Zwarte stern

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Zwarte stern
IUCN-status: Niet bedreigd[1] (2012)
Chlidonias niger.jpg
Taxonomische indeling
Rijk: Animalia (Dieren)
Stam: Chordata (Chordadieren)
Klasse: Aves (Vogels)
Orde: Charadriiformes (Steltloperachtigen)
Familie: Laridae (Meeuwen)
Geslacht: Chlidonias (Moerassterns)
Soort
Chlidonias niger
(Linnaeus, 1758)
op Wikispecies Wikispecies
Portaal  Portaalicoon   Biologie
Vogels

De zwarte stern (Chlidonias niger) is een vogel uit de geslachtengroep van de sterns (Sternini).

Beschrijving[bewerken]

Een volwassen exemplaar is 20 tot 25 centimeter groot, met een vleugelspanwijdte van 59 cm. Hij is ongeveer even lang als de dwergstern, maar oogt groter, omdat de dwergstern veel kortere vleugels heeft (spanwijdte 44 cm). Het lichaamsgewicht is 60 tot 75 gram. Beide geslachten hebben een gelijk verenkleed. In het voorjaar en de vroege zomer hebben zwarte sterns een roetzwarte kop en een geleidelijk naar grijs aflopend verenkleed op de borst.

Verspreiding en leefgebied[bewerken]

De zwarte stern is een trekvogel die in Noord- en Midden-Amerika, het noorden van Zuid-Amerika, Eurazië en Afrika voorkomt.

De soort telt 2 ondersoorten:

Status[bewerken]

De zwarte stern heeft een enorm groot verspreidingsgebied en daardoor alleen al is de kans op uitsterven gering. De soort gaat in aantal achteruit. Echter, het tempo ligt onder de 30% in tien jaar (minder dan 3,5% per jaar). Om deze redenen staat de zwarte stern als niet bedreigd op de (internationale) rode lijst van de IUCN.[1] De zwarte stern valt wel onder het AEWA-verdrag. Het aantal broedpopulaties in Europa is vanaf de tweede helft van de twintigste eeuw sterk achteruitgegaan.

Status in Nederland en Vlaanderen[bewerken]

Rond 1900 was de zwarte stern een talrijke broedvogel in de laagveengebieden van Nederland met broedkolonies langs de grote rivieren en op vennetjes van de zandgronden. Er waren naar schatting tenminste 10.000-20.000 paren. De trend was daarna steeds afnemend, vooral na 1950 ging dat hard. In 1975 waren er nog 2.000 tot 3.000 nesten. Volgens SOVON is de populatie sinds 1990 min of meer stabiel. Rond 2007 broedde er ongeveer 1200 paar in Nederland.[2] De zwarte stern is in 2004 als bedreigd op de Nederlandse rode lijst gezet. De trek van veel zwarte sterns gaat via Nederland, de vogels zijn dan te vinden in meer open water. Aan de oevers van het IJsselmeer kunnen er soms duizenden tegelijk gezien worden.

Deze stern staat ook op de Vlaamse rode lijst maar dan als verdwenen uit Vlaanderen.

Broedplaatsen[bewerken]

Nest met drie eieren op een vlotje
Video van een broedende zwarte stern

Een klein gedeelte van de zwarte sterns kiest voor Nederland als broedgebied. Ze verschijnen rond 1 mei en vertrekken tegen half augustus alweer. De vogel heeft een voorkeur voor moerasachtige gebieden met ondiep water. Dichte vegetaties van de drijvende waterplanten zoals de krabbenscheer dienen als nestelgelegenheid. De nesten bestaan uit rottend materiaal en staan soms gedeeltelijk onder water. De aanwezigheid van voldoende voedsel in de vorm van insecten, larven en vis is essentieel voor het succesvol grootbrengen van de jongen. Omdat krabbenscheer door waterverontreiniging op veel plaatsen geheel verdwenen is worden onder andere door Staatsbosbeheer en Natuurmonumenten voor het broedseizoen begint nestvlotjes uitgezet. Deze met een grasplag bedekte alternatieve broedgelegenheid wordt door de vogel met graagte gebruikt. Krabbescheer keert inmiddels sinds het begin van de eenentwintigste eeuw op een aantal plaatsen terug dankzij verbetering van de waterkwaliteit.

Bronnen, noten en/of referenties
  1. a b (en) op de IUCN Red List of Threatened Species.
  2. SOVON Zwarte stern: Verspreiding en aantalsontwikkeling in Nederland

Externe links