Zwarte bes
| Zwarte bes | |||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
 |
|||||||||||||||||||
| Taxonomische indeling | |||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||
| Soort | |||||||||||||||||||
| Ribes nigrum L. (1753) |
|||||||||||||||||||
 |
|||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||
De zwarte bes (Ribes nigrum) is een plant uit de ribesfamilie (Grossulariaceae).
De zwarte bes komt ook in het wild voor op natte, voedselrijke grond in loofbossen en dan vooral in moerasbos.
De zwarte bes bloeit vroeg, van april tot mei, en is daardoor gevoelig voor nachtvorst. Dit is dan ook de reden dat voornamelijk in de kuststreek zwarte bessen worden geteeld. De zwarte bes is zelfbestuivend, maar kruisbestuiving geeft meer vruchten. Zwarte bessen worden door middel van stekken vegetatief vermeerderd.
Inhoud |
Plantengemeenschap [bewerken]
Zwarte bes is een kensoort voor het elzenzegge-elzenbroek (Carici elongatae-Alnetum), een plantengemeenschap behorende tot de klasse van de elzenbroekbossen.
Teelt van zwarte bessen in Nederland [bewerken]
De soort wordt in Nederland op beperkte schaal geteeld voor de verwerkende industrie. Vandaag de dag worden de bessen machinaal geoogst en verwerkt tot sap. De oogsttijd is afhankelijk van het ras en loopt van begin juli tot half augustus. Belangrijk zijn een goede sapkleur, een hoog vitamine C-gehalte en een aroma dat wordt aangeduid als cassis.
De bes wordt ook door particulieren in tuinen gehouden, en in Vlaanderen heeft elke klassieke "boerentuin" één of meer planten, al was het maar voor de inmaak.
| Jaar | hectaren |
|---|---|
| 1995 | 322 |
| 2000 | 386 |
| 2001 | 509 |
| 2002 | 541 |
| 2003 | 560 |
| 2004 | 543 |
| 2005 | 551 |
| 2006 | 578 |
| 2007 | 543 |
Rassen [bewerken]
De meeste nieuwe rassen zijn weinig vatbaar voor de Amerikaanse kruisbessenmeeldauw met uitzondering van 'Ben Nevis'. Belangrijke rassen zijn:
- 'Ben Alder' die laat bloeit en laat rijpt. Dit ras is zeer vatbaar voor bladvalziekte, roest en de bladgalmug.
- 'Ben Nevis' die vroeg bloeit en vroeg rijp is. Dit ras is matig vatbaar voor de Amerikaanse kruisbessenmeeldauw.
- 'Ben Tirran' die zeer laat bloeit en zeer laat rijpt. Dit ras is zeer vatbaar voor bladvalziekte, gevoelig voor de bessenrondknopmijt en zeer gevoelig voor de bladgalmug.
Ziekten [bewerken]
De bessenrondknopmijt (Cecidophyopsis ribis) is een belangrijke plaag. De knop wordt door de aanwezige mijten dik en rond. Deze mijt brengt ook het brandnetelvirus over. Ook de bessenbladgalmug (Dasineura tetensi) kan schade veroorzaken.
Schimmelziekten bij de Zwarte bes zijn Amerikaanse kruisbessenmeeldauw (Sphaerotheca mors-uvae), zwarte bessenroest (Cronartium ribicola), roest (Melampsora ribesii-viminalis) en bladvalziekte (Drepanopeziza ribis).
Inhoudsstoffen [bewerken]
| Energetische waarde | 57 Kcal/238 kJ |
| Koolhydraten | 12,4 gram |
| Eiwit | 1,3 gram |
| Vet | 0,2 gram |
| Caroteen | 0,14 mg |
| Vitamine C | 177 mg |
| Vitamine B1 | 0,05 mg |
| Vitamine B2 | 0,045 mg |
| Calcium | 46 mg |
| IJzer | 1,3 mg |
Externe link [bewerken]
- Zwarte bes (Ribes nigrum) op SoortenBank.nl (gebaseerd op de Heukels22, dit is de voorlaatste uitgave)
 |
Meer mediabestanden die bij dit onderwerp horen, zijn te vinden op de pagina Ribes nigrum op Wikimedia Commons. |
| Soorten van het geslacht Ribes |  |
|---|---|
|
... · R. alpinum (Alpenbes) · R. nidigrolaria (Jostabes) · R. nigrum (Zwarte bes) · R. aureum (Gele ribes) · R. rubrum (Aalbes) · R. sanguineum (Rode ribes) · R. uva-crispa (Kruisbes) · ... |
