Zwarte sikkelsnavel

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Zwarte sikkelsnavel
IUCN-status: Kwetsbaar[1] (2012)
Epimachus fastuosus by Bowdler Sharpe.jpg
Taxonomische indeling
Rijk: Animalia (Dieren)
Stam: Chordata (Chordadieren)
Klasse: Aves (Vogels)
Orde: Passeriformes (Zangvogels)
Superfamilie: Corvoidea
Familie: Paradisaeidae (Paradijsvogels)
Geslacht: Epimachus (Sikkelsnavels)
Soort
Epimachus fastuosus
(Hermann, 1783)
Zwarte sikkelsnavel op Wikispecies Wikispecies
Portaal  Portaalicoon   Biologie
Vogels

De zwarte sikkelsnavel (Epimachus fastuosus) is de grootste paradijsvogel (Paradisaeidae) uit de orde zangvogels en de superfamilie Corvoidea.

Kenmerken[bewerken]

Het mannetje van de zwarte sikkelsnavel heeft zwart verenkleed met een iriserende groene, blauwe en paarse veren die een beetje op schubben lijken. Hij heeft ogen met een rode iris, een felgele mondhoeken en een lange zwarte, gebogen snavel. Verder heeft het mannetje een lange, sabelvormige staart, wat hem maakt tot de grootste paradijsvogel die een lengte van 110 cm kan bereiken. Verder heeft hij waaiervormige sierveren op de borst, die hij tijdens de balts kan opzetten. Het vrouwtje is kleiner dan het mannetje, is roodbruin gekleurd, met een bruine iris en geelbruin vanonder.

Leefwijze[bewerken]

De zwarte sikkelsnavel eet voornamelijk fruit en insecten en andere geleedpotigen. Het mannetje is polygaam en voert een uitgebreide paringsdans uit met de borstveren opgezet tot rond de kop.

Verspreiding en leefgebied[bewerken]

De zwarte sikkelsnavel is een endemische vogelsoort plaatselijk, hier en daar het bergland van West-en Midden-Nieuw-Guinea voorkomt, van de Vogelkop in West-Papoea (Indonesië) tot aan het Torricelli- en Bewanigebergte in Papoea-Nieuw-Guinea. De vogel komt voor in een bepaalde hoogtezone, tussen de 1300 en 2500 m boven de zeespiegel, dus lager dan de bruine sikkelsnavel.[2]

De soort telt 3 ondersoorten:

  • E. f. fastosus: noordwestelijk Nieuw-Guinea.
  • E. f. ultimus: de noordkust van Nieuw-Guinea.
  • E. f. atratus: van westelijk-centraal tot oostelijk-centraal Nieuw-Guinea.

Status als vogel van de rode lijst[bewerken]

Het is een schaarse tot zeldzame vogel, die op veel plaatsen binnen het areaal helemaal niet voorkomt. Zelfs daar waar de vogel volgens de plaatselijke bevolking algemeen zou zijn, is de dichtheid zeer laag. Een groot deel van het areaal is echter niet goed onderzocht.[1] De zwarte sikkelsnavel staat als Kwetsbaar op de rode lijst van de IUCN. Houtkap en ontbossing voor landbouwdoeleinden vormen een bedreiging voor zijn habitat. Verder is er veel jacht op hem omdat de fraaie staartveren veel geld opbrengen op de zwarte markt.[1] Handel (levend, dood of in onderdelen) in deze vogelsoort (en alle andere paradijsvogels) is volgens de overeenkomst inzake de internationale handel in bedreigde soorten wilde dieren en planten (het CITES-verdrag) verboden.

Taxonomie[bewerken]

De zwarte sikkelsnavel kan hybridiseren met de arfakastrapia. De nakomelingen (bastaards dus) werden ooit beschouwd als een aparte soort, de "Elliots sikkelsnavel" (Epimachus ellioti), die zou zijn uitgestorven. Hierover is geen volledige consensus.

Bronnen, noten en/of referenties
  1. a b c (en) Zwarte sikkelsnavel op de IUCN Red List of Threatened Species.
  2. Beehler, B.M., T.K. Pratt & D.A.Zimmerman 1986. Birds of New Guinea. Princeton University Press. ISBN 0-691-02394-8.
  • BirdLife factsheet Black Sicklebill (en)