Zwemmen op de Olympische Zomerspelen

Baanzwemmen en openwaterzwemmen zijn twee van de vijf disciplines binnen de olympische sport zwemmen die op de Olympische Spelen wordt beoefend. De discipline baanzwemmen staat vanaf de eerste editie van de moderne Olympische Zomerspelen onafgebroken op het programma. Openwaterzwemmen stond in 2008 voor het eerst op het olympische programma.

De drie andere olympische zwemdisciplines zijn schoonspringen, synchroonzwemmen en waterpolo.

Onderdelen

Baanzwemmen

Mannen

Het olympische zwemprogramma bij de mannen heeft in de begin jaren een aantal wijzigingen ondergaan. De afstanden van de zwemwedstrijden in 1904 waren in yards.

Onderdeel	96	00	04	08	12	20	24	28	32	36	48	52	56	60	64	68	72	76	80	84	88	92	96	00	04	08	12	Totaal
Huidige onderdelen
50 m vrije slag			•																		•	•	•	•	•	•	•	8
100 m vrije slag	•		•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	26
200 m vrije slag		•	•													•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	14
400 m vrije slag			•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	25
1500 m vrije slag			•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	25
100 m rugslag			•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•		•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	24
200 m rugslag		•													•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	14
100 m schoolslag																•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	12
200 m schoolslag				•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	24
100 m vlinderslag																•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	12
200 m vlinderslag													•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	15
200 m wisselslag																•	•			•	•	•	•	•	•	•	•	10
400 m wisselslag															•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	13
4x100 m vrije slag															•	•	•			•	•	•	•	•	•	•	•	11
4x200 m vrije slag				•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	24
4x100 m wisselslag														•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	14
Afgevoerde onderdelen
100 m vrije slag matrozen	•																											1
500 m vrije slag	•																											1
1200 m vrije slag	•																											1
1000 m vrije slag		•																										1
4000 m vrije slag		•																										1
200 m teamzwemmen		•																										1
200 m hinderniszwemmen		•																										1
onderwaterzwemmen		•																										1
880 yard vrije slag			•																									1
4x50 yard vrije slag			•																									1
400 m schoolslag			•		•	•																						3
	96	00	04	08	12	20	24	28	32	36	48	52	56	60	64	68	72	76	80	84	88	92	96	00	04	08	12	Totaal
Totaal	4	7	9	6	7	7	6	6	6	6	6	6	7	8	10	15	15	13	13	15	16	16	16	16	16	16	16	284

Vrouwen

Sinds 1912 staat zwemmen voor vrouwen op het olympisch programma.

Onderdeel	96	00	04	08	12	20	24	28	32	36	48	52	56	60	64	68	72	76	80	84	88	92	96	00	04	08	12	Totaal
Huidig programma
50 m vrije slag																					•	•	•	•	•	•	•	7
100 m vrije slag					•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	23
200 m vrije slag																•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	13
400 m vrije slag							•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	21
800 m vrije slag																•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	13
100 m rugslag							•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	21
200 m rugslag																•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	13
100 m schoolslag																•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	13
200 m schoolslag							•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	21
100 m vlinderslag													•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	15
200 m vlinderslag																•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	12
200 m wisselslag																•	•			•	•	•	•	•	•	•	•	10
400 m wisselslag															•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	13
4x100 m vrije slag					•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	23
4x200 m vrije slag																							•	•	•	•	•	5
4x100 m wisselslag														•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	•	14
Afgevoerd onderdeel
300 m vrije slag						•																						1
Totaal					2	3	5	5	5	5	5	5	6	7	8	14	14	13	13	14	15	15	16	16	16	16	16	234

Openwaterzwemmen

Onderdeel	96	00	04	08	12	20	24	28	32	36	48	52	56	60	64	68	72	76	80	84	88	92	96	00	04	08	12	Totaal
10 km (m)																										•	•	2
10 km (v)																										•	•	2
Totaal																										2	2	4

Medailles

Zie Lijst van olympische medaillewinnaars zwemmen voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Meervoudige medaillewinnaars

Over alle disciplines

Onderstaande tabel geeft de 'succesvolste medaillewinnaars' in het baanzwemmen weer.

#	Olympiër	Land	Jaren				Totaal
5 of meer gouden medailles
1	Michael Phelps		2004-2012	18	2	2	22
2	Mark Spitz		1968-1972	9	1	1	11
3	Jenny Thompson		1992-2004	8	3	1	12
4	Matt Biondi		1984-1992	8	2	1	11
5	Kristin Otto		1988	6	0	0	6
5	Amy Van Dyken		1996-2000	6	0	0	6
7	Ryan Lochte		2004-2012	5	3	3	11
8	Gary Hall Jr		1996-2004	5	3	2	10
9	Ian Thorpe		2000-2004	5	3	1	9
10	Aaron Peirsol		2000-2008	5	2	0	7
11	Tom Jager		1984-1992	5	1	1	7
11	Krisztina Egerszegi		1988-1996	5	1	1	7
13	Don Schollander		1964-1968	5	1	0	6
14	Johnny Weissmuller		1924-1928	5	0	0	5
8 of meer medailles
	Dara Torres		1984-2008	4	4	4	12
	Natalie Coughlin		2004-2012	3	4	5	12
	Franziska van Almsick		1992-2004	0	4	6	10
	Aleksandr Popov		1992-2000	4	5	0	9
	Shirley Babashoff		1972-1976	3	6	0	9
	Dawn Fraser		1956-1964	4	4	0	8
	Kornelia Ender		1972-1976	4	4	0	8
	Roland Matthes		1968-1976	4	2	2	8
	Inge de Bruijn		2000-2004	4	2	2	8
	Jason Lezak		2000-2012	4	2	2	8

Op één discipline

De Amerikaanse Dara Torres is de enige olympiër die vijf medailles heeft gewonnen op hetzelfde zwemonderdeel, met 24 jaar tussen de eerste en laatste keer. Haar landgenote Jenny Thompson heeft vier maal een medaille wonnen op twee verschillende disciplines, Jason Lezak en Leisel Jones deden dit op een onderdeel. Michael Phelps won drie opeenvolgende medailles op een recordaantal van zes verschillende onderdelen.

Olympiër	Land	Jaren	Medailles	Onderdeel
Dara Torres		1984,1988,1992,2000,2008		4x 100 m vrij (v)
Jenny Thompson		1992, 1996, 2000, 2004		4x 100 m vrij (v) 4x 100 m wissel (v)
Jason Lezak		2000, 2004, 2008, 2012 2000, 2004, 2008		4x 100 m vrij (m) 4x 100 m wissel (m)
Leisel Jones		2000, 2004, 2008 2000, 2004, 2008, 2012		100 m school (v) 4x 100 m wissel (v)
Henry Taylor		1908, 1912, 1920		4x 200 m vrij (m)
Frank Beaurepaire		1908, 1920, 1924		1500 m vrij (m)
Duke Kahanamoku		1912, 1920, 1924		100 m vrij (m)
Dawn Fraser		1956, 1960, 1964		100 m vrij (v) 4x 100 m vrij (v)
Galina Prozumenshchikova		1964, 1968, 1972		200 m school (v)
Roland Matthes		1968, 1972, 1976		100 m rug (m)
Conny van Bentum		1980, 1984, 1988		4x 100 m vrij (v)
Matt Biondi		1984, 1988, 1992		4x 100 m vrij (m)
Tom Ponting		1984, 1988, 1992		4x 100 m wissel (m)
Krisztina Egerszegi		1988, 1992, 1996		200 m rug (v)
Aleksandr Popov		1992, 1996, 2000		100 m vrij (m)
Kieren Perkins		1992, 1996, 2000		1500 m vrij (m)
Susie O'Neill		1992, 1996, 2000		200 m vlinder (v)
Gary Hall Jr		1996, 2000, 2004		50 m vrij (m) 4x 100 m vrij (m)
Amanda Beard		1996, 2000, 2004		200 m school (v)
Petria Thomas		1996, 2000, 2004		200 m vlinder (v)
Franziska van Almsick		1996, 2000, 2004		4x 200 m vrij (v)
Grant Hackett		2000, 2004, 2008		1500 m vrij (m) 4x 200 m vrij (m)
Aaron Peirsol		2000, 2004, 2008		200 m rug (m)
Klete Keller		2000, 2004, 2008		4x 200 m vrij (m)
Ian Crocker		2000, 2004, 2008		4x 100 m wissel (m)
Michael Phelps		2004, 2008, 2012		100 m vlinderslag (m) 200 m vlinderslag (m) 200 m wisselslag (m) 4x 100 m vrij (m) 4x 200 m vrij (m) 4x 100 m wissel (m)
Ryan Lochte		2004, 2008, 2012		200 m wisselslag (m) 4x 200 m vrij (m)
Brendan Hansen		2004, 2008, 2012		4x 100 m wissel (m)
Libby Trickett		2004, 2008, 2012		4x 100 m vrij (v)
Marleen Veldhuis		2004, 2008, 2012		4x 100 m vrij (v)
Inge Dekker		2004, 2008, 2012		4x 100 m vrij (v)
Natalie Coughlin		2004, 2008, 2012		4x 100 m vrij (v)
Kosuke Kitajima		2004, 2008, 2012		4x 100 m wissel (m)

Medaillespiegel

Plaats	Land	NOC	Goud	Zilver	Brons	Totaal	Mannen				Vrouwen
										T				T
1	Verenigde Staten	USA	214	155	120	489	127	91	63	281	87	64	57	208
2	Australië	AUS	56	54	58	168	31	31	36	98	25	23	22	70
3	DDR	GDR	38	32	22	92	6	7	5	18	32	25	17	74
4	Hongarije	HUN	23	23	17	63	13	17	12	42	10	6	5	21
5	Japan	JPN	20	21	21	62	16	18	15	49	4	3	6	13
6	Nederland	NED	18	17	18	53	4	2	4	10	14	15	14	43
7	Groot-Brittannië	GBR	15	22	28	65	9	12	14	35	6	10	14	30
8	Duitsland	GER	13	18	29	60	9	7	13	29	4	11	16	31
9	Sovjet-Unie	URS	12	21	26	59	9	14	18	41	3	7	8	18
10	Zweden	SWE	8	14	13	35	8	10	10	28	0	4	3	7
11	China	CHN	7	15	5	27	0	1	0	1	7	14	5	26
12	Canada	CAN	7	13	20	40	6	7	10	23	1	6	10	17
13	Gezamenlijk team	EUN	6	3	1	10	5	3	0	8	1	0	1	2
14	Rusland	RUS	5	5	5	15	4	4	5	13	1	1	0	2
15	Frankrijk	FRA	4	11	18	33	3	7	13	23	1	4	5	10
16	Italië	ITA	4	4	9	17	3	1	7	11	1	3	2	6
17	Zuid-Afrika	RSA	4	2	6	12	1	2	1	4	3	0	5	8
18	Oekraïne	UKR	4	2	1	7	0	1	1	2	4	1	0	5
19	Bondsrepubliek Duitsland	FRG	3	5	14	22	3	4	7	14	0	1	7	8
20	Roemenië	ROU	3	2	4	9	0	0	1	1	3	2	3	8
21	Ierland	IRL	3	0	1	4					3	0	1	4
22	Denemarken	DEN	2	5	5	12	0	2	1	3	2	3	4	9
23	Zimbabwe	ZIM	2	4	1	7					2	4	1	7
24	Australazië	ANZ	2	3	3	8	1	2	3	6	1	1	0	2
25	Nieuw-Zeeland	NZL	2	1	3	6	2	1	2	5	0	0	1	1
26	Oostenrijk	AUT	1	6	5	12	1	6	3	10	0	0	2	2
27	Duits eenheidsteam	EUA	1	5	6	12	0	4	2	6	1	1	4	6
28	Brazilië	BRA	1	3	7	11	1	3	7	11
29	Griekenland	GRE	1	3	3	7	1	3	3	7
30	Polen	POL	1	3	2	6	0	1	1	2	1	2	1	4
31	België	BEL	1	1	2	4	1	1	1	3	0	0	1	1
	Costa Rica	CRC	1	1	2	4					1	1	2	4
33	Argentinië	ARG	1	1	1	3	1	0	0	1	0	1	1	2
	Bulgarije	BUL	1	1	1	3					1	1	1	3
35	Joegoslavië	YUG	1	1	0	2					1	1	0	2
	Zuid-Korea	KOR	1	1	0	2	1	1	0	2
37	Spanje	ESP	1	0	3	4	1	0	2	3	0	0	1	1
38	Mexico	MEX	1	0	1	2	1	0	0	1	0	0	1	1
	Suriname	SUR	1	0	1	2	1	0	1	2
40	Tunesië	TUN	1	0	0	1	1	0	0	1
41	Slowakije	SVK	0	2	0	2					0	2	0	2
42	Finland	FIN	0	1	3	4	0	1	3	4
43	Cuba	CUB	0	1	1	2	0	1	1	2
	Noorwegen	NOR	0	1	1	2	0	1	0	1	0	0	1	1
45	Kroatië	CRO	0	1	0	1	0	1	0	1
	Servië	SRB	0	1	0	1	0	1	0	1
	Slovenië	SLO	0	1	0	1					0	1	0	1
48	Filipijnen	PHI	0	0	2	2	0	0	2	2
49	Zwitserland	SUI	0	0	1	1	0	0	1	1
	Trinidad en Tobago	TRI	0	0	1	1	0	0	1	1
	Venezuela	VEN	0	0	1	1	0	0	1	1
Totaal			490	486	492	1468	270	268	270	808	220	218	222	660