Île-de-France

**Île-de-France**
Regio van Frankrijk
	; (Details)
	;
Coördinaten	48°51'NB, 2°19'OL
Algemeen
Oppervlakte	12.012 km²
Inwoners ; (1-1-2020)	12.271.794 ; (1.022 inw./km²)
Hoofdplaats	Parijs
Departementen	Essonne, Hauts-de-Seine, Parijs, Seine-Saint-Denis, Seine-et-Marne, Val-de-Marne, Val-d'Oise, Yvelines
Arrondissementen	25
Kantons	317
Gemeenten	1 281
Politiek
Raadsvoorzitter	Valérie Pécresse (LR); (sinds 2015)
Overig
Website	iledefrance.fr
Foto's
	Satellietbeeld van de regio Parijs
Portaal	Frankrijk

Île-de-France (uitspraak^ⓘ) is een regio van Frankrijk. In het centrum van de regio ligt de hoofdstad en regionale hoofdplaats (prefectuur), Parijs. Andere belangrijke steden zijn Versailles, Meaux, Argenteuil en Fontainebleau. Het is de rijkste en meest bevolkte Franse regio, met 12.271.794 inwoners (2020).

De voorzitter van de conseil régional is Valérie Pécresse van Les Républicains sinds 2015.

Aangrenzende regio's

Aangrenzende regio's
Normandië	Hauts-de-France

		Grand Est

Centre-Val de Loire		Bourgogne-Franche-Comté

Geschiedenis

De naam dook voor het eerst op in 1387, en verving het oudere "Pays de France" toen het woord pays meer natie dan gebied begon te betekenen. Het gebied rond Parijs, dat werd afgegrensd door Picardië in het noorden, Normandië in het westen, de Orléanais in het zuiden en de Champagne in het oosten, was het oorspronkelijke persoonlijke domein, kroondomein, van de Franse Koning, in tegenstelling tot de gebieden die geregeerd werden door feodale heren. Tot aan de Franse Revolutie was het ook een zelfstandige Franse provincie, waartoe ook de huidige Picardische departementen Aisne en Oise behoorden.

Volksetymologisch wordt Île-de-France vaak geduid als Eiland van Frankrijk, waarmee het binnenlands schiereiland begrensd door de Oise, Seine, Ourcq en Marne bedoeld wordt. Een meer historische verklaring is dat Île-de-France een verbastering is van Liddle Franke, Klein Frankrijk in de Frankische taal. Omwille van de goede ligging, was dit gebied in Neustrië al snel een kerngebied van de Franken bij hun inval in Gallië.

Inwoners

De regio Île-de-France had in 2022 bijna 12,4 miljoen inwoners, wat neerkomt op 19% van het aantal Fransen binnen Europa. De regio kent daardoor een bevolkingsdichtheid van 970 inw/km². De meeste mensen daarvan wonen in de agglomeratie Parijs, die met 20% van het grondoppervlak 90% van de inwoners herbergt.

Inwoners uit Île-de-France worden Franciliens en Franciliennes genoemd.

Bestuurlijke indeling

Île-de-France telt acht departementen. Zie ook:

Lijst van departementen en arrondissementen in Île-de-France

Economie

De voedselvoorziening van de regio is gecentraliseerd in de grootste voedselgrootmarkt ter wereld, de Marché d’intérêt national de Rungis.

Verkeer en vervoer

Openbaar vervoer

Het openbaar vervoernetwerk van de regio is een van de meest gebruikte ter wereld: in 2020 werden er dagelijks gemiddeld 9,4 miljoen ritten mee gemaakt. Het telt 16 metrolijnen, 15 tramlijnen, 5 voorstadtreinlijnen (inclusief RER A, de drukste treinverbinding van Europa), 9 regiotreinlijnen en honderden buslijnen. Het netwerk wordt beheert door Île-de-France Mobilités, de regionale vervoersautoriteit. Het Grand Paris Express-project bevat vier nieuwe metrolijnen rond Parijs voor een bedrag van 30 miljard euro. Ermee wordt er geraamd op een extra 3 miljoen dagelijkse ritten in 2035. De opening van de eerste lijn (lijn 18) is gepland voor eind 2026.^[1]

Wegverkeer

De regio beschikt over een uitgebreid wegennet; Parijs zelf is omgeven door de Boulevard Périphérique (ring). Op deze dukke stedelijke ringweg hebben auto's die invoegen vanop een oprit voorrang, in tegenstelling tot de verkeersregels op autowegen.

Op iets grotere afstand en buiten de stad ligt een tweede ring die wordt gevormd door de A86 en delen van andere snelwegen (A3, A4). Een groot aantal snelwegen komt uit op deze ring waardoor dit een van de drukste autosnelwegen is.

Om het verkeer dat langs Parijs wil beter door te laten stromen wordt gewerkt aan een ring nog verder aan de buitenkant van Parijs, de A104/N104, een onderdeel van La Francilienne.

De regio Parijs is bereikbaar vanuit Nederland en België via de A1 vanuit Rijsel en de A2 vanuit Brussel. Verder via de A4 vanuit Reims, de A16 vanuit Amiens, de A13 vanuit Rouen, de A10 vanuit Le Mans, de A11 vanuit Nantes, de A6 vanuit Lyon en de A5 vanuit Troyes.

Luchtverkeer

Zoals veel grote steden wordt Parijs bediend door meerdere luchthavens. De grootste daarvan, tevens het grootste vliegveld van Frankrijk en na Heathrow de grootste van Europa, is Aéroport Charles de Gaulle (regelmatig naar de naam van de gemeente, op het grondgebied waarvan het ligt, Roissy genoemd), ten noorden van Parijs. Ten zuiden van de stad ligt de Aéroport d'Orly, de tweede luchthaven van Frankrijk en Parijs. Charles de Gaulle en Orly zijn met de met stad verbonden respectievelijk door een trein- en metrodienst (RER B en metrolijn 14). Beide luchthavens kennen een geautomatiseerde metro tussen de terminals, de Orlyval en de CDGVAL genoemd.

De Aéroport du Bourget was in het verleden de belangrijkste luchthaven, maar functioneert sinds de jaren tachtig als zakenluchthaven van Parijs (er zijn geen lijndiensten op Le Bourget) en ligt op 6,5 km van Parijs. Op deze luchthaven wordt om de twee jaar de luchtvaartbeurs "Le Bourget" gehouden die bekendstaat als een van de belangrijkste ter wereld. Aéroport de Beauvais ligt 70 km van het centrum van Parijs. Deze luchthaven is vooral aantrekkelijk voor budgetvluchten. Verder is er in de nabije omgeving een tiental vliegvelden voor de privéluchtvaart, waaronder de vliegvelden Pontoise-Cormeilles en Lognes-Émerainville.

Ten behoeve van het helikopterverkeer bevindt in het zuiden van de stad Parijs, buiten de Périphérique, een heliport: de Héliport de Paris - Issy-les-Moulineaux.