Actinostrobus
| Actinostrobus | ||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
 | ||||||||||||||
| Vruchten van de Actinostrobos arenarius | ||||||||||||||
| Taxonomische indeling | ||||||||||||||
| ||||||||||||||
| Geslacht | ||||||||||||||
| Actinostrobus Miq. (1845) | ||||||||||||||
Afbeeldingen op  Wikimedia Commons | ||||||||||||||
Actinostrobus op  Wikispecies | ||||||||||||||
| ||||||||||||||
Actinostrobus is de botanische naam van een geslacht uit de cipresfamilie (Cupressaceae). De drie soorten uit dit geslacht zijn endemisch in het zuidwesten van West-Australië.[1] Tegenwoordig worden deze soorten wel ingedeeld in het geslacht Callitris.[2]
Soorten
[bewerken | brontekst bewerken]Er zijn drie soorten in het geslacht, die endemisch zijn in het zuidwesten van West-Australië :
- Actinostrobus acuminatus Parl.
- Actinostrobus arenarius C.A.Gardner
- Actinostrobus pyramidalis Miq.
Onderzoek uit 2010 naar Actinostrobus en Callitris op basis van 42 morfologische en anatomische kenmerken[3] plaatst alle drie de soorten in het (uitgebreide) geslacht Callitris, zodat er dan geen onafhankelijk geslacht overblijft.
| Afbeelding | Wetenschappelijke naam | Verspreidingsgebied |
|---|---|---|
 |
Actinostrobus acuminatus | zuidwesten van West-Australië |
 |
Actinostrobus arenarius | West-Australië |
 |
Actinostrobus pyramidalis | zuidwesten van West-Australië |
Het zijn struiken of kleine bomen, die 3 - 8 m hoog kunnen worden. De bomen zijn groenblijvend en het blad bestaan uit twee vormen; jonge naaldachtige bladeren 10 - 20 mm lang op jonge zaailingen (maar af en toe ook bij volwassen bomen bij A. acuminatus ), en schubachtige volwassen bladeren van 2 - 8 mm lang, waarbij alleen de top vrij is. De bladeren staan in zes rijen langs de twijgen, in afwisselende kransen van drie.
De mannelijke kegels zijn klein, 3 - 6 mm lang en bevinden zich aan de uiteinden van de twijgen. De vrouwelijke kegels beginnen eveneens onopvallend. Ze rijpen in achttien tot twintig maanden tot bolvormige tot spits - eivormige kegels van 10 - 20 mm lang en breed. De kegels bestaan uit zes dikke, houtachtige schubben, gerangschikt in twee kransen van drie, en nog eens negen tot vijftien dunne, steriele basale schubben. De kegels blijven jarenlang gesloten om de boom zitten en gaan pas open als ze door een bosbrand worden verbrand. De zaden komen dan vrij en kunnen op de pas vrijgemaakte, verbrande grond groeien.
Gebruik
[bewerken | brontekst bewerken]Het hout van Actinostrobus is licht, zacht en aromatisch, maar de planten zijn te klein voor enig zinvol gebruik ervan. Ze worden af en toe geplant als sierstruiken, maar het gebruik ervan wordt beperkt door de hoge risico's die hun hoge brandbaarheid bij bosbranden met zich meebrengt.
- ↑ (en) Actinostrobus Flora of Australia Online. Gearchiveerd op 4 maart 2016.
- ↑ (en) Callitris. WFO Plant List | World Flora Online. Geraadpleegd op 16 oktober 2025.
- ↑ Piggin, J., Bruhl, J.J. (2010). Phylogeny reconstruction of Callitris Vent. (Cupressaceae) and its allies leads to inclusion of Actinostrobus within Callitris. Australian Systematic Botany 23 (2): 69–93. DOI: 10.1071/SB09044.
· 
· 
