1700 (elektrische locomotief)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
(Doorverwezen vanaf 1700 (locomotieftype))
Ga naar: navigatie, zoeken
NS 1700
Locomotieven 1772 en 1779 te Zutphen
Locomotieven 1772 en 1779 te Zutphen
Aantal 81
Nummering 1701-1781
Fabrikant GEC-Alsthom
In dienst 1991-1994
Uit dienst 2012-
Asindeling B'B'
Spoorwijdte 1435 mm (normaalspoor)
Massa 86 ton
Aslast 21,5 ton
Lengte over buffers 17640 mm
Breedte 3047 mm
Hoogte 4390 mm
Wieldoorsnee 1250 mm
Draaistelafstand 9694 mm
Radstand 2800 mm
Minimale boogstraal 50 meter
Maximumsnelheid 180 km/h (200 km/h getest)
Stroomsysteem 1500 V =
Vermogen 4600 kW
Uurvermogen 5100 kW
Trekkracht 260 kN (aanzet)
Elektromotoren 2
Fabrikant elektromotoren Jeumont/Schneider
Treinbeïnvloeding ATB-EG, ATB-Vv
Remsysteem Ch GPR E mZ
* directe rangeerrem
* Charmilles eenleidingrem met hogedrukrem
* elektrodynamische rem
* directe elektropneumatische treinrem
Remopschriften C3W
Remgewicht G 54 t
P 89 t
P+E 122 t
Compressorfabrikant Knorr
Compressortype schroefcompressor
Treinverwarming 1500 V =
Koppeling Schroefkoppeling en bij sommige locomotieven een BSI-koppeling voor inzet met DD-AR
Opmerking(en) combinatie van maximaal twee locomotieven
Portaal  Portaalicoon   Verkeer & Vervoer
Locomotief 1776 met DDM-rijtuigen te Amsterdam Centraal, voor vertrek naar Enkhuizen; 2012.
Cabine van een 1700-loc.
Loc NS 1753 met trein van Berlijn naar Hoofddorp te Apeldoorn; 2011.
Loc NS 1773 met ICK-rijtuigen (ex-DB) te Venlo.

De NS-locserie 1700 is een serie elektrische locomotieven, die vanaf begin 1992 worden ingezet door de Nederlandse Spoorwegen voor reizigerstreinen. De locomotieven met asindeling B'B' zijn gebaseerd op het locomotieftype BB 7200[1] van de Franse spoorwegen (SNCF) en zijn een gemodificeerde versie van de NS-serie 1600.

De locomotieven worden ingezet in Intercity Berlijn-treinen en worden gebruikt voor het trekken en duwen van DD-AR en DDM-1-treinstammen.

Geschiedenis[bewerken]

In december 1991 kwam de eerste locomotief van de serie 1700 in Nederland aan. De locomotieven werden bij indienststelling voornamelijk gebruikt voor het trekken en duwen van dubbeldekker-treinstammen. Alleen de 1735-1741 zijn na hun indienststelling ruim een jaar bij andere treinen gebruikt. Nadat er voldoende DD-AR-materieel beschikbaar kwam, werden ook deze locomotieven bij dubbeldekstreinstammen gevoegd. Sinds de zomer van 1994 waren in totaal 81 locomotieven en 79 dubbeldeksstammen beschikbaar.

De speciaal voor deze treinstammen ontwikkelde motorrijtuigen mDDM voor DD-AR vervingen eind jaren negentig een groot deel van de locomotieven. De vrijgekomen locomotieven vervingen de locomotieven uit de serie 1600 in de reizigersdienst. Deze vervingen op hun beurt de laatste elektrische locomotieven van de series 1100, 1200 en 1300 uit de jaren vijftig in de goederendienst.

In de periode 2007-2009 reden de locomotieven ook een deel van de treinen die bestonden uit ICL-rijtuigen.

Begin 1992 werden de eerste treinstammen bestaande uit DD-AR-rijtuigen en locomotieven van de serie 1700 geformeerd. Na een groot aantal proefritten werden de eerste stammen vanaf de zomerdienst van dat jaar ingezet in Noord-Holland en op de Flevolijn. Vanaf begin 1993 werden de toen gloednieuwe 1735-1741 in de gewone treindienst ingezet. De locs werden hierbij vooral tussen Den Haag en Venlo ingezet. Door de komst van meer DD-AR-treinstammen werd het inzetgebied dat jaar onder andere uitgebreid naar de rest van de Randstad, West-Brabant en de nieuwe intercitydienst Den HelderNijmegen. In de eerste helft van 1994 werden de 1735-1741 ook in dubbeldekstreinstammen gevoegd. Het inzetgebied van het dubbeldeksmaterieel is inmiddels uitgebreid tot Zwolle en Eindhoven. Met ingang van de zomerdienst van 1995 verdwenen de dubbeldekkerstammen uit de lange-afstandsverbinding Den Helder – Nijmegen. Verder bleef het inzetgebied de jaren die hierop volgen grotendeels gelijk.

In 1998 werd een groot aantal motorrijtuigen, bestemd voor de dubbeldekkerstammen, in dienst gesteld. De hierdoor vrijgekomen locomotieven schoven door naar de reguliere reizigersdienst met getrokken rijtuigen. Nieuwe inzetgebieden werden de intercitydiensten tussen Haarlem en Maastricht/Heerlen, Den Haag – Venlo en Zwolle – Roosendaal. Ook gingen de locomotieven een aantal van de internationale sneltreinen tussen Schiphol en Bad Bentheim rijden. Tot de komst van de ICR-stuurstandrijtuigen reden de locomotieven de treindiensten gemengd met de serie 1800.

In december 2007 verdween het getrokken materieel van de verbinding Haarlem – Limburg. De locomotieven gingen hierna, samen met locomotieven uit de serie 1800, treinen bestaande uit composities van ICL-rijtuigen rijden. Deze rijtuigen werden voornamelijk ingezet op de verbinding AmsterdamAmersfoort (– Deventer). Hierbij werd aan beide zijden van de rijtuigen een locomotief geplaatst zodat op de eindstations niet 'omgelopen' hoeft te worden. In de zomer van 2009 stopte de inzet van de ICL-rijtuigen waardoor vrijwel alle locomotieven van de serie 1800 buiten dienst gesteld werden. Ook twee locomotieven van de serie 1700 gingen buiten dienst. In 2010 gingen nog eens 7 locomotieven serie 1700 buiten dienst wegens gebrek aan inzetmogelijkheden (zij het als bijna direct inzetbare koude reserve).

In 2011 en 2012 zijn de locomotieven ingezet met DDM-1. Hiervoor zijn twaalf locomotieven verbouwd, te weten de 1769, 1770 en de 1772-1781.

Tot en met 22 augustus 2014 werden de locomotieven ook ingezet voor CityNightLine- en EuroNight-diensten. Sindsdien worden die treindiensten gereden door een locomotief van de serie 189 en later de serie 186.

Buitendienststelling[bewerken]

In 2009 en 2010 zijn de locomotieven 1729, 1731, 1732, 1734, 1737, 1748, 1754, 1755, 1762, 1770, 1771, 1774, 1775 en 1779 uit de dienst genomen en terzijde gesteld. In 2011 gebeurde dat met de locomotieven 1732 (30 juni), 1759 (16 juni-24 aug. 2011) en 1779 (21 juni).

Locomotief 1735 is na een brand te Venlo op 24 februari 2000 afgevoerd. Deze loc is op 8 oktober 2002 gesloopt. Op 1 oktober 2013 is de 1747, die was ingezet op het traject Zwolle – Roosendaal, in de buurt van Olst door brand zwaar beschadigd. Op 4 oktober 2013 is de 1742, die was ingezet op het traject Zwolle – Roosendaal, tussen Breda en Gilze-Rijen door brand zwaar beschadigd.

Locomotief 1742 strandde in Olst met een ICRm-stam op 1 oktober 2013 terwijl het als intercity tussen Zwolle en Etten-Leur (en Roosendaal) reed. De locomotief vloog in brand. Na op 15 februari 2014 terzijde te zijn gesteld omdat de schade te groot was om te repareren, is de loc op 23 juni 2015 naar de sloper HKS afgevoerd.

Locomotief 1747 strandde vier dagen na de 1742, op 4 oktober 2013, tussen Breda en Gilze-Rijen met een ICRm-stam terwijl het als intercity tussen Den Haag Centraal en Blerick reed. De locomotief strandde door een technisch probleem. Na op 15 februari 2014 terzijde te zijn gesteld omdat de schade te groot was om te repareren, is de loc op 23 juni 2015 naar de sloper HKS afgevoerd.

Locomotief 1767 strandde op 8 december 2016 net na station Enschede Kennispark door een brand in de locomotief. De locomotief was met een DDAR-stam op weg naar Apeldoorn. De loc is geheel uitgebrand en moest worden weggesleept.

Techniek[bewerken]

De serie is uiterlijk vrijwel gelijk aan de locomotieven van de serie 1600. Technisch zijn de locomotieven op een aantal punten afwijkend. Een voorbeeld is de thyristorchoppersturing met een vaste frequentie van 300 Hz. Verder zijn de locomotieven van de serie 1700 voorzien van een stillere Knorr-schroefcompressor, terwijl de meeste locomotieven van de serie 1600 zijn voorzien van een 4-cilinder zuigercompressor van Westinghouse.

Om eenvoudig te kunnen koppelen met DD-AR-treinstammen zijn de locomotieven aan één zijde voorzien van automatische koppelingen. De lager genummerde 1700-locs (anno 2010: 1701-1728) reden slechts in combinatie met de DD-AR-stammen. De 1729-1732 konden naar behoefte worden aangepast voor DD-AR-dienst of overige diensten.

Trek-duwtreinen met een ICRm-stuurstandrijtuig kunnen alleen met een 1700 in trek-duwbedrijf worden gebruikt. De locomotieven van de serie 1700 kunnen in treinschakeling rijden met elkaar of met een mDDM, maar niet met een 1600/1800.

Inzet[bewerken]

De serie 1700 verzorgt de trekkracht voor de IC Berlijn, de internationale rechtstreekse trein tussen Amsterdam en Berlijn (tussen Bad Bentheim en Berlijn wordt gereden met een locomotief BR 101).

Op 30 mei 2013 zijn 28 locomotieven, samen met hun treinstam DD-AR terzijde gesteld. Bij de modernisering van het DD-AR-materieel tot NID zijn alle 50 NID-treinstammen gaan rijden met een mDDM-motorrijtuig als aandrijving. Sinds de invoering van de nieuwe dienstregeling (14 december 2014) zijn 18 treinstammen inclusief elektrische locomotief 1700 serie weer ingedeeld in de huidige reizigersdienst.

In 2015 zijn 11 locomotieven geselecteerd en aangepast om te kunnen rijden met DDM-1. Dit zijn de 1731, 1755, 1758, 1760, 1768, 1770, 1774 en de 1777-1780. Deze loc's kunnen niet meer met DD-AR of Icrm rijden. De eerste DDM-1 stam kwam op 27 juni 2016 in dienst als spitstrein tussen Enkhuizen en Amsterdam. De laatste stam was in september 2016 gereedgemaakt.

Bijna alle dienstvaardige loc's zijn per se omgebouwd voor DD-AR of DDM-1 en kunnen niet meer met Icrm rijden of van DDM-1 naar DD-AR gewisseld worden. De locomotieven kunnen eventueel nog wel ingezet worden voor IC Berlijn (Amsterdam – Bad Bentheim v.v.), City Night Line en andere, al dan niet internationale, getrokken treinen. Door vele veranderingen op het spoornetwerk (EMTRS), reviseren van materiaal en in afwachting van nieuw materiaal zullen de locs nog zeker tot 2022 in dienst blijven.

De laatste jaren reed de serie 1700 met DD-AR of met rijtuigen ICRm in de volgende treinseries:

Serie Treinsoort Route Bijzonderheden
1900 Intercity Den Haag CentraalRotterdam CentraalDordrechtBredaEindhovenHelmondDeurneVenlo
3200 Sprinter Amsterdam CentraalAmsterdam SloterdijkAmsterdam LelylaanSchipholHoofddorp
3400 Intercity HaarlemBeverwijkAlkmaar Rijdt alleen in de spits. In de ochtendspits alleen richting Haarlem, in de middagspits alleen richting Alkmaar.
3500 Intercity Schiphol AirportUtrecht Centraal's-HertogenboschEindhovenHeerlen Rijdt gecombineerd met treinserie 13500 naar Venlo. 's Avonds alleen tussen Schiphol Airport en Utrecht Centraal.
3700 Intercity Den Haag CentraalLeiden CentraalSchiphol AirportAmsterdam ZuidAlmere CentrumLelystad Centrum
3900 Intercity Amsterdam CentraalAlmere CentrumLelystad Centrum
5000 Sprinter Den Haag CentraalDen Haag HSDelftRotterdam CentraalDordrecht Rijdt niet 's avonds na 20:00 en in het weekend.
5700 Sprinter Utrecht CentraalHilversumWeespSchiphol AirportHoofddorp Rijdt niet 's avonds.

De locomotieven rijden momenteel (dienstregeling 2017) in de volgende treinseries:

Serie Treinsoort Route Bijzonderheden
140 / 240

IC 77

Intercity (NS International / DB Fernverkehr) Amsterdam CentraalAmersfoortDeventerHengeloBad BentheimRheineOsnabrück HbfHannover HbfBerlin HbfBerlin Ostbahnhof Rijdt elke twee uur, stopt alternerend te Bünde (Westf) of Bad Oeynhausen (t/m Bad Bentheim)
4400 Sprinter 's-HertogenboschNijmegenArnhem Centraal (DD-AR)
7000 Sprinter ApeldoornDeventerAlmeloHengeloEnschede Rijdt buiten de spits en in het weekend niet tussen Almelo en Enschede. (DD-AR)
5500 Sprinter Utrecht CentraalDen DolderBaarn (DD-AR)
9600 Sprinter 's-HertogenboschBoxtelEindhovenHelmondDeurne (DD-AR)
4500 Intercity Amsterdam CentraalHoornEnkhuizen Stopt niet in Zaandam. Stopt tussen Hoorn en Enkhuizen op alle tussengelegen stations. (DDM-1)
14500 Intercity Amsterdam CentraalHoornHoogkarspelEnkhuizen Rijdt alleen in de spits in de spitsrichting. Stopt niet in Zaandam. (DDM-1)
3400 Intercity HaarlemBeverwijkAlkmaar Rijdt alleen in de spits. In de ochtendspits alleen richting Haarlem, in de middagspits alleen richting Alkmaar. (DDM-1)

Verder rijden de locomotieven samen een DD-AR stam regelmatig een invaldienst in het hele land.

Gemeentewapens[bewerken]

Een aantal 1700-locs is voorzien van een gemeentewapen. Het was de bedoeling dat de namen van afgevoerde 1300-en zouden worden overgebracht op 1700'en. Dat is alleen gebeurd bij de locs 1311 en 1759, die beide genoemd zijn naar de gemeente Best. Daarnaast heeft de 1772 bij wijze van grap tijdelijk met het wapen van modelspoorstad Groterdam rondgereden.

Overzicht[bewerken]

Nummer In dienst Wapen Huidige of laatste eigenaar/gebruiker Huidige of laatste kleurstelling Opmerking
1701 1992 NS Reizigers NS-geel Terzijde
1702 1992 NS Reizigers NS-geel Terzijde bij ACT
1703 1992 NS Reizigers NS-geel Terzijde
1704 1992 NS Reizigers NS-geel Terzijde bij ACT
1705 1992 Dalfsen NS Reizigers NS-geel Terzijde
1706 1992 NS Reizigers NS-geel Terzijde bij ACT
1707 1992 NS Reizigers NS-geel Terzijde
1708 1992 NS Reizigers NS-geel Terzijde
1709 1992 NS Reizigers NS-geel Terzijde bij ACT
1710 1992 NS Reizigers NS-geel Terzijde
1711 1992 Emmen NS Reizigers NS-geel Terzijde
1712 1992 NS Reizigers NS-geel Terzijde bij ACT
1713 1992 NS Reizigers NS-geel Terzijde
1714 1992 Veenendaal NS Reizigers NS-geel Terzijde
1715 1992 NS Reizigers NS-geel Terzijde
1716 1992 NS Reizigers NS-geel Terzijde bij ACT
1717 1992 NS Reizigers NS-geel Terzijde
1718 1992 NS Reizigers NS-geel Terzijde
1719 1992 Voorhout NS Reizigers NS-geel Terzijde bij ACT
1720 1992 Beilen NS Reizigers NS-geel Terzijde bij ACT
1721 1992 NS Reizigers NS-geel Terzijde bij ACT
1722 1992 NS Reizigers NS-geel Terzijde
1723 1992 NS Reizigers NS-geel Terzijde bij ACT
1724 1992 Anna Paulowna NS Reizigers NS-geel Terzijde bij ACT
1725 1992 NS Reizigers NS-geel Terzijde
1726 1992 NS Reizigers NS-geel Terzijde bij ACT
1727 1992 NS Reizigers NS-geel Terzijde
1728 1992 NS Reizigers NS-geel Terzijde
1729 1992 NS Reizigers NS-geel Terzijde
1730 1992 NS Reizigers NS-geel
1731 1993 Purmerend NS Reizigers NS-geel
1732 1993 Zevenbergen NS Reizigers NS-geel
1733 1993 Boxtel NS Reizigers NS-geel
1734 1993 NS Reizigers NS-geel
1735 1993 Soest NS Reizigers NS-geel Uitgebrand op 24 februari 2000 in Venlo, gesloopt in 2002
1736 1993 Gilze en Rijen NS Reizigers NS-geel
1737 1993 NS Reizigers NS-geel
1738 1993 Duivendrecht NS International NS-geel
1739 1993 Dalen NS International NS-geel
1740 1993 Baarn NS Reizigers NS-geel
1741 1993 Putten NS Reizigers NS-geel
1742 1993 NS Reizigers NS-geel Uitgebrand op 4 oktober 2013 tussen Breda en Gilze-Rijen, gesloopt in 2015
1743 1993 Wolvega NS Reizigers NS-geel Terzijde
1744 1993 Wijchen NS International NS-geel
1745 1993 NS International NS-geel
1746 1993 Castricum NS International NS-geel
1747 1993 NS Reizigers NS-geel Uitgebrand op 1 oktober 2013 in Olst, gesloopt in 2015
1748 1993 't Harde NS Reizigers NS-geel
1749 1993 NS Reizigers NS-geel
1750 1993 NS International NS-geel
1751 1993 NS Reizigers NS-geel
1752 1993 NS International NS-geel
1753 1993 NS International NS-geel Terzijde
1754 1993 Diemen NS Reizigers NS-geel Terzijde
1755 1993 NS Reizigers NS-geel
1756 1993 NS Reizigers NS-geel
1757 1993 NS Reizigers NS-geel
1758 1993 NS International NS-geel
1759 1993 Best NS Reizigers NS-geel
1760 1993 Holten NS Reizigers NS-geel
1761 1993 NS International NS-geel
1762 1993 NS Reizigers NS-geel
1763 1993 NS Reizigers NS-geel
1764 1993 NS Reizigers NS-geel
1765 1993 NS International NS-geel
1766 1993 NS Reizigers NS-geel
1767 1993 NS Reizigers NS-geel Uitgebrand op 8 december 2016 in Enschede
1768 1993 Akkrum NS Reizigers NS-geel
1769 1993 NS Reizigers NS-geel
1770 1993 NS Reizigers NS-geel
1771 1993 Abcoude NS Reizigers NS-geel Terzijde
1772 1993 NS Reizigers NS-geel Terzijde
1773 1993 Enkhuizen NS Reizigers NS-geel Terzijde
1774 1993 Gramsbergen NS Reizigers NS-geel Terzijde
1775 1993 NS Reizigers NS-geel Terzijde
1776 1993 NS Reizigers NS-geel Terzijde
1777 1994 NS Reizigers NS-geel Terzijde
1778 1994 NS Reizigers NS-geel
1779 1994 NS Reizigers NS-geel
1780 1994 NS Reizigers NS-geel
1781 1994 NS Reizigers NS-geel Terzijde

Enkele locwapens[bewerken]