1936

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
1936
Eeuwen: 19e eeuw · 20e eeuw · 21e eeuw
Decennia: 1920-1929 · 1930-1939 · 1940-1949
Jaren: << · < · 1935 · 1936 · 1937 · > · >>
Maanden:

jan · feb · mrt · apr · mei · jun
jul · aug · sep · okt · nov · dec

Calendar-nl.png Jaartelling in verschillende culturen
Ab urbe condita: 2689 MMDCLXXXIX
Armeense jaartelling: 1385

ԹՎ ՌՅՁԵ

Chinese jaartelling: 4632 – 4633

壬亥 – 癸子

Christelijke jaartelling: 1936 MCMXXXVI
Ethiopische jaartelling: 1928 – 1929
Hebreeuwse jaartelling: 5696 – 5697
Hindoekalenders:
- Vikram Samvat 1991 – 1992
- Shaka Samvat 1858 – 1859
- Kali Yuga 5037 – 5038
Iraanse jaartelling: 1314 – 1315
Islamitische jaartelling: 1355 – 1356
Maçonnieke jaartelling: 5935 – 5936
Nuvola apps kuser.svg 1936 naar onderwerp Gnome-globe.svg
Lijst van landen
Wetenschap
Auto's
Film
Sport (categorie)
Crystal Clear mimetype vcalendar.png Gregoriaanse kalender van 1936
Bioscoopjournaal uit 1936. Beelden van een groep in witte kleren gestoken naaisters die, in een naaiatelier van de firma Kühne te Den Haag, werken aan de bruidsjurk met sleep voor prinses Juliana in verband met haar voorgenomen huwelijk met prins Bernhard op 7 januari 1937.
Bioscoopjournaal uit 1936 met beelden van de winter in Haarlem.

Het jaar 1936 is een jaartal volgens de christelijke jaartelling.

Hoofdlijnen[bewerken]

Spaanse burgeroorlog en Olympische Spelen in Nazi-Duitsland

Gesterkt door het aarzelende optreden van de Volkenbond op de oorlogen die Japan en Italië hadden veroorzaakt nam Adolf Hitler de beslissing het Rijnland te militariseren en daarmee het verdrag van Locarno te schenden. Duitsland stuurde een beperkte troepenmacht, die de opdracht kreeg direct weg te gaan, als Frankrijk militair zou ingijpen. De Westerse landen en de Volkenbond reageerden lauw, waardoor Hitler weer een belangrijke stap had genomen op weg naar Duitse hegemonie.

In mei kwam er een einde aan de oorlog in Abessiniē, toen Italië de hoofdstad Addis Abeba veroverde. De keizer van Abessinië Haile Selassie vluchtte naar het Westen, waarna hij bij de Volkenbond een speech hield over de rechten van het Afrikaanse continent. Tijdens de toespraak werden Italiaanse journalisten geweerd, die oerwoudgeluiden naar de keizer maakte. Italië trok uit de Volkenbond, net als Duitsland en Japan eerder. Benito Mussolini raakte geïsoleerd en sloot een overeenkomst met Hitler.

De spanningen in Europa vonden een climax in de Spaanse burgeroorlog. In februari won het Volksfront, een verbond van alle linkse partijen de verkiezingen met een krappe meerderheid. Rechts kon dat niet verkroppen en het hele jaar was de situatie in Spanje onrustig. In juni pleegde het leger onder generaal Francisco Franco een staatsgreep op Spaans-Marokko. Een golf van geweld overspoelde het land. De troepen van Franco bereikte het vasteland met hulp van Italiaans en Duits transport. Een stormloop om de hoofdstad Madrid in handen te krijgen mislukte en de burgeroorlog werd steeds grimmiger. Franco werd gesteund door Italië en Duitsland en de onderling sterk verdeelde linkse partijen door de Sovjet-Unie. Het Westen reageerde weer halfslachtig, besloot niet in te grijpen in de Spaanse strijd en riep uit tot een blokkade. Wel vertrokken veel vrijwilligers naar het Westen om de fascisten te bestrijden.

Ook in Frankrijk verenigde de socialistische en communistische partijen zich in het Volksfront als reactie op het dreigende fascisme in Europa. Het Volksfront won in mei de verkiezingen en Léon Blum werd de eerste socialistische president van Frankrijk. Blum reageerde op de stakingen en sociale onrust door loonsverhogingen, arbeidstijdverkortingen en betaald verlof toe te staan. Gevolg was, dat de zwakke economie nog verder achteruit ging en Blum moest de franse franc drie keer in korte tijd laten devalueren. Toen Blum besloot niet in te grijpen in de Spaanse Burgeroorlog was de eenheid in het Volksfront afgebrokkeld.

In de Sovjet-Unie was de Grote Zuivering in volle gang, duizenden mensen zouden opgepakt worden en zonder proces gevangen gezet in de goelag of vermoord worden. In augustus vond het eerste Moskouse showproces plaats, waarbij twee vooraanstaande communisten van het eerste uur Grigori Zinovjev en Lev Kamenev werden beschuldigd van een mislukte aanslag op Stalin en ter dood veroordeeld. In Engeland moest de in januari gekroonde Edward VIII aftreden, omdat hij wou trouwen met een gescheiden vrouw Wallis Simpson. In Nederland verloofde Koningin Juliana zich met Prins Bernhard.

De Olympische Spelen vonden plaats in het Berlijn van Adolf Hitler. Vooraf was er veel twijfel om mee te doen, maar de Nazi's maakten er een propaganda-show van, waar de westerse landen ontzag voor hadden. Zelfs Joodse sporters moaakten deel uit van de Duitse ploeg en tijdens de Spelen was van anti-Joodse aantijgingen geen sprake. Het was echter de kleurling Jesse Owens, die uitgroeide tot de ster van deze Spelen, hij won 4 keer goud bij het atletiek.

Gebeurtenissen[bewerken]

januari
februari
maart
april
  • 1 - In Oostenrijk voert Kurt Schuschnigg de militaire dienstplicht in.
  • 5 - In België wordt een nieuwe zetelverdeling aangenomen, gebaseerd op de volkstelling van 1930. Hierbij zijn van de 202 afgevaardigden 96 van Vlaanderen, 76 van Wallonië en 30, waaronder 6 Vlamingen, van Brussel. De Vlamingen zullen dus in het vervolg met 102 tegen 100 zetels in de meerderheid zijn in het Belgische parlement.
mei
  • 10 - In Spanje wordt Manuel Azaña gekozen tot president.
  • 24 - In alle Nederlandse Rooms-Katholieke kerken wordt een mandement van de bisschoppen voorgelezen waarin het lidmaatschap van de NSB voor katholieken verboden wordt.
juni
augustus
september
oktober
november
  • 3 - Franklin Delano Roosevelt wordt met ruime meerderheid herkozen als president van de Verenigde Staten.
  • 13 - Als eerste niet-Amerikaanse luchtvaartmaatschappij opent de KLM een lijndienst met de DC3 Dakota naar Luchthaven Le Bourget, Parijs.
  • 23 - In Amerika verschijnt het eerste nummer van Life, een weekblad met fotoreportages uit de hele wereld.
december
zonder datum

Muziek[bewerken]

Premières[bewerken]

Literatuur[bewerken]

Beeldende kunst[bewerken]

Bouwkunst[bewerken]

Geboren[bewerken]

Alan Alda
geboren op 28 januari 1936
Burt Reynolds
geboren op 11 februari 1936
Roger Mahony
geboren op 27 februari 1936
Peter Brusse
geboren op 16 maart 1936
Roger Whittaker
geboren op 22 maart 1936
Raymond Poulidor
geboren op 15 april 1936
Nelly Frijda
geboren op 4 mei 1936
Fred Oster (midden)
geboren op 16 juni 1936
Vice Vukov,
geboren op 3 augustus 1936
Robert Redford
geboren op 18 augustus 1936
Silvio Berlusconi
geboren op 29 september 1936
Hans Kraay sr.
geboren op 14 oktober 1936
januari
februari
maart
april
mei
juni
juli
augustus
september
oktober
november
december
exacte datum onbekend

Overleden[bewerken]

Ivan Pavlov
overleden 27 februari 1936
Foead I van Egypte
overleden op 28 april 1936
januari
februari
maart
april
mei
juni
juli
augustus
september
oktober
november
december
exacte datum onbekend

Weerextremen in België[bewerken]

  • 31 maart: Warmste maart-decade van de eeuw, met een gemiddelde temperatuur van 12,3°C.
  • 1 april: Tornado veroorzaakt schade in de streek van Ingelmunster, in West-Vlaanderen.
  • 1 juni: Minimumtemperatuur van 0,3°C in Ukkel.
  • 21 juni: Maximumtemperatuur in Oostende : 33,6°C.
  • 29 juni: Twee tornado's veroorzaken ernstige schade in de streek van Moeskroen en van Eeklo.
  • juli: Juli met hoogst aantal neerslagdagen: 29 (normaal 17).
  • 27 september: Maximumtemperatuur tot 4,4°C op de Baraque Michel (Jalhay).
  • 6 oktober: Vroegste vorst van de eeuw in Ukkel, samen met 6 oktober 1912: minimumtemperatuur tot -0,6°C.
  • 7 oktober: Temperatuurmaxima tot 10,6°C in Oostende en 4,5°C in Wardin (Bastogne).
  • 11 oktober: Algemene vorst in België : -0,4°C in Oostende, -2,2°C in Forges (Chimay), -4,8°C op de Baraque Michel (Jalhay).

Bron: KMI Gegevens Ukkel 1901-2003 met aanvullingen

Zie ook[bewerken]