34e regering van Israël

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Politiek in Israël

Emblem of Israel.svg


Portaal  Portaalicoon  Politiek
Portaal  Portaalicoon  Israël

De 34e regering van Israël, Hebreeuws: מֶמְשֶׁלֶת יִשְׂרָאֵל הַשְׁלוֹשִׁים וְאַרְבַּע , Mem'shelet Yisra'el HaShloshim VeArba, over het algemeen aangeduid als het kabinet-Netanyahu IV, is op 14 mei 2015 ingezworen.[1] Onder leiding van premier Benjamin Netanyahu (Likoed) bestond deze regering aanvankelijk uit de volgende vijf partijen: Likoed, Kulanu, Het Joodse Huis, Shas en Verenigd Thora-Jodendom. Op 25 mei 2016 zijn dit er zes geworden door de toetreding van Jisrael Beeténoe. Op 15 november 2018 stapte Jisrael Beeténoe weer uit de regering nadat Netanyahu een wapenstilstand voor de Gazastrook had gesloten, die Avigdor Liberman een capitulatie voor de terreur noemde. De regering draagt een rechtse signatuur met een aanzienlijke religieuze inbreng en beschikte tot bovenstaande datum en na 15 november 2018 over de meest minimale meerderheid in het parlement, namelijk 61 van de 120 te vergeven zetels in de 20e Knesset maar sindsdien over 66 zetels. Het is het vierde kabinet op rij van premier Netanyahu, die sinds 2009 aan de macht is (het kabinet-Netanyahu II duurde van 2009 tot 2013 en het kabinet-Netanyahu III van 2013 tot 2015).[2]

Het kabinet ving aan met 27 bewindslieden: 20 ministers en 7 viceministers.[3] Vanwege tussentijdse wijzigingen bestaat het kabinet begin 2017 uit 30 leden, te weten 21 ministers en 9 viceministers. Vijf bewindslieden zijn vrouw, te weten vier ministers en een viceminister (in het vorige kabinet waren er zes vrouwelijke bewindspersonen) en eveneens zijn vier bewindslieden rabbijn.

Totstandkoming en karakter[bewerken]

Nadat Likoed de verkiezingen in maart 2015 had gewonnen, nam Likoedleider Netanyahu onmiddellijk het voortouw om een nieuwe rechtse regering te vormen. De coalitievorming verliep ongemakkelijk omdat er veel partijen nodig waren om aan een meerderheid in het parlement te komen en vanwege de veelheid aan denkbeelden. Jisrael Beeténoe, waarmee Likoed tijdens de vorige kabinetsperiode nog een gezamenlijke lijst had gevormd, leek ook ditmaal van de partij te zijn maar zag op het laatste moment van regeringsdeelname af vanwege bepaalde eisen van de religieuze partijen. Het zeer nationalistische Het Joodse Huis, die ook aan de vorige regering had deelgenomen, was ook nu weer een vanzelfsprekende en noodzakelijke coalitiegenoot. Bennett, de leider van Het Joodse Huis, wist dit goed uit te buiten door tal van punten gerealiseerd te krijgen en belangrijke ministersposten binnen te slepen, zoals die van Justitie en Landbouw. Voorts wist Netanyahu Kulanu over te halen mee te doen. De partij van Kahlon is een afsplitsing van Likoed en richt zich met name op de sociaal-economische problematiek. In het nieuwe kabinet heeft Kahlon dan ook de ministersportefeuille van Financiën gekregen. Omdat linkse(re) en Arabische partijen geen optie waren, moest Netanyahu ook de religieuze partijen binnen boord zien te krijgen, hetgeen lukte. Shas wist daarbij te bedingen dat er meer gedaan zou worden voor haar - over het algemeen minder draagkrachtige - aanhangers en Verenigd Thora-Jodendom dat haar studenten aan de jesjiva's vrijgesteld zouden blijven van de militaire dienstplicht.

In het kabinet heeft Netanyahu zelf nogal wat hooi op de vork genomen. Zo is hij niet alleen premier maar ook minister van Communicatie, Buitenlandse Zaken, Regionale Samenwerking en Volksgezondheid, hetgeen betekent dat de diverse staatssecretarissen op deze beleidsterreinen het nodige voor hun rekening zullen moeten nemen. Zo zal Likoedpolitica Hotovely als staatssecretaris voor buitenlandse zaken vaak als een soort informele minister van Buitenlandse Zaken fungeren. Hotovely staat bekend om haar uitgesproken nationalistische standpunten en is fel gekant tegen de vorming van een Palestijnse staat.

Soortgelijke denkbeelden worden gehuldigd door Shaked van Het Joodse Huis, de nieuwe minister van Justitie. Zij wil zelfs de macht van het Hooggerechtshof inperken zodat deze minder goed in staat zal zijn om wetten tegen te houden. Het ministerie van Landbouw is ook aan Het Joodse Huis toegevallen; havik Ariel gaat deze bezetten. Dit ministerie is vooral zo belangrijk omdat ook de Joodse nederzettingen op de Westelijke Jordaanoever daaronder vallen.

Op 6 mei presenteerde Netanyahu zijn kabinet aan de Knesset. Dankzij de - minimieme - meerderheid van zijn coalitie in het parlement kreeg zijn regering het groene licht.[4]

Het zeer nationalistische karakter van het kabinet-Netanyahu IV is niet goed gevallen bij bondgenoot de Verenigde Staten en de Europese Unie. Alhoewel Netanyahu tijdens de presentatie in het parlement formeel verklaarde het vredesproces met de Palestijnen te willen continueren wordt dit niet alleen van Arabische zijde niet serieus genomen maar stuit dit ook in de westerse wereld op gefronste wenkbrauwen. Israël loopt met dit kabinet het risico met tal van negatieve maatregelen geconfronteerd te worden, zoals bijvoorbeeld een gedeeltelijke economische boycot, uitsluiting van internationale voetbalwedstrijden en aanklachten vanwege vermeende oorlogsmisdaden. Hierbij wordt wel de vergelijking gemaakt met het Zuid-Afrika ten tijde van de Apartheid, toen laatstgenoemde land de internationale status van paria had.

Netanyahu zou graag alsnog meer partijen in zijn regering willen opnemen, zowel om getalsmatig sterker in de Knesset te staan als om internationaal meer aanvaardbaar te zijn, maar daar hebben deze vanwege het rechtsnationalistische karakter van zijn regering geen trek in. Zo gaf Herzog, de voorman van de tweede partij van het land (de Zionistische Unie), aan onder geen beding te willen aanschuiven.

Op 27 augustus 2015 maakte Yaakov Litzman bekend dat hij toestemming had gekregen van de Raad van Thora-wijzen (Moetzes Gedolei HaTorah) van Agudas Yisrael (Agoedat Jisrael) om officieel minister van Volksgezondheid te worden en dat hij Netanyahu's verzoek om verder te gaan als minister accepteerde.[5] Het Israëlische Hoge Gerechtshof had op 23 augustus besloten dat een ministerie niet door een viceminister geleid mag worden. Tot nog toe was Netanyahu formeel minister van Volksgezondheid, terwijl Yaakov Litzman als viceminister feitelijk aan het hoofd van het ministerie van Volksgezondheid stond. Yair Lapid van Yesh Atid vond dat er een volwaardige minister aan het hoofd van het ministerie van Volksgezondheid moest staan en had de zaak voor het Hoge Gerechtshof gebracht.[6] Het Hoge Gerechtshof oordeelde dat Netanyahu als minister-president geen minister van andere ministeries kan zijn. De Knesset heeft het wettelijk toegestane maximum aantal ministers daarvoor ook verhoogd. Yaakov Litzman zelf vindt dat er niet veel verandert, behalve dat zijn salaris iets omhoog gaat.

Danny Danon (Likoed) werd in augustus 2015 ambassadeur bij de Verenigde Naties. Minister zonder Portefeuille Ofir Akunis (Likoed) volgde hem op 2 september 2015 op als minister van Wetenschap, Technologie en Ruimte.[7]

Uitbreiding van de coalitie[bewerken]

Op 18 mei 2016 werd bekend dat Netanyahu een overeenkomst met Jisrael Beeténoe had gesloten om de coalitie uit te breiden. Avigdor Lieberman van Jisrael Beeténoe zou minister van Defensie worden en verder zou Jisrael Beeténoe het ministerie van Immigratie krijgen. Op 20 mei 1016 nam Moshe Ya'alon ontslag als minister van Defensie en lid van de Knesset. Hij zei in een persverklaring niet genoeg vertrouwen in Netanyahu te hebben. Op 25 mei vond de ondertekening van de toetreding van Jisrael Beeténoe tot de regering plaats. Naftali Bennett (Het Joodse Huis) stelde als voorwaarde voor de toetreding van Jisraël Beitenu dat er militaire attachés bij het veiligheidskabinet zouden komen. Deze eis werd ingewilligd. Op 30 mei ging de Knesset akkoord met Lieberman als minister van Defensie en partijgenote Sofa Landver als minister van Immigratieopname. Tevens werd Tzachi Hanegbi van Likoed minister zonder portefeuille belast met buitenlandse- en defensiekwesties.

Er hadden in mei 2016 en daarvoor ook coalitiebesprekingen van de Likoed met de Zionistische Unie (ZU) plaatsgevonden, maar die hadden niet tot een overeenkomst geleid. Yitzhak Herzog (Zionistische Unie) verweet in een speech op 17 mei 2016 Shelly Yachimovich dat deze onderhandelingen waren mislukt en zei dat Shelly Yachimovich Lieberman minister van Defensie had gemaakt.> Yachimovich schreef in een reactie dat ze niet had ingestemd met de toetreding van de ZU tot de regering en geen regeringspost had willen aanvaarden.[8] Benjamin Netanyahu zei dat de deur voor de Zionistische Unie toch open blijft en hij houdt de portefeuille Buitenlandse Zaken en andere portefeuilles daarvoor gereserveerd. Voor Yitzhak Herzog zijn de gesprekken over toetreding tot coalitie Netanyahu-IV nu afgesloten en wil de Zionistische Unie niet toetreden om er geen legitimiteit aan te geven, aangezien ze de ingeslagen weg verkeerd vindt.[9] In het geval dat het Joodse Huis de regering zou verlaten zou de ZU wel de optie overwegen om toe te treden. Moshe Kahlon van Kulanu is van mening dat de ZU en het Joodse Huis best samen in de coalitie kunnen zitten.[10] Op 24 december 2018 besloot de regering tot vervroegde verkiezingen op 9 april 2019, omdat een wetsvoorstel dat de dienstplicht voor charedische Joden zou regelen geen meerderheid in de Knesset kreeg.[11][12]

Deelnemende partijen[bewerken]

Partijen Positie Kabinets-
leden
Ministers Vice-
ministers[3]
Knesset-
zetels
Politieke leiders
Likoed
(Eenheid)
(centrum)rechts 15 11[13] 4 30 Benjamin Netanyahu
Kulanu
(Ons Allemaal)
centrum(rechts) 2 2 0 10 Moshe Kahlon
HaBajiet HaJehoedie
(Het Joodse Huis)
(extreem)rechts 4 3 1 8 Naftali Bennett
Shas
(Sefardische Bewakers (van de Thora))
religieus
(Sefardisch-charedisch)
4 2 2 7 Aryeh Deri
Jahadoet ha-Torah ha-Meoechèdèt
(Verenigd Thora-Jodendom)
religieus
(Asjkenazisch-charedisch)
2 1 1 6 Yaakov Litzman,
Moshe Gafni
Jisrael Beeténoe
(Israël Ons Thuis)
rechts 2 2 0 5 (6)[14] Avigdor Lieberman
Totaal 29 21 8 66

Kabinetsleden[bewerken]

Portefeuille (Vice)minister[3] Partij Foto Vrouw Afwijkende termijn
Premier

Minister van Buitenlandse Zaken
Minister van Defensie

voorheen ook:
Minister van Volksgezondheid
Minister van Binnenlandse Zaken
Minister van Economie en Industrie
Minister van Regionale Samenwerking
Minister van Communicatie

Netanyahu, Benjamin Benjamin Netanyahu Likoed Benjamin Netanyahu 2012.jpg Defensie sinds 14 november 2018

Volksgezondheid tot 2 september 2015[15]

Binnenlandse Zaken (waarnemend) van 27 december 2015 tot 11 januari 2016
Economie en Industrie (waarnemend) van 1 november 2015 tot 1 augustus 2016
Regionale Samenwerking tot 26 december 2016
Communicatie tot 21 februari 2017[16]

Vicepremier (tijdelijk)

Minister van Binnenlandse Zaken (tijdelijk)

Shalom, Silvan Silvan Shalom Likoed Silvan Shalom.jpg Tot 27 december 2015[17]
Vicepremier (tijdelijk)

Minister van Defensie (tijdelijk)

Ya'alon, Moshe Moshe Ya'alon Likoed Moshe Ya'alon.jpg Vanaf 27 december 2015 ook vicepremier.

Tot 22 mei 2016 minister en vicepremier.

Minister van Binnenlandse Veiligheid

Minister van Openbare informatievoorziening
Minister van Strategische Zaken

Erdan, Gilad Gilad Erdan Likoed Gilad Erdan.jpg Vanaf 25 mei 2015
Minister van Binnenlandse Zaken

Minister van Economie en Industrie (tijdelijk)
Minister van Ontwikkeling van de Negev en Galilea

Deri, Aryeh Aryeh Deri[18] Shas Aryeh Deri.jpg Binnenlandse Zaken vanaf 11 januari 2016

Economie en Industrie tot 1 november 2015[19][20][21]

Minister van Cultuur en Sport Regev, Miri Miri Regev Likoed Mregev.JPG Ja
Minister van Defensie Lieberman, Avigdor Avigdor Lieberman[18] Jisrael Beeténoe Avigdor Lieberman - 2011.jpg Van 30 mei 2016 tot 14 november 2018.[22][23]
Minister van Diasporazaken

Minister van Onderwijs

Bennett, Naftali Naftali Bennett[24] Het Joodse Huis Naftali-Bennett.jpg
Minister van Economie en Industrie

Minister van Financiën
Minister van Milieubescherming (tijdelijk)

Kahlon, Moshe Moshe Kahlon[18] Kulanu Launch of 'British Club' for Holocaust survivors (6885473331).jpg Economie en Industrie vanaf 1 augustus 2016

Milieubescherming van 31 mei tot 1 augustus 2016

Minister van Energie en Water

Minister van Nationale Infrastructuur

Steinitz, Yuval Yuval Steinitz Likoed Munich Security Conference 2015 by Olaf Kosinsky-446.jpg
Minister van Immigratieopname Landver, Sofa Sofa Landver Jisrael Beeténoe PikiWiki Israel 5924 Sofa Landver.jpg Ja Van 30 mei 2016 tot 18 november 2018
Minister van Immigratieopname (tijdelijk)

Minister van Jeruzalem
Minister van Milieubescherming

Elkin, Ze'ev Ze'ev Elkin Likoed Elkin zeev.jpg Immigratieopname tot 30 mei 2016

Milieubescherming vanaf 1 augustus 2016

Minister van Inlichtingen en Atoomenergie

Minister van Vervoer

Katz, Yisrael Yisrael Katz Likoed Yisrael Katz2010.jpg
Minister van Justitie Shaked, Ayelet Ayelet Shaked Het Joodse Huis AYELET SHAKED.jpg Ja
Minister van Landbouw en Landelijke Ontwikkeling Ariel, Uri Uri Ariel Het Joodse Huis Ariel uri-yehuda.jpg
Minister van Milieubescherming (tijdelijk) Gabai, Avi Avi Gabai[25] Kulanu Avi Gabai.jpg Tot 31 mei 2016
Minister van Sociale Gelijkheid[26] Gamliel, Gila Gila Gamliel Likoed Gila Gamliel.jpg Ja
Minister van Regionale Samenwerking

Minister zonder portefeuille (tijdelijk)
interim-minister van Communicatie

Hanegbi, Tzachi Tzachi Hanegbi Likoed Tzachi Hanegbi - Kadima.jpg Regionale Samenwerking vanaf 26 december 2016

Zonder portefeuille van 30 mei tot 26 december 2016
In februari 2017 voor drie maanden benoemd tot interim-minister van Communicatie[27]

Minister van Religieuze Dienstverlening Azulai, David David Azulai Shas David Azulai.jpg
Minister van Toerisme Levin, Yariv Yariv Levin Likoed Yariv Levin.JPG
Minister van Volksgezondheid
Litzman, Yaakov Yaakov Litzman Verenigd Thora-Jodendom - Agoedat Jisrael YakovLitzmanCongress.jpg Minister van Volksgezondheid vanaf 2 september 2015

Viceminister van Volksgezondheid van 19 mei tot 2 september 2015 (wel hoofd van het ministerie)[28]

Minister van Welzijn en Sociale Dienstverlening Katz, Haim Haim Katz Likoed Haim Katz.jpg
Minister van Wetenschap, Technologie en Ruimte

Minister zonder portefeuille (tijdelijk)

Akunis, Ofir Ofir Akunis Likoed אופיר אקוניס.jpg Wetenschap, Technologie en Ruimte vanaf 2 september 2015[29]

Zonder portefeuille van 24 mei tot 2 september 2015[30]

Minister van Wetenschap, Technologie en Ruimte (tijdelijk) Danon, Danny Danny Danon Likoed Danny danon2.jpg Tot 27 augustus 2015
Minister van Woningbouw tot eind 2018;
Minister van Immigratie en Integratie sinds 1-1-2019
Galant, Yoav Yoav Galant Kulanu tot 31-12-2018;
Likoed sinds 1-1-2019
Yoav galant.jpg Tot 31-12-2018 minister van Woningbouw. Ontslagen door Kachlon na Galant's overstap van Kulanu naar de Likoed.
Sinds 1-1-2019 benoemd tot Minister van Immigratie en Integratie voor de Likoed, zodat hij lid van het veiligheidskabinet kan blijven.[31]
Minister zonder portefeuille (tijdelijk) Begin, Benny Benny Begin Likoed Ze'ev Benyamin Begin.jpg Tot 1 juni 2015
Viceminister van Binnenlandse Zaken

Viceminister van Welzijn en Sociale Diensten (tijdelijk)

Nahari, Meshulam Meshulam Nahari[18] Shas BetKneset 026.jpg Binnenlandse Zaken vanaf 13 januari 2016

Welzijn en Sociale Diensten tot januari 2016

Viceminister van Binnenlandse Zaken (tijdelijk)

Viceminister van Milieubescherming
Viceminister verbonden aan het premierskantoor (tijdelijk)

Mazuz, Yaron Yaron Mazuz Likoed Binnenlandse Zaken tot 14 juni 2015 tot 11 januari 2016

Milieubescherming vanaf 2 augustus 2016
Verbonden aan het premierskantoor van 13 januari tot 4 augustus 2016

Viceminister van Buitenlandse Zaken Hotovely, Tzipi Tzipi Hotovely Likoed Hotovely188.JPG Ja Vanaf 19 mei 2015
Viceminister van Defensie Ben-Dahan, Eli Eli Ben-Dahan Het Joodse Huis Eli-Ben-Dahan-001.jpg Vanaf 19 mei 2015
Viceminister van Financiën Cohen, Yitzhak Yitzhak Cohen Shas Yitschak kohen.JPG Vanaf 19 mei 2015
Viceminister van Onderwijs Porush, Meir Meir Porush[18] Verenigd Thora-Jodendom - Agoedat Jisrael Meirporush.JPG Vanaf 19 mei 2015
Viceminister van Regionale Samenwerking Kara, Ayoob Ayoob Kara Likoed Ayoub Kara.JPG Vanaf 19 mei 2015
Viceminister van Woningbouw Levy, Jackie Jackie Levy Likoed Vanaf 14 juni 2015
Viceminister verbonden aan het premierskantoor Oren, Michael Michael Oren Kulanu Michael Oren official portrait.jpg Vanaf 4 augustus 2016

Veiligheidskabinet[bewerken]

Binnen elke Israëlische regering bestaat er een veiligheidskabinet dat bij elkaar komt om het buitenlands- en defensiebeleid uit te stippelen. Hierbij moet worden gedacht aan het afstemmen van diplomatieke onderhandelingen en aan het nemen van snelle beslissingen bij crises, vooral als er oorlog(sdreiging) in het geding is.

Het veiligheidskabinet van het kabinet-Netanyahu IV bestaat wettelijk gezien uit:

  • Premier - Benjamin Netanyahu (Likoed, tevens voorzitter)
  • Minister van Buitenlandse zaken - idem
  • Minister van Defensie – Avigdor Lieberman (tot 15 november 2018)
  • Minister van Binnenlandse Veiligheid – Gilad Erdan (Likoed)
  • Minister van Justitie – Ayelet Shaked (Het Joodse Huis)
  • Minister van Financiën – Moshe Kahlon (Kulanu)

Daarenboven is het veiligheidskabinet met de volgende ministers aangevuld:

  • Minister van Binnenlandse Zaken - Aryeh Deri (Shas)
  • Minister van Vervoer, Inlichtingen en Atoomenergie - Yisrael Katz (Likoed)
  • Minister van Onderwijs - Naftali Bennett (Het Joodse Huis)
  • Minister van Immigratieopname - Sofa Landver (Jisrael Beeténoe)
  • Minister van Woningbouw - Yoav Galant (Kulanu)

Externe links[bewerken]

De ministersploeg van de 34e regering van Israël / het kabinet-Netanyahu IV na de installatie
(zittend: premier Benjamin Netanyahu en - rechts op de foto - president Reuven Rivlin)
Voorganger:
Kabinet-Netanyahu III
Kabinet-Netanyahu IV
2015-heden