Zutendaal

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Zutendaal
Gemeente in België Vlag van België
Vlag van Zutendaal Wapen van Zutendaal
Zutendaal
Zutendaal
Geografie
Gewest Flag of Flanders.svg Vlaanderen
Provincie Flag of Limburg (Belgium).svg Limburg
Arrondissement Hasselt
Oppervlakte
– Onbebouwd
– Woongebied
– Andere
32,07 km² (2011)
75,05%
8,61%
16,34%
Coördinaten 50° 56' NB, 5° 34' OL
Bevolking (Bron: ADSEI)
Inwoners
– Mannen
– Vrouwen
– Bevolkingsdichtheid
7.109 (01/01/2014)
50,51%
49,49%
221,69 inw./km²
Leeftijdsopbouw
0–17 jaar
18–64 jaar
65 jaar en ouder
(01/01/2008)
19,07%
67,07%
13,86%
Buitenlanders 10,79% (01/01/2010)
Politiek en bestuur
Burgemeester Jef Bobbaers (N-VA - Nieuw ZVP)
Bestuur Nieuw ZVP, Samen Zutendaal
Zetels
CD&V
Nieuw ZVP
Samen Zutendaal
19
9
9
1
Economie
Gemiddeld inkomen 17.176 euro/inw. (2011)
Werkloosheidsgraad 7,12% (jan. 2009)
Overige informatie
Postcode
3690
Deelgemeente
Zutendaal
Zonenummer 089
NIS-code 71067
Politiezone GAOZ
Website www.zutendaal.be
Detailkaart
Zutendaal Limburg Belgium Map.png
ligging binnen het arrondissement Hasselt
in de provincie Limburg
Portaal  Portaalicoon   België

Zutendaal is een gemeente in de provincie Limburg in België en behoort tot het gerechtelijk kanton Bilzen en het kieskanton Genk. De gemeente telt ongeveer 7000 inwoners.

Zutendaal bestaat, naast het dorp, uit de plaatsen Gewaai, Papendaal, Besmer, Broek, Stalken, Roelen, Daal en Wiemesmeer. De laatste vormt een eigen parochie.

Etymologie[bewerken]

De eerste schriftelijke vermelding is uit 1292, als Suerbroeck, en vanaf 1345 spreekt men van Zuetendael.

Geschiedenis[bewerken]

Terwijl de oudste kernen als Papendaal, Zutendaal, Broek, Stalken en Roelen aan de beekbronnen ontstonden, werden Wiemesmeer, Gewaai en Besmer veel later gesticht, op het Kempens plateau.

De eerste kerk zou al in de 7e eeuw zijn gesticht vanuit de Abdij van Munsterbilzen. In 1304 werd het patronaatsrecht door Graaf Arnold V van Loon overgedragen aan de Abdij van Averbode. Ten zuiden van de kerk, rond het Vijverplein, zijn nog enkele overblijfselen van de vroegere dorpskern overgebleven.

Tijdens de 16e en 17e eeuw waren er veel problemen met rondtrekkende legerbendes. In 1598 werd de kerk van Zutendaal in brand gestoken en ook later moest de bevolking haar toevlucht nemen tot schansen om zich hiervoor in veiligheid te brengen. In 1790 vond op de Hesselsberg een veldslag plaats tussen de Luikse revolutionairen en de troepen van de Keurvorst van de Pfaltz, die de Prinsbisschop van Luik steunden.

Eind 19e en begin 20e eeuw werd de heide bebost. In 1938 werd, aan de Heiwijkerweg, de springstoffenfabriek van FN opgericht, waar tegenwoordig 70 mensen werken. In 1944 werd door de Amerikanen een klein vliegveld aangelegd en op 1 januari 1945 woedde hier de Operatie Bodenplatte, die door de Duitsers werd verloren. Vanaf 1953 kwam hier een reservebasis van de NAVO, die vrijwel nooit gebruikt werd.

Tegenwoordig is Zutendaal een zeer bosrijke gemeente, waar het toerisme een bron van inkomsten is. Verdere economische activiteit vindt men in enkele zand- en grindgroeven.

Bezienswaardigheden[bewerken]

Onze-Lieve-Vrouwekerk
  • De Onze-Lieve-Vrouwekerk is een grotendeels gotisch bouwwerk.
  • De pastorie, een classicistisch gebouw uit 1783.
  • Het Mariapark, met een openluchttheater uit 1946, waar Mariaspelen worden opgevoerd.
  • De Mandelkapel aan de weg naar Stalken
  • Vanaf het Vijverplein is een gemarkeerde wandeling uitgezet langs de merkwaardigheden van het dorp.
Nuvola single chevron right.svg Zie ook: Lijst van onroerend erfgoed in Zutendaal

Natuur en landschap[bewerken]

Zutendaal is gelegen op het Kempens Plateau in een bosrijke omgeving, op ongeveer 90 meter hoogte. Ten noorden van Zutendaal vindt men een uitgestrekt militair terrein, waarop zich de verlaten vliegbasis Zutendaal en een depot van het Amerikaanse leger bevindt. Ten westen van het dorp zijn enige zandwinningsgroeven.

Aan de Vonderstraat in het centrum bevindt zich het Vonderpark, waar merkwaardige bomen en struiken te vinden zijn. Achter de pastorie vindt men de Dorper Bemd, een voormalig hooiland en tegenwoordig een natuurgebied. Daar ligt ook de Dalerschans.

Belangrijke waterlopen zijn de Zutendaalbeek in het westen en de Bezoensbeek in het oosten van de gemeente. Deze stromen van het plateau af naar het -hier lager gelegen- vochtig-Haspengouw. De beken zijn hier en daar diep ingesneden, en op de steilrand van het plateau vindt men onder meer de Hesselsberg.

In het zuiden van de gemeente werd het Albertkanaal gegraven.

Vooral in het zuiden en oosten van Zutendaal ligt het Nationaal Park Hoge Kempen. Ten zuiden van Zutendaal, aan de Zuurbroekstraat in het gehucht Broek, bevindt zich één der toegangspoorten tot dit park, De Lieteberg genaamd, waar onder meer informatie over imkerij en insecten is te vinden, en waar zich ook een blotevoetenpad en een uitkijktoren bevindt. Van hieruit vertrekken een aantal gemarkeerde wandelingen door de omgeving van dit park. In het uiterste zuidoosten van de gemeente ligt natuurgebied De Hoefaert.

Politiek[bewerken]

2013-2018[bewerken]

Burgemeester is Jef Bobbaers (N-VA - Nieuw ZVP). Hij leidt een coalitie bestaande uit Nieuw ZVP (N-VA, Open Vld & onafhankelijken) en Samen Zutendaal. Samen vormen ze de meerderheid met 10 op 19 zetels.

Resultaten gemeenteraadsverkiezingen sinds 1976[bewerken]

Partij 10-10-1976[1] 10-10-1982[1] 9-10-1988[1] 9-10-1994[1] 8-10-2000[1] 8-10-2006[2] 14-10-2012[3]
Stemmen / Zetels % 15 % 17 % 17 % 17 % 17 % 17 % 19
CVP1/CD&V2 52,811 9 58,71 11 51,561 9 56,481 10 49,761 9 43,142 9 45,422 9
SP1/sp.a2 - - - 9,681 1 10,381 1 6,502 0 -
Vlaams Belang - - - - - 9,21 1 -
Z.V.P. 37,03 6 20,54 3 48,44 8 33,84 6 39,86 7 - -
OCK 10,16 0 - - - - - -
NIEUW - 20,76 3 - - - - -
Nieuw ZVP - - - - - 38,15 7 43,85 9
KURT - - - - - 3,00 0 -
Samen Zutendaal - - - - - - 10,09 1
Swadhisthana - - - - - - 0,63 0
Totaal stemmen 2773 3366 3869 4324 4779 5032 5108
Opkomst % 98,22 97,34 96,94 97,41 96,16
Blanco en ongeldig % 2,42 5,11 3,05 3,45 4,42 3,36 3,80

De rode cijfers naast de gegevens duiden aan onder welke naam de partijen telkens bij een verkiezing opkwamen.

Partnergemeente[bewerken]

Bekende inwoners van Zutendaal[bewerken]

Trivia[bewerken]

Nabijgelegen kernen[bewerken]

Wiemesmeer, Genk, Munsterbilzen, Lanaken, Opgrimbie, Mechelen-aan-de-Maas

Externe links[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties