerikalei, de Kasteelpleinstraat, de Kronenburgstraat en de Kaaien (Schelde). Door de vele bars, restaurants en cafés staat deze wijk bekend als één van de hipste buurten van Antwerpen. Ze dankt haar naam aan het Koninklijk Museum voor Schone Kunsten, het Museum van Hedendaagse Kunst Antwerpen (Mukha) en het FotoMuseum. Ook het nieuwe gerechtsgebouw, het Zuiderpershuis, de Sint-Michiel en Sint-Petruskerk en de modernistische Sint-Walburgiskerk bevinden zich in deze wijk. In deze wijk zijn veel grote statige herenhuizen en sierlijke Art nouveauhuizen te vinden.

Het stratenplan wordt gekenmerkt door een doordacht geometrisch plan, brede straten in sterpatroon, en is geïnspireerd op wat Haussmann in Parijs verwezenlijkte. Dit patroon is heel herkenbaar op de Marnixplaats, Lambermontplaats, Leopold de Waelplaats (voor het Museum), de Gillisplaats (met de Waterpoort) en de Bolivarplaats (met het gerechtshof). Door Antwerpenaars wordt de wijk soms ook ‘Petit-Paris’ genoemd.

Tussen de Kaaien en het Museum liggen de Gedempte Zuiderdokken. Waar vroeger dokken lagen, bevindt zich nu grote parkeer- en evenementenruimte, waar zowel grote evenementen (bijvoorbeeld Cirque du Soleil, StuDay, Zuiderzinnen) als de jaarlijkse Sinksenfoor plaatsvindt.

Geschiedenis[bewerken]

De belegering van Antwerpen, waar generaal D.H. Chassé het bevel voerde (zicht van de citadel), door Ferdinand de Braekeleer

Een groot deel van het huidige Zuid werd vroeger ingenomen door de citadel, ook wel het Zuidkasteel genoemd. Deze dwangburcht werd in de periode 1568-1572 gebouwd naar een ontwerp van ingenieur Paciotto, in opdracht van de hertog van Alva, om de oproerige stad Antwerpen te kunnen beheersen. Kort na de val van Antwerpen (1585) kreeg het zijn vijfhoekige vorm, met vijf bastions. In de loop van de 17de en 18de eeuw werden bijkomende versterkingen aangelegd rond de citadel. Binnenin de citadel stonden tal van gebouwen met uiteenlopende functies: kazernes, kruitmagazijnen, bomvrije ruimten, een kapel, enz. De huidige Lambermontplaats bevindt zich op het toenmalige binnenplein.

De citadel speelde een belangrijke rol tijdens de Belgische Revolutie. Onder de aanvoering van Generaal Chassé werd op 27 oktober 1830 de binnenstad gebombardeerd (bombardement van Antwerpen). Uiteindelijk werd ze in 1832 door Franse troepen ontzet.[1]

Eind 19de eeuw werd de citadel met de grond gelijk gemaakt voor de aanleg van deze nieuwe stadswijk. De meeste bebouwing in deze buurt dateert dan ook uit de periode 1890 - 1920. De gevoelens van de Antwerpenaren tegenover de Spaanse bezetting schemeren door in de namen van de straten en pleinen die in het gebied van de citadel werden aangelegd, welke in hoofdzaak naar (voor de Nederlanden) helden uit de Tachtigjarige Oorlog verwijzen: Admiraal de Boisotstraat (Admiraal Lodewijk van Boisot), Brederodestraat (Hendrik van Brederode), Graaf van Egmontstraat (Graaf van Egmont), Graaf van Hoornestraat (Graaf van Horne), Marnixplaats (Marnix van Sint-Aldegonde), Montignystraat (Baron van Montigny), Zwijgerstraat (Willem de Zwijger). De Kasteelstraat verwijst rechtstreeks naar de citadel, de Pacificatiestraat naar de Pacificatie van Gent, en de Belegstraat naar het beleg van Antwerpen.

De wereldtentoonstellingen van 1885 en 1894 zijn gehouden op de toen nog braakliggende gronden rondom het Museum voor Schone kunsten.

Vervoer[bewerken]

Het zuidstation ligt op wandelafstand en ook het centraal station is vlot bereikbaar (fiets, tram, auto of te voet).

De wijk wordt ontsloten door vele buslijnen en de tramlijnen 4, 12 en 24.

Ook voor het autoverkeer is deze wijk goed bereikbaar. De drie belangrijke noord-zuidverbindingen (Singel, De Leien en de Kaaien) komen in deze wijk samen, en via de Bolivartunnel is er een rechtstreekse verbinding met de Ring rond Antwerpen en de A12 naar Brussel. Voor het parkeren geldt meestal het duurste Antwerpse parkeertarief, maar op de gedempte zuiderdokken en op de kaaien is parkeren (voorlopig nog) gratis.

Externe link[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties