Zuidtangent (Noord-Holland)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Zuidtangent
Zuidtangent (Noord-Holland) op de kaart
Zuidtangent De Bus op zijn best.jpg
Totale lengte 40 km (getoond op het kaartje) + 28 km, totaal 56 km
Geopend 13 januari 2002
Huidige status in gebruik
Busdienst door Connexxion
Traject
BSicon .svgexKBHFa -0.3 Bijlmer / Foppingadreef (Amsterdam Zuidoost)
BSicon .svg
+
BSicon exSTR.svg
exSTR + NLbusKBHFa
0 Bijlmer ArenA Lijn 300/N30
BSicon .svgeHST 0,3 Atlasgebouw (Amsterdam Zuidoost)
BSicon .svgNLbusHST 0,7 Holterbergweg (Amsterdam Zuidoost)
BSicon .svgNLbusHST 4,3 Jacob van Ruisdaelweg (Ouderkerk aan de Amstel)
STRrgABZrf
STRNLbusHST ? Langerhuize (Amstelveen)
STRNLbusHST ? Ouderkerkerlaan (Amstelveen)
NLbusHSTSTR 6,2 Oranjebaan (Amstelveen)
STRlfABZlg Lijn 300 rijdt via de Ouderkerkerlaan, Lijn N30 via de Oranjebaan.
BSicon .svgNLbusBHF 7,4 Busstation Amstelveen (Amstelveen)
NLbusKBHFaSTR 28.9 Station Zuid Lijn 310
eHSTSTR 27.7 Van Weldammelaan (Amsterdam-Zuid)
NLbusHSTSTR 27.1 De Boelelaan/VU (Amsterdam-Zuid)
NLbusHSTSTR 26.6 VU Medisch Centrum (Amsterdam-Zuid)
NLbusHSTSTR 25.9 Station Amstelveenseweg (Amsterdam-Zuid)
BS2lBS2r
NLbusHST
12,6
20.3
Noord (Schiphol)
NLbusHST
13,7
19.1
Elzenhof (Schiphol)
TUNNEL1 Tunnel onder Buitenveldertbaan
NLbusBHF
18,0
14.9
Plaza / NS (Schiphol)
NLbusHST
19,2
13.7
Handelskade (Schiphol)
TUNNEL1 Abdijtunnel onder zuideinde Zwanenburgbaan, A4, A5
NLbusHST
21.7
11,0
De Hoek (Hoofddorp)
ABZgl+l Aftakking uitbreiding naar Aalsmeer/Uithoorn
NLbusHST
22,7
10.1
Beukenhorst (Hoofddorp)
NLbusBHF
23,5
9.2
Station NS (Hoofddorp)
TUNNEL1 Tunnel onder spoorweg, nabij Station Hoofddorp
NLbusHST
24,9
7.9
Graan voor Visch (Hoofddorp)
BS2+lBS2+r
STRNLbusHST 6.8 Toolenburg-Oost (Hoofddorp)
STRNLbusHST 5.6 Toolenburg-Zuid (Hoofddorp)
STRNLbusHST ? Getsewoud-Noord (Nieuw-Vennep)
STReHST 2.0 Laan van Norma (Nieuw-Vennep)
STRNLbusHST 1.7 Getsewoud-Centrum (Nieuw-Vennep)
STRNLbusHST 0.8 Getsewoud-Zuid (Nieuw-Vennep)
STRNLbusKHSTe 0 P+R Getsewoud Lijn 310
NLbusHSTBSicon .svg 26,2 Toolenburg (Hoofddorp)
NLbusHSTBSicon .svg 27,1 Bornholm (Hoofddorp)
NLbusHSTBSicon .svg 28,4 Overbos (Hoofddorp)
NLbusBHFBSicon .svg 29,6 Spaarne Ziekenhuis (Hoofddorp)
eHSTBSicon .svg 31,0 Floriade, ingang zuid (Hoofddorp)
NLbusHSTBSicon .svg 32,5 Expo Haarlemmermeer (Vijfhuizen)
NLbusHSTBSicon .svg 32,8 Vijfhuizen
WTUNNELBSicon .svg Aquaduct onder Ringvaart
NLbusBHFBSicon .svg 35,5 Schalkwijk Centrum (Haarlem)
NLbusHSTBSicon .svg 36,7 Europaweg (Haarlem)
NLbusHSTBSicon .svg 38,9 Centrum/Verwulft (Haarlem)
NLbusKBHFeBSicon .svg 40,2 Station NS (Haarlem) Lijn 300/N30

De Zuidtangent is een busbanennetwerk en de voormalige naam van een ov-netwerk in de vorm van hoogwaardig openbaar vervoer (HOV) in het zuidelijk deel van de Stadsregio Amsterdam, dat wordt gevormd door twee snelle tangentiële busverbindingen tussen Amsterdam en Haarlem, respectievelijk Amsterdam en Nieuw-Vennep. Het eerste deel van de Zuidtangent werd geopend op 13 januari 2002 en per 11 december 2011 maakt het deel uit van het regionale netwerk R-net. De lijnen worden geëxploiteerd door Connexxion. De concessie is in 2007 verleend door Provincie Noord-Holland en Stadsregio Amsterdam, en loopt tot 2016. De totale projectkosten van het Kerntraject Zuidtangent, een vrije busbaan tussen Schiphol-Noord en Haarlem-Schalkwijk, bedroegen € 231,6 miljoen (excl. btw). [1]

Het Zuidtangent-netwerk bestond uit twee verbindingen:

Uitvoering en aankleding[bewerken]

Een met slagbomen beveiligde kruising bij de N201.

R-net lijnen 300 en 310 zijn vormgegeven volgens de principes van HOV. Op de busbaan krijgen de bussen van deze lijnen voorrang met behulp van Korteafstandsradio (KAR). Enkele gelijkvloerse kruisingen in Hoofddorp zijn beveiligd met slagbomen. Haltes waren speciaal voor de Zuidtangent vormgegeven om een hoogwaardige uitstraling te krijgen, maar hebben nu de vormgeving van R-net. Daarnaast zijn de perrons zo gemaakt dat er een gelijkvloerse instap mogelijk is, om zo de instap comfortabeler te maken. De afweging in het verleden tussen uitvoering als tram of busbaan heeft er toe geleid dat de voormalige Zuidtangent als busbaan is uitgevoerd, met de mogelijkheid op een later tijdstip te "vertrammen". De busbaan is geconstrueerd van beton, zodat het mogelijk is om later tramrails in de baan te frezen.

Kerntraject[bewerken]

Geschiedenis[bewerken]

Lijn 300, die het kerntraject vormt, is de opvolger van buslijn 174, welke voor het grootste deel de huidige route van lijn 300 reed. Ook verdwenen er enkele spits en shuttlelijnen bij de komst van lijn 300 op 13 januari 2002.

Nuvola single chevron right.svg Zie Buslijn 174 (Amsterdam) voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Route[bewerken]

Lijn 300 rijdt de route: Amsterdam Bijlmer ArenA - Amstelveen Busstation - Schiphol Plaza - Hoofddorp NS - Haarlem NS. ’s Ochtends vroeg starten enkele ritten bij Gaasperplas.

Een Zuidtangent op station Hoofddorp.

De lijn is veertig kilometer lang en maakt tussen Schiphol-Noord en Haarlem-Schalkwijk gebruik van een 25 kilometer lange vrije busbaan. Het is daarmee Europa's langste vrije busbaan. Tussen De Hoek en Schiphol voert de busbaan door een hiervoor speciaal gebouwde bustunnel, de Abdijtunnel, evenwijdig aan de Schipholspoortunnel.

Ten tijde van de Floriade in 2002 waren er extra haltes bij Ingang Noord en Ingang Zuid van de Floriade. Nu wordt Ingang Noord af en toe nog gebruikt tijdens een kermis op het parkeerterrein daar of bij evenementen onder het voormalige zonnedak van de Floriade, tegenwoordig bekend onder de naam Expo Haarlemmermeer.

Voor de opening van het busstation Bijlmer ArenA in december 2006 begon de Zuidtangent op de Foppingadreef. Er was toen nog een extra halte ter hoogte van het Atlasgebouw. Deze halte is officieel niet meer in gebruik, maar werd na de jaarwisseling 2007/2008 veranderd.

Gedurende de zomerdienst 2009 had lijn 300 een extra halte in Amstelveen bij "Gas en water" om een goede overstap te bieden op pendelbuslijn 55 die reed ter vervanging van de tijdelijke opgeheven sneltramlijn 51.

Sinds 11 december 2011 is de Zuidtangent-formule ingeruild voor R-net.

Routeverlegging Amstelveen[bewerken]

Bij ingang van de nieuwe dienstregeling 2011 op 12 december 2010 is een nieuwe route door Amstelveen in gebruik genomen: via de Ouderkerkerlaan, met een halte bij het nieuwe hoofdkantoor van KPMG (Langerhuize). Sinds eind 2008, na voltooiing van het KPMG-gebouw en openstelling van de nieuwe weg, is er gewerkt aan deze routewijziging van lijn 300. De overstap op metro/sneltramlijn 51 is verplaatst van de Oranjebaan naar een nieuwe halte Ouderkerkerlaan, terwijl de overstap op tramlijn 5 is komen te vervallen.

De vroegere route door het centrum van Amstelveen liep over de openbare weg, waardoor de dienstregeling niet betrouwbaar genoeg was. De bus reed namelijk over de Van Heuven Goedhartlaan naar halte Oranjebaan van metro/sneltramlijn 51. Op het nieuwe tracé werden bij de verbreding van de Ouderkerkerlaan/Groenelaan van twee naar zes rijstroken twee stroken gereserveerd voor R-net lijn 300. De rijstroken voor R-net lijn 300 zijn gelegd op een laag gewapend beton, zodat er later eventueel rails in de weg kunnen worden gefreesd.

Frequentie[bewerken]

Op weekdagen rijdt de bus van circa vijf uur 's morgens tot één uur 's nachts in beide richtingen overdag tien keer per uur (met zes extra spitsbussen in Hoofddorp) en later op de avond acht of zes keer per uur. Op zaterdag acht keer per uur en op zondag wordt er een tien minutendienst gereden. In de schoolvakantie in de zomer wordt sinds 2011 een beperktere dienst gereden.

Passagiersaantallen[bewerken]

Per werkdag maken gemiddeld 28.000 passagiers gebruik van lijn 300 (2007). Daarmee vervoert de bus bijna het dubbele van de oorspronkelijk geraamde 15.000 passagiers per dag. Het drukste punt van de route ligt tussen de haltes Graan voor Visch en Hoofddorp NS met 14.000 passagiers per werkdag.

Lijn N30[bewerken]

’s Nachts rijdt er tussen Bijlmer ArenA en Haarlem een nachtbus; lijn N30. Deze rijdt alle dagen, 1x per uur en bijna dezelfde route als lijn 300; in Amstelveen wordt er via de Oranjebaan gereden. Voor deze lijn geldt echter een afwijkend tarief.

Noord- en Zuidtak[bewerken]

In 2007 zijn twee zijtakken van de voormalig Zuidtangent gerealiseerd. De Noordtak verbindt Schiphol met station Amsterdam Zuid en werd eerder ook al gebruikt door andere bussen. Deze zijtak bestond al langer. De Zuidtak verbindt Hoofddorp met de Nieuw-Vennepse wijk Getsewoud, deze tak is zes kilometer lang en sluit in Toolenburg aan op de bestaande lijn. De lijn loopt langs de Nieuwerkerkertocht waar vroeger de Haarlemmerspoorlijn liep en loopt door tot aan de N207. Dit deel werd als eerste aangelegd.

Sinds 9 december 2007 rijdt de nieuwe lijn 310 over de Noordtak en het eerste deel van de Zuidtak. Tussen Schiphol-Noord en Graan voor Visch volgt deze lijn dezelfde route als lijn 300. Sinds 21 juli 2008 rijdt lijn 310 op de speciaal aangelegde busbaan tussen Hoofddorp en Nieuw-Vennep.

Frequentie[bewerken]

Op weekdagen rijdt de bus van circa vijf uur 's morgens tot één uur 's nachts in beide richtingen acht keer per uur naar Schiphol Plaza/NS waarvan de helft doorrijdt naar station Amsterdam Zuid. Op zaterdag en zondag wordt er een kwartierdienst gereden waarvan de helft doorrijdt naar station Amsterdam Zuid.

Passagiersaantallen[bewerken]

Op het drukste punt van de route, tussen de haltes Schiphol Handelskade en Schiphol Centrum, worden op een werkdag ca. 4500 passagiers vervoerd (2009).

Toekomstplannen[bewerken]

Oosttak (De Hoek - Uithoorn)[bewerken]

Via de ca. 9 kilometer lange Oosttak worden Aalsmeer en Uithoorn in 2014 aangesloten op het voormalig Zuidtangentnet. De Oosttak splitst tussen de haltes De Hoek en Hoofddorp-Beukenhorst af van de bestaande busbaan. Deze afsplitsing is al gerealiseerd en wordt gebruikt door de Interliner Schiphol - Alphen aan den Rijn (lijn 370) en snelbus 256 (Schiphol - Roelofarendsveen - Leiden). De busbaan zal vervolgens de A4 kruisen en via het te realiseren bedrijventerrein Schiphol Logistics Park bij Schiphol-Rijk aantakken op de N201. Deze weg wordt in de loop van 2012 omgelegd; de weg loopt nu door de bebouwde kom van Aalsmeer en Uithoorn, maar krijgt een meer noordelijke route, langs de rand van beide plaatsen.[2] Na voltooiing van deze omlegging zal de busbaan voor de Oosttak binnen Aalsmeer aangelegd worden op het oude tracé van de N201. Het trajectgedeelte Aalsmeer Legmeerdijk - Uithoorn Busstation van de Oosttak is al voltooid, en is in gebruik genomen in augustus 2011. In Uithoorn loopt deze busbaan gedeeltelijk op het voormalige talud van de Haarlemmermeerspoorlijn. Er zijn haltes bij de Poelweg, de Noordammerweg en de Burgemeester Kootlaan. Vervolgens kruist de busbaan de Zijdelweg via een tunnel. Het eindpunt ligt bij busstation Uithoorn.[3] Dit gedeelte van de Oosttak wordt momenteel gebruikt door de bussen van lijn 140 (Haarlem - Heemstede - Hoofddorp - Aalsmeer - Uithoorn).

Tunnel in Haarlem[bewerken]

In de Haarlemse gemeenteraad en in de stad vond in de periode 2006-2009 discussie plaats over de mogelijkheid tot het boren van een tunnel onder de Haarlemse binnenstad die de Zuidtangent (en andere regio-bussen) binnen de oude stad aanzienlijk zou moeten versnellen (de zgn. 'lange tunnel'). Deze bus- of eventueel tramtunnel zou lopen van Schalkwijk via het centrum naar station Haarlem en eventueel door naar Haarlem Noord. Dit plan stuitte op veel verzet, onder meer wegens de geraamde aanlegkosten van 800 miljoen euro en de problemen in Amsterdam met de te boren metrotunnel voor de Noord/Zuidlijn. De haalbaarheid van de tunnel is onderzocht in de Tunnelstudie Zuidtangent Haarlem. Begin 2008 heeft de politiek in Haarlem ingestemd met de eerste uitkomsten van de haalbaarheidsstudie. De vervolgfase is gestart in april 2008 en liep tot begin 2009. Bij de gemeenteraadsverkiezingen van 2010 was echter geen enkele partij meer voorstander van een lange tunnel. Over een minder verregaand tunnelplan, een 'korte tunnel' onder het Spaarne ter hoogte van de Turfmarkt, heeft nog geen besluitvorming plaatsgevonden.

Vertramming[bewerken]

Het is nog niet duidelijk of de voormalige Zuidtangent in de nabije toekomst uitgevoerd zal worden als tram. Het tracé (bochten, fundering) is daar wel op voorbereid. De provincie Noord-Holland liet in de herfst van 2010 een rapport opstellen: Toekomstperspectief Zuidtangent,[4] met plannen voor het vertrammen van (gedeelten van) Zuidtangentlijn 300, inclusief de toekomstige doortrekkingen naar IJmuiden en IJburg. Kort daarna werd het tramplan wegens de hoge kosten tot 2030 op de lange baan geschoven. De provincie overweegt inzet van dubbelgelede bussen op lijn 300.

Zuidtangent Oost (ZTO) Amsterdam Bijlmer ArenA - Amsterdam IJburg[bewerken]

Volgens de oorspronkelijke plannen uit de jaren 90 had lijn 300 moeten lopen van IJmuiden naar Amsterdam IJburg (ca. 60 km.).

De mogelijkheid van uitbreiding naar IJburg wordt onderzocht door de gemeente Amsterdam. Volgens een in 2006 door de Stadsregio Amsterdam opgestelde voorkeursvariant zal de lijn vanaf station Bijlmer ArenA doorgetrokken worden langs metrostation Bullewijk, het Bijlmerpark, metrostation Kraaiennest en de A9, om via een aan te leggen brug over het Amsterdam-Rijnkanaal op IJburg uit te komen. Daar zou de lijn de wijk binnenkomen op het Haveneiland en via het nog aan te leggen Centrumeiland en het toekomstige Middeneiland naar het eindpunt op het toekomstige Buiteneiland worden gevoerd.[5] Deze ontwikkelingen zijn wel afhankelijk van de voortgang van de ontwikkeling van de tweede fase van IJburg.

IJmuiden - Haarlem[bewerken]

De uitbreiding naar IJmuiden (strand) werd aan het begin van de 21ste eeuw op de lange baan geschoven na protesten uit o.a. Velserbroek en Haarlem-Noord. De gemeente Velsen stelde in 2008 onder de naam HOV Velsen een nieuw tracé vast voor een hoogwaardige busroute IJmuiden - Haarlem Noord. Deze route loopt van IJmuiden Strand via het havengebied, IJmuiden Zeewijk, IJmuiden Centrum, Driehuis en Santpoort Noord naar het Delftplein in Haarlem. Tussen IJmuiden Centrum en Santpoort loopt de baan over het traject van de opgeheven spoorlijn Haarlem - IJmuiden. Op 5 oktober 2010 ondertekenden de provincie Noord-Holland en de gemeente Velsen een samenwerkingsovereenkomst waarin de afspraken staan voor de uitvoering en financiering van dit tracé van HOV Velsen. In het voorjaar van 2011 is begonnen met de aanleg van het tracé. De provincie draagt het grootste gedeelte van de aanlegkosten van 70 miljoen euro. In 2014 kan deze busbaan in gebruik worden genomen door de Zuidtangentbussen. Enkele belangengroepen in de gemeente Velsen hebben in januari 2011 een alternatief uitgewerkt voor dit HOV-tracé, dat zij zien als geldverspilling en een bedreiging voor de verkeersveiligheid. In dit alternatief zou de bus rijden door de dorpskern van Driehuis, in plaats van over de oude spoorbaan.[6]

Over de route van de voormalige Zuidtangent door Haarlem-Noord zal gedurende de raadsperiode 2010-2014 worden besloten. Bewoners van Haarlem-Noord zijn ongerust over de gevolgen van een vrije busbaan voor de Zuidtangent.[7] Een alternatief voor de route door Haarlem-Noord is een traject door bedrijventerrein Waarderpolder, waarna de bus via Station Haarlem Spaarnwoude naar Haarlem Schalkwijk zou rijden, buiten het centrum van Haarlem om.

Verbinding met de Bollenstreek[bewerken]

Er bestaan plannen tot doortrekken van lijn 310 van Nieuw-Vennep via Lisserbroek naar het Zuid-Hollandse Lisse en eventueel verder via het in 2011 geopende NS-station Sassenheim en station Voorhout naar Noordwijk. Deze plannen sluiten aan bij het OV-project HOV-net Zuid-Holland Noord dat de provincie Zuid-Holland wil uitvoeren in de periode 2013-2019.

Materieel[bewerken]

Afbeelding exterieur Afbeelding interieur Type Serie Aantal Inzet Opmerkingen
Connexxion 7853 Amsterdam Station Bijlmer-ArenA Hoogoorddreef 04-04-2007 BL-NR-83.jpg Zuidtangent Interieur.jpg Van Hool newAG300 7841 - 7873 33 2001 - 2007 7841 - 7844 in kleuren van Schiphol Sternet; deze bussen worden zowel op de Zuidtangent als Schiphol Sternet ingezet. Vanaf november 2007 naar GVU Utrecht.
Zuidtangent Wikipedia.jpg Interieur Zuidtangent Nieuw.jpg Mercedes-Benz O530G Citaro 9182 - 9227 45 2007 - Operationeel sinds 4 november 2007. Deze bussen hebben een rolluik voor het afsluiten van het achterste busdeel en zijn OV-Chipkaart-gereed. De 9226 en 9227 hebben zo'n jaar bij Maxx Almere gereden.

Connexxion rijdt op de Zuidtangent met gelede bussen, die een rood-grijze kleurstelling hebben. De bussen kennen een open instapregime. Dat betekent dat er (officieel alleen voor 21:00 uur) ingestapt mag worden bij alle deuren. Controleteams controleren steekproefsgewijs de vervoerbewijzen. Op sommige delen van het traject maken ook "gewone" bussen gebruik van de busbaan. 's Avonds laat kan het achterste gedeelte van de bus afgesloten zijn door een rolluik.

Bij aanvang van de exploitatie van de Zuidtangent in 2002 reden hier bussen van het type Van Hool AG300. In december 2007 ging de nieuwe 8-jarige concessie Amstelland-Meerlanden in, waar de voormalige Zuidtangent onder valt, deze blijft in handen van Connexxion. Onderdeel van de nieuwe concessie is de inzet van nieuwe bussen. Op de Zuidtangent rijden sinds 4 november 2007 nieuwe bussen van het type Mercedes-Benz Citaro. De nog relatief jonge Van Hool-bussen zijn overgegaan naar het Utrechtse dochterbedrijf GVU.

Externe links[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties