Zuiderkerk (Amsterdam)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Zuiderkerk
De Zuiderkerk in de 17e eeuw
De Zuiderkerk in de 17e eeuw
Plaats Amsterdam
Gebouwd in 1608-1614
Gewijd aan Sint Jan
Monumentnummer  6498
Architectuur
Architect(en) Hendrick de Keyser
Toren Zuiderkerkstoren
Portaal  Portaalicoon   Christendom

De Zuiderkerk is de eerste voor de protestantse eredienst ontworpen kerk in Amsterdam. De kerk is gebouwd nabij de Sint Antoniesbreestraat in de Lastage, een buurt die eind 16e eeuw bij de stad werd gevoegd. Tegenwoordig is dit de Nieuwmarktbuurt. De kerk staat aan de Zandstraat no. 17.

Bouw[bewerken]

De Zuiderkerk of Janskerk is gebouwd tussen 1608 en 1614. Het ontwerp uit 1603 is in renaissancestijl uitgevoerd door de Amsterdamse architect Hendrick Cornelisz de Keyser, zoon van een meubelmaker uit Utrecht, die rond 1591 samen met de stadsingenieur Cornelis Bloemaert naar Amsterdam was gekomen. De kerk werd in gebruik genomen op Pinksterzondag 1611; daarna duurde het nog tot 1614 voor ook de toren klaar was.

Toen Hendrick de Keyser in 1621 overleed, werd hij in de Zuiderkerk begraven. Zijn grafsteen is nog steeds aanwezig. Hoewel de kerk voor de protestantse eredienst werd gebouwd, kreeg deze de naam (St.) Janskerk. (zie G.D. Bom H.Gzn)

Kunst[bewerken]

De Franse schilder Claude Monet schilderde de kerk rond 1874 in een uitzicht over de Groenburgwal zoals hier op deze foto.

Zuidertoren met Groenburgwal Amsterdam

[1]

Het verdwenen orgel[bewerken]

Het orgel wat in 1821 met deels oud pijpwerk uit de Oude kerk werd gebouwd door orgelmaker J.C. Friederichs werd na 1929 verkocht aan de Gereformeerde kerk van Aalten.[1]

Nieuwe functies[bewerken]

De Zuiderkerk is tot 1929 voor kerkdiensten in gebruik gebleven. Tijdens de Hongerwinter (1944-'45) werden overleden Amsterdammers hier tijdelijk ondergebracht in afwachting van hun begrafenis. Het gebouw werd rond 1970 gesloten omdat het te bouwvallig was, en vervolgens tussen 1976 en 1979 gerestaureerd. In 1979 werd een gemeentelijk informatiecentrum in de kerk geopend. Van 1992 tot en met 2010 fungeerde het kerkgebouw als informatiecentrum van de Dienst Ruimtelijke Ordening van de gemeente Amsterdam. Vanwege bezuinigingen moest het informatiecentrum per 7 november 2010 sluiten.

Ter ere van het 400 jarig jubileum van de kerktoren werd er op 16 juni 2014 voor het eerst sinds 1929 weer een kerkdienst gehouden in de Zuiderkerk.

Nationaal Historisch Museum[bewerken]

Op 2 november 2010 werd bekendgemaakt dat per januari 2011 het Nationaal Historisch Museum de Zuiderkerk voor vijf jaar huurt als onderkomen, zowel als expositieruimte als voor kantoorruimte.[2] Het museum werd in de loop van 2011 door de regering opgeheven vanwege bezuinigingen.[3] Sindsdien wordt de kerk regelmatig verhuurd voor bijeenkomsten.

Toren[bewerken]

Zie: Zuiderkerkstoren

Referenties[bewerken]

  1. http://www.orgelsite.nl/kerken42/aalten.htm
  2. Nationaal Historisch Museum naar Zuiderkerk Het Parool, 2 november 2011.
  3. http://www.parool.nl/parool/nl/12/CULTUUR/article/detail/3099720/2011/12/30/Nationaal-Historisch-Museum-bestaat-niet-meer.dhtml NHM opgeheven

Externe links[bewerken]

Bibliografie[bewerken]

  • Bom H.Gz.,G.D. : De Zuiderkerk te Amsterdam. De eerste nieuwgebouwde kerk der hervorming in Nederland. Geschiedkundig overzicht van den bouw van, en den dienst in deze kerk, alsook van haren toren en haar kerkhof, van 1600 tot heden. Met twee bijdragen over het orgel Amsterdam 1911.