A. den Doolaard

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
A. den Doolaard
A. den Doolaard.png
Algemene informatie
Volledige naam Cornelis Johannes George Spoelstra jr.
Pseudoniemen A. den Doolaard
Geboren 7 februari 1901, Zwolle
Overleden 26 juni 1994, Hoenderloo
Land Vlag van Nederland Nederland
Beroep schrijver
Werk
Genre Vitalisme
Bekende werken De druivenplukkers
De herberg met het hoefijzer
Oriënt-Express
Wampie
Het verjaagde water
Dbnl-profiel
Portaal  Portaalicoon   Literatuur

A. den Doolaard (Zwolle, 7 februari 1901Hoenderloo, 26 juni 1994), is het pseudoniem van de Nederlandse schrijver Cornelis Johannes George (Bob) Spoelstra jr.

Levensloop[bewerken]

Zijn vader was Nederlands-hervormd predikant. Op zijn zeventiende brak zoon Bob echter met de kerk. Hij ging naar de HBS in Den Haag en na het overlijden van zijn vader werd hij boekhouder bij de Bataafse Petroleum Maatschappij (van 1920 tot 1928). In 1926 debuteerde hij met De verliefde betonwerker, een bundel vitalistische gedichten. In 1928 zegde hij zijn baan op en begon hij met een aantal zwerftochten door de Balkan en Frankrijk, waar hij diverse baantjes had zoals steenhouwer, druivenplukker, landarbeider en dokwerker. De ervaringen die hij tijdens zijn zwerftochten opdeed, verwerkte hij in romans en krantenartikelen. Zijn biograaf Hans Olink onthulde in zijn biografie 'Dronken van het leven' dat Den Doolaard in 1933 in Macedonië de minnaar van zijn eerste vrouw heeft gedood.

Al vroeg waarschuwde Den Doolaard tegen het opkomende fascisme. Zijn onverbloemde artikelen leverden hem een uitwijzing op uit Oostenrijk, terwijl ook de toegang tot Duitsland, Bulgarije en Italië hem ontzegd werd. Toen de Duitse legers in mei 1940 de lage landen binnenvielen, vluchtten Den Doolaard en zijn vrouw per fiets naar het zuiden. Uiteindelijk slaagden ze er in om Engeland te bereiken, na een verblijf van bijna een jaar in Vichy-Frankrijk. In Londen werkte Den Doolaard als omroeper bij de radiozenders De Brandaris en Radio Oranje.

Na de Tweede Wereldoorlog deed Den Doolaard verslag van de droogmaking van Walcheren, om zich daarna voor enige tijd te vestigen in de Verenigde Staten en Joegoslavië. In 1962 was hij betrokken bij de eerste anti-atoomdemonstratie in Amsterdam. Vanaf 1954 woonde het gezin Spoelstra in Hoenderloo. Van daar uit ondernam Den Doolaard nog vele reizen. Hij verwerkte deze ervaringen in romans, krantenartikelen en reisverslagen. In 1980 verscheen van zijn hand het pamflet Londen en de zaak van 't Sant, waarin hij de persoon van François van 't Sant (voor en tijdens de Tweede Wereldoorlog vertrouweling van koningin Wilhelmina) beschreef en kritiek leverde op Loe de Jong. Deze had volgens Den Doolaard de verhalen van Van 't Sant over de geheimzinnige Elisabeth le Roi kritiekloos opgeschreven. Den Doolaard sprak in dit verband van 'het Santjong-verhaal'.[1]

Den Doolaard beschreef zijn werk en leven in Het leven van een landloper. In 2011 verscheen de biografie Dronken van het leven van Hans Olink.

Erkenning in Macedonië[bewerken]

Monument[bewerken]

Op 29 mei 2006 werd in de Macedonische stad Ohrid een monument ter ere van A. den Doolaard onthuld. Ook wordt een plein naar hem vernoemd. Het monument is ontworpen door de bekende Macedonische architect Vladimir Toić, naar een idee van het hoofd van de Nederlandse Kamer van Koophandel in Macedonië, Peter Bosse.[2] Het staat voor Hotel Millennium en Hotel Lebed. Met de publicatie van zijn roman De bruiloft der zeven zigeuners in 1939 ontstond in Nederland een buitengewone belangstelling voor Ohrid, wat op het hoogtepunt resulteerde in zo'n 50.000 Nederlandse bezoekers per jaar. Het monument maakt deel uit van een reeks Nederlandse initiatieven om het toerisme naar Macedonië te bevorderen. De officiële gelegenheden in Ohrid zijn bijgewoond door de dochters, klein- en achterkleinkinderen van A. Den Doolaard.

Herdenkingskamer[bewerken]

Op 19 juni 2011 werd in cultureel centrum "Cultura 365" in Ohrid een herdenkingskamer voor A. den Doolaard geopend met een tentoonstelling van boeken en documenten die uitleg geven over het leven en werk van de schrijver.[3][4][5][6][7] Sindsdien is deze tentoonstelling elk jaar tijdens het gehele toeristische seizoen (vanaf maart tot oktober) te bezichtigen.[8]

De tentoonstelling werd georganiseerd door de Macedonische schrijver en fotograaf Misjo Juzmeski. Hij publiceerde artikelen over de betekenis van A. den Doolaard voor de ontwikkeling van de Nederlands-Macedonische relatie.[9][10] In 2012 verscheen zijn boek Onze Nederlandse vriend A. den Doolaard (Нашиот холандски пријател А. ден Долард).[11] In 2013 verscheen de Nederlandse vertaling van hetzelfde boek.

Prijzen[bewerken]

Onderscheidingen[bewerken]

Bibliografie[bewerken]

  • 1926 - De verliefde betonwerker (gedichten)
  • 1928 - De wilde vaart (gedichten)
  • 1929 - De laatste ronde (roman)
  • 1930 - Van camera, ski en propeller. Film-avonturen en ski-onderricht in het Mont-Blancgebied' (reisbeschrijving)
  • 1931 – De druivenplukkers (roman)
  • 1932 - Vier balladen (gedichten)
  • 1932 - De witte stilte (roman)
  • 1932 - De wilden van Europa (reportage)
  • 1932 - Quatre mois chez les comitadjis, meurtriers patentés (reportage)
  • 1933 - De herberg met het hoefijzer (novelle)
  • 1934 - Oriënt-Express (roman)
  • 1934 - Hooge hoeden en pantserplaten (manifest)
  • 1935 - Oostenrijk (reportage)
  • 1935 - Van vrijheid en dood (reportage)
  • 1936 - Wapen tegen wapen. Over het werk van socialistische journalisten in de fascistische landen (brochure) (met L.J. van Looi)
  • 1936 - De grote verwildering (roman)
  • 1938 - Het hakenkruis over Europa (reportage)
  • 1938 - Wampie. De roman van een zorgeloze zomer (roman)
  • 1938 - Door het land der lemen torens (reisbeschrijving)
  • 1939 - De bruiloft der zeven zigeuners (roman)
  • 1939 - Dolken en rozenkransen (novelle, verschenen als feuilleton in het weekblad Wij)
  • 1944 - Oranjehotel (sonnet)
  • 1944 - De partizanen en andere gedichten (gedichten)
  • 1944 - De vier ruiters (gedichten)
  • 1944 - Vooravond kerstmis 1944 (gedicht) (met illustraties van Tyl)
  • 1945 - Nederland herdenkt 1940-1945: Drama der bezetting (naar ideeën van Carel Briels)
  • 1946 - Dit is Walcheren (reportage) (met Jef Last en Ed. Hoornik)
  • 1946 - Europa tegen de Moffen (keuze uit radio-redevoeringen)
  • 1946 - Walcheren komt boven water (reportage)
  • 1946 - Het spel der bevrijding (naar ideeën van Carel Briels)
  • 1947 - Het verjaagde water (roman)
  • 1949 - De gouden ploeg (toneelstuk) (samen met Govert van de Meent)
  • 1953 - Kleine mensen in de grote wereld (roman)
  • 1955 - De toekomst in uw handen (manifest) (met Cas Oorthuys)
  • 1956 - Joegoslavië, kaleidoscopisch reisland (reisbeschrijving) (met Cas Oorthuys)
  • 1956 - Het land achter Gods rug (roman)
  • 1957 - Dit is Joegoslavië (reisbeschrijving) (met Cas Oorthuys)
  • 1958 - Dit is Griekenland; het vasteland (reisbeschrijving) (met Cas Oorthuys)
  • 1958 - Dit is Venetië (reisbeschrijving) (met Cas Oorthuys)
  • 1958 - Het leven van een landloper (autobiografie)
  • 1959 - Dit is Griekenland; het vasteland (reisbeschrijving) (met Cas Oorthuys)
  • 1960 - Grieken zijn geen goden (reisbeschrijving)
  • 1962 - Prinsen, priesters en paria's (reisbeschrijving)
  • 1963 - Vakantieland Joegoslavië (reisbeschrijving) (met Cas Oorthuys)
  • 1966 - De goden gaan naar huis (roman)
  • 1967 - Ontsporingen (verhalen)
  • 1967 - Achter de blinde muur (verhalen)
  • 1971 - Ogen op de rug; Terugkijkend naar boeken en tijdgenoten (autobiografie)
  • 1976 - Samen is twee keer alleen (roman)
  • 1980 - Londen en de zaak Van 't Sant (pamflet)
  • 1983 - Ik ben tegen (essays)

Biografie[bewerken]

  • Hans Olink, Dronken van het leven: A. den Doolaard, zwerver, schrijver, journalist, Amsterdam etc.: Atlas, 2011. 431 p. ISBN 978-90-450-1369-5.

Externe links[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties