Zwartwaterrivier
Een zwartwaterrivier is een rivier met een diepe, langzaam bewegende watermassa, die stroomt door bebost moeras of drasland. Wanneer plantenresten ontbinden in het water sijpelen er looistoffen uit, resulterend in doorzichtig zuur water dat donker getint is, gelijkend op thee of koffie.
De meeste zwartwaterrivieren bevinden zich in het Amazonegebied en in daarmee te vergelijken gebieden zoals de Guyana's en de Zuidelijke Verenigde Staten. Zwartwaterrivieren hebben veel minder voedingsstoffen dan witwaterrivieren en hebben ionenconcentraties die slechts weinig uitstijgen boven die van regenwater[1][2].
De unieke watercondities leiden tot een samenstelling van flora en fauna die significant verschilt van die in witwaterrivieren. Gebieden waar zwartwater- en witwaterrivieren in elkaar overgaan zijn bijzonder aantrekkelijk voor een uiteenlopende groep van organismen.
Inhoud |
Vergelijking witte en zwarte rivieren [bewerken]
| Solimões (bovenloop Amazone) (witwater) |
Rio Negro (zwartwater) |
|
|---|---|---|
| Na (mg/l) | 2,3 ± 0,8 | 0,380 ± 0,124 |
| K (mg/l) | 0,9 ± 0,2 | 0,327 ± 0,107 |
| Mg (mg/l) | 1,1 ± 0,2 | 0,114 ± 0,035 |
| Ca (mg/l) | 7,2 ± 1,6 | 0,212 ± 0,066 |
| Cl (mg/l) | 3,1 ± 2,l | 1,7 ± 0,7 |
| Si (mg/l) | 4,0 ± 0,9 | 2,0 ± 0,5 |
| Sr (µg/l) | 37,8 ± 8,8 | 3,6 ± 1,0 |
| Ba (µg/l) | 22,7 ± 5,9 | 8,1 ± 2,1 |
| Al (µg/l) | 44 ± 37 | 112 ± 29 |
| Fe (µg/l) | 109 ± 76 | 178 ± 58 |
| Mn (µg/l) | 5.9 ± 5.1 | 9.0 ± 2.4 |
| Cu (µg/l) | 2,4 ± 0,6 | 1,8 ± 0,5 |
| Zn (µg/l) | 3,2 ± 1,5 | 4,1 ± 1,8 |
| Geleidingsvermogen | 57 ± 8 (µS/cm) | 9 ± 2 (µS/cm) |
| Zuurgraad (pH) | 6,9 ± 0,4 | 5,1 ± 0,6 |
| Totaal P (µg/l) | 105 ± 58 | 25 ± 17 |
| Totaal C (mg/l) | 13,5 ± 3,1 | 10,5 ± 1,3 |
| Bicarbonaat-C (mg/l) | 6,7 ± 0,8 | 1,7 ± 0,5 |
Zwarte en witte waters verschillen significant in hun ionensamenstelling, zoals te zien is in Tabel 1. Zwarte waters hebben ionenconcentraties die niet veel groter zijn dan die van regenwater. Ze zijn echter veel zuurder waardoor zwartwaters een grotere aluminiumconcentratie hebben dan die van neutrale witwaters. Het grote verschil zit hem in de concentraties van natrium, magnesium, calcium en kalium; deze zijn erg laag in zwartwaters. Dit heeft nogal grote ecologische implicaties. Sommige diergroepen, zoals slakken, hebben veel calcium nodig om hun schelp te bouwen en komen daarom in zwartwaters weinig voor.
De afwezigheid van opgeloste ionen in zwartwaters resulteert in een laag geleidingsvermogen, gelijkend op die van regenwater. Zwarte en witte waters verschillen in hun plankton, fauna en flora. Tabel 2 en tabel 3 vergelijken het aantal dierlijke planktons in zwarte en witte waterlocaties die slechts enkele meters van elkaar verwijderd zijn. In feite was het zwarte water nog niet eens zo'n extreem voorbeeld als gevonden kan worden in de Rio Negro. Toch kan men zien dat het zwarte water een veel groter aantal Rotifera (raderdiertjes), maar minder Crustacae (kreeftachtigen) en mijten heeft. Deze Crustacae zijn belangrijk voedsel voor vissenlarven. De zones waar twee waters mengen zijn erg aantrekkelijk voor Ostracoda en jonge vis. Deze mengzones hebben gewoonlijk grote aantallen dieren. Het grote aantal dieren wordt duidelijk getoond in Tabel 3, die het aantal dieren telt in 10 liter water in elk habitat bemonsterd[4].
| Diergroepen aanwezig | Zwartwater | Gemengd water | Witwater |
|---|---|---|---|
| Rotifera | 284 | 23 | 0 |
| Cladocera | 5 | 29 | 43 |
| Ostracoda | 39 | 97 | 29 |
| Calanoida | 11 | 51 | 66 |
| Cyclopoida | 22 | 49 | 61 |
| Chironomidae | 0 | 3 | 3 |
| Acarina (mijten) | 0 | 0 | 2 |
| Aanwezige dierlijke groepen |
Zwartwater | Gemengd water | Witwater | |||
|---|---|---|---|---|---|---|
| Open water | Woud | Open water | Woud | Open water | Woud | |
| Volvocaceae | 42 | 38 | ||||
| Rotifera | 87 | 5 | 34 | |||
| Cladocera | 6 | 5 | 8 | 1 | ||
| Ostracoda | 2 | 11 | 3 | 7 | ||
| Calanoida | 23 | 3 | 10 | |||
| Cyclopoida | 5 | 27 | 19 | 1 | 13 | 1 |
| Mysidacea | 1 | |||||
| Diptera (vliegen) | 1 | |||||
| Acarina (mijten) | 1 | 1 | ||||
| Vissenlarven | 1 | 1 | ||||
Zwartwaterrivieren van de wereld [bewerken]
Indonesië [bewerken]
Amazonegebied, Brazilië [bewerken]
- Apaporis (rivier): Een zijrivier van de Japurá.
- Arapiuns (rivier): Een zijrivier van de Tapajós (rivier).
- Coari (rivier)
- Mirití-Paraná (rivier)
- Rio Negro: De langste zwartwaterrivier in de wereld; een van de belangrijkste zijrivieren van de Amazone.
- Piorini (rivier)
- Tahuayo (rivier)
- Tefé (rivier)
- Uatamã (rivier)
- Urubu (rivier)
- Vaupés (rivier)
Orinocobekken [bewerken]
- Atabapo: van de Hooglanden van westelijk Venezuela in de Orinoco
- Caroní (rivier): van de Hooglanden van westelijk Venezuela in de Orinoco
- Inírida: van noordoost Colombia via de Guaviare (rivier) in de Orinocorivier.
- Ventuari: van oost Venezuela in de Orinoco
- Vichada: van oost Colombia in de Orinoco
- Tomo: van oost Colombia in de Orinoco
- Tuparro: van oost Colombia in de Orinoco
Zuidelijke Verenigde Staten [bewerken]
- Grote Cypress, Zwarte Cypress, en kleine Cypress en de kleine rivieren in de waterscheiding van het Caddomeer in Texas en Louisiana.
- Blackwaterrivier: een zijrivier van de Chowan (rivier) in Virginia.
- Blackwaterrivier in Florida: een grote rivier in westelijk Florida panhandle.
- Blackrivier: een zijrivier van de Pee Dee (rivier) in North Carolina en South Carolina.
- Cape Fear (rivier), noord Carolina: stroomt in de Atlantische Oceaan.
- Cashie (rivier), noord Carolina: stroomt in de Albemarle Sound (rivier).
- Caloosahatchee (rivier), Florida: stroomt ten westen van het Okeechobee (meer) naar de Golf van Mexico.
- Chowan (rivier), noord Carolina: stroomt in Albemarle Sound.
- Edisto (rivier), zuid Carolina: stroomt in de Atlantische Oceaan; de langste onafgedamde, zwartwaterrivier zonder sluizen in Noord-Amerika.
- Econlockhatchee (rivier), een zijrivier van de St. Johns (rivier) in Centraal Florida.
- Great Coharie Kreek, Noord Carolina: stroomt in de Blackrivier.
- Little Pee Dee (rivier), Zuid Carolina: stroomt in de Pee Dee (rivier).
- Lumber/Drowning Creek: gesitueeerd in Noord en Zuid Carolina. Deel van Lumber RiverState (park)
- Pithlachascotee (rivier): Een kleine rivier in centraal Florida.
- Scuppernongrivier: een kleine rivier in Washington en Tyrrell in Noord Carolina bij Pettigrew State (park).
- St. Johns (rivier): de langste rivier in Florida. Stroomt noord door Jacksonville en in de Atlantische Oceaan.
- Suwannee (rivier): Een grote rivier in Zuid Georgia en Noord Florida stromend in de Golf van Mexico.
- Upper Little (rivier), noord Carolina: stroomt in de Cape Fear (rivier).
- Blackwaterrivier, West Virginia: gesitueerd in de Blackwater Canyon in gemeente Tucker. Blackwater Falls, een vijf verdiepings waterval, is gelegen aan deze rivier met stroomversnellingen vanaf m Klasse III-V+
- Waccamaw (rivier), Noord en Zuid Carolina: stroomt in de Atlantische Oceaan.
- White Oak (rivier), Noord Carolina: stroomt in de Atlantische Oceaan.
Noordelijke Verenigde Staten [bewerken]
- Black, New York: Een rivier die start in de westelijke Adirondacks en die uitmondt in het Ontariomeer.
- Tahquamenon, Michigan: Een rivier in het Opper Schiereiland die uitmondt in het Bovenmeer.
- Tuckahoe, New Jersey: Een korte river in Zuidelijk New Jersey die stroomt in Great Egg Harbor.
Afbeeldingen van zwartwaterrivieren [bewerken]
Referenties [bewerken]
- ↑ Janzen, D H (July 1974). Tropical Blackwater Rivers, Animals, and Mast Fruiting by the Dipterocarpaceae. Biotropica 6 (2): 69-103.
- ↑ Sioli, Harald (1975). Tropical rivers as expressions of their terrestrial environments(Tropische rivieren als uitdrukking van hun omgeving. Tropical Ecological Systems/Trends in Terrestrial and Aquatic Research: 275-288.
- ↑ (en) Ribeiro, JSB; A J Darwich. Phytoplanktonic primary production of a fluvial island, Kiel, USA, 1993, pp. 365-383 ISBN 978-90.
- ↑ Comparison between white and black waters. Pisces Conservation Ltd (2006-05-21). Geraadpleegd op 6 september 2009.Vergelijking tussen witwaters en zwartwaters.
