Aalbes

Aalbes
	Rode bes
Taxonomische indeling
Rijk:	Plantae (planten)
Stam:	Embryophyta (landplanten)
Klasse:	Spermatopsida (zaadplanten)
Clade:	Bedektzadigen
Clade:	'Nieuwe' tweezaadlobbigen
Clade:	Geavanceerde tweezaadlobbigen
Orde:	Saxifragales
Familie:	Grossulariaceae (ribesfamilie)
Geslacht:	Ribes (ribes)
Soort
	Ribes rubrum; L. (1753)
	Witte bes
	Afbeeldingen op Wikimedia Commons
	Aalbes op Wikispecies
Portaal	Biologie

Aalbes, rode bes of trosbes (Ribes rubrum) is een plantensoort uit de ribesfamilie (Grossulariaceae). Het is een bladverliezende struik, normaal 1 tot 1,5 meter hoog, soms 2 m, met een handlobbig blad met vijf lobben. De bloemen zijn onopvallend geelgroen en de eetbare bessen zijn vaak felrood, soms wit of roze. De bessen (diameter ongeveer 8–12 mm) hangen in trossen met 3 à 10 bessen tegelijk, de lengte van zo'n tros is 4 tot 8 cm. Een geplante struik kan 3 à 4 kilo bessen opbrengen, rond het midden of eind van de zomer. Er zijn twee kleuren aalbessen:

rode bes
witte bes, waartoe ook de roze bes wordt gerekend.

Syntaxonomie

In de syntaxonomie staat aalbes te boek als kensoort voor de klasse van eiken- en beukenbossen op voedselrijke grond.

Verspreiding

Het natuurlijke verspreidingsgebied van aalbes strekt zich uit over het westen van Europa: België, Duitsland, Frankrijk, Nederland, Noord-Italië en Noord-Spanje.

Voedingsstoffen

De aalbes bevat vrij veel vitamine B1 en C, en veel ijzer, fosfor, kalium, voedingsvezel, koper en mangaan. Gedroogd worden ze beschouwd als heel alkaliserend.^[1]

Voedingswaarde per 100 g

Calorieën - 46 kilocalorieën
Energie - 191,8 kJ
Eiwitten - 1,3 g
Vet - 0,21 g
- Waarvan verzadigd - 0 g
Koolhydraten - 7,9 g
- Waarvan suiker - 7,9g
Voedingsvezel - 3,5 g
Natrium - 1,4 mg
Vitamine C - 21 mg
IJzer - 1,2 mg^[1]

Ziekten

Aalbessen kunnen een ziekte vertonen die randjesziekte wordt genoemd. De randen van de bladeren zijn dan verlept. De Nederlandse fytopatholoog Maria Löhnis ontdekte dat deze ziekte wordt veroorzaakt door een tekort aan kalium.^[2]

Aalbessen
Aalbessen in augustus
Roze aalbes

Alternatieve geneeskunde

Hoewel de zwarte bes traditioneel meer geassocieerd wordt met medisch gebruik, vermelden Engels- en Duitssprekende kruidkundige bronnen dat ook aalbessen medisch gebruikt kunnen worden: ze zouden koorts reduceren, zweet induceren, menstruatie induceren en een mild laxeermiddel zijn. Ook zou het een bloedstelpend en eetlust vergrotend middel zijn, en ook een diureticum zijn met invloeden op de spijsvertering. Sommige van deze genoemde effecten komen misschien door het hoge niveau van vitamine C, zuren en voedingsvezels die zijn vastgesteld in de bessen. Over kruidenthee die gemaakt wordt van gedroogde aalbes-bladeren wordt gezegd dat ze de symptomen van jicht en reuma verlichten, in een verband slecht helende wonden beter laten helen en om mee te gorgelen tegen infecties in de mond.^[3]