ado (speelgoed)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
ado
Blokkenwagen met ado-logo (model 957)
Oprichting 1925
Opheffing 2006
Oorzaak einde Sluiting van sanatorium
Sleutelfiguren Ko Verzuu en Willem Bronkhorst
Hoofdkantoor Berg en Bosch
Producten speelgoed
Portaal  Portaalicoon   Economie

Ado was tussen 1925 en 2006 producent van kinderspeelgoed en kindermeubeltjes. De merknaam werd gewoonlijk met kleine letters geschreven.

Geschiedenis[bewerken | brontekst bewerken]

Het speelgoed werd vanaf 1925 gemaakt door tuberculosepatiënten van het sanatorium Berg en Bosch in Apeldoorn. Zij vervaardigden het houten speelgoed als onderdeel van de therapie waarmee zij werden voorbereid op de terugkeer in de maatschappij. De afkorting ado stond dan ook voor Arbeid door onvolwaardigen, verwijzend naar de beperkte arbeidskracht van de patiënten. In 1934 werd het sanatorium verplaatst naar Bilthoven; de productie van het speelgoed verhuisde mee. Het degelijke, maar dure speelgoed was in deze tijd voornamelijk te koop bij grote warenhuizen als Metz & Co en De Bijenkorf.

Toen er een einde kwam aan het sanatorium in 1962, nam de sociale werkplaats in Zeist de productie over. De afkorting ado kreeg een nieuwe betekenis, namelijk: Apart Doelmatig Onverwoestbaar. Ook de aard van het speelgoed veranderde: de felgekleurde autootjes, blokkendozen e.d. maakten plaats voor blankhouten loopfietsjes, trekkarren en kindermeubeltjes.

Aanvankelijk was er nog een brede afzetmarkt te vinden en bood het bedrijf werkgelegenheid aan 550 mensen met een lichamelijke of een verstandelijke beperking. Door de grote internationale concurrentie werd het bedrijf eind 2005 gedwongen om een inhaalslag te maken en werd een vernieuwingsplan gemaakt. Dat leverde echter niet het gewenste resultaat op. In 2006 moest de Sociale Werkvoorziening Zeist besluiten om met de productie en verkoop van ado-producten te stoppen.

Ontwerp[bewerken | brontekst bewerken]

Ontwerper van de autootjes, treinen en meubeltjes was Ko Verzuu (1901 - 1971). Met zijn ontwerpen sloot hij aan bij de strakke vormgeving en felle kleuren van de kunststroming De Stijl, maar ook kenmerken van andere kunststromingen zijn terug te vinden in zijn ontwerpen. Verzuu was goed op de hoogte van de kunst van zijn tijd. Verzuu liet zich sterk inspireren door de architecten en meubelontwerpers Gerrit Rietveld en Henk Wouda. Het speelgoed werd gemerkt met een metalen plaatje met het ado-logo of met een brandmerk.

Zie ook[bewerken | brontekst bewerken]

Literatuur[bewerken | brontekst bewerken]

  • Bosch, Herman uit de., Speelgoed met een doel! : van 'Arbeid Door Onvolwaardigen' tot 'Apart Doelmatig, Onverwoestbaar' : 1922 2002 : 80 jaar ADO. Sociale Werkvoorziening Zeist (2003). ISBN 90-807429-1-0.
  • Huygen, Frederique. Teutenberg, Johannes., ADO speelgoed = ADO toys : [exhibition]. Museum Boymans-van Beuningen (1994).

Externe links[bewerken | brontekst bewerken]