Afrika-Studiecentrum

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Afrika-Studiecentrum
Het Pieter de la Court-gebouw in Leiden, waarin ook het Afrika-Studiecentrum gevestigd is
Het Pieter de la Court-gebouw in Leiden,
waarin ook het Afrika-Studiecentrum gevestigd is
Opgericht 1947
Directeur Jan-Bart Gewald
Voorzitter Wim van den Doel
Website

Het Afrika-Studiecentrum in Leiden is een wetenschappelijk onderzoeksinstituut en informatiecentrum van de Universiteit Leiden. Het houdt zich bezig met onderzoek van Afrika op het terrein van de sociale wetenschappen en het verzamelen en verspreiden van kennis en informatie over Afrika. Sinds 1 januari 2016 is het Afrika-Studiecentrum een interfacultair instituut van de faculteiten Sociale Wetenschappen, Geesteswetenschappen en Rechten.

Het is het enige instituut in Nederland dat zich puur richt op wetenschappelijk onderzoek over Afrika. Het organiseert maandelijks lezingen, nodigt onderzoekers van elders uit en heeft een uitgebreide bibliotheek. Het studiecentrum is een interfacultair instituut van de Universiteit Leiden, waar het ook een universitaire master-opleiding verzorgt (Research Master African Studies MPhil). Sinds november 2013 maakt het Afrika-Studiecentrum deel uit van LeidenGlobal, een samenwerkingsverband van Leidse academische en culturele instellingen met een wereldwijd werkterrein.

Onderzoek[bewerken]

Het onderzoeksprogramma van het Afrika-Studiecentrum voor de periode tot 2016 richt zich vooral op de dynamiek van Afrika in de veranderende wereld. Daarbij zijn er vier onderzoeksgebieden: verbeterende levensomstandigheden, Afrikaanse identiteiten, bestuur in Afrika (historisch en contemporain) en Afrika’s rol in de wereld. Het Afrika-Studiecentrum publiceert over dit onderzoek per jaar diverse boeken, in eigen beheer of in samenwerking met uitgevers als Brill, onder meer het Africa Yearbook en de reeksen African Dynamics, African Studies Collection en Afrika-Studiecentrum Series. De onderwerpen variëren van internationale migratie tot sociale aspecten van voetbal in Afrika. De meeste boeken verschijnen ook in een elektronische (online) versie. Het Afrika-Studiecentrum reikt jaarlijks een scriptieprijs uit voor de beste masterscriptie op het vakgebied.

Bibliotheek[bewerken]

Bibliotheek

De bibliotheek van het Afrika-Studiecentrum is voor een specialistische bibliotheek relatief groot. De collectie bestaat uit ongeveer 85.000 boeken en brochures, circa 2.000 tijdschriften (inclusief elektronische tijdschriften) en meer dan 1.700 dvd's met documentaires en speelfilms uit en over Afrika. Er zijn boeken op het gebied van politiek, recht, economie, sociale wetenschappen, godsdienst, onderwijs en geschiedenis. De bibliotheek heeft een uitgebreide collectie romans en gedichten uit Afrika. Het grootste deel van de collectie is in het Engels, Frans en Nederlands, maar er zijn ook boeken in het Duits, Portugees, Spaans, Italiaans en Afrikaans. Verder heeft het Afrika-Studiecentrum de webservice Connecting-Africa ontwikkeld, met links naar meer dan 58.000 online artikelen over Afrika.

Geschiedenis[bewerken]

Het Afrika-Studiecentrum werd officieel als Studiecentrum van het Afrika Instituut opgericht op 12 augustus 1947. Oorspronkelijk ging het om een Afrika Instituut te Rotterdam dat in december 1946 werd opgericht ter bevordering van Nederlandse economische belangen in Afrika door voorlichting, met een wetenschappelijke sectie aan de Universiteit Leiden. Het Afrika Instituut was een voortzetting van een Servicebureau Nederland-Afrika, dat informeel al op 25 april 1945, dus voor de Bevrijding, was begonnen.[1][2] De economische sectie in Rotterdam kwam snel tot stand dankzij Mr. Karel Paul van der Mandele, voorzitter van de Kamer van Koophandel in Rotterdam en anderen uit het Rotterdamse bedrijfsleven en werd bekostigd door bedrijven die uitzending van eigen vertegenwoordigers naar Afrika uitspaarden. Dit Afrika Instituut was gevestigd in het Beursgebouw in Rotterdam en verhuisde later naar Den Haag waar het tot NABC (Netherlands-African Business Council[3]) herdoopt werd.

De wetenschappelijke afdeling van het Afrika Instituut te Leiden, later Afrika Studie Centrum genoemd, werd niet bekostigd door ondernemingen zoals eerst de bedoeling was, maar door de Ministeries van Buitenlandse Zaken, Onderwijs, Kunsten en Wetenschappen en Landbouw en Visserij. Later werd financiering uit gelden voor Ontwikkelingshulp mogelijk. Op verzoek van Van der Mandele en mr. Petrus Johannes Idenburg benoemde de Universiteit Leiden in 1946 Sjoerd Hofstra, directeur van het Museum van Geologie en Antropologie in Rotterdam, tot buitengewoon hoogleraar Afrikaanse volkenkunde. Eerste directeur van 1947 tot 1963 en voornaamste oprichter was Idenburg. Op 28 augustus 1958 werd de Stichting Afrika-Studiecentrum opgericht. De jurist en rechtsantropoloog Hans Holleman was directeur van 1963 tot 1969 en hervormde het ASC van een documentatie- tot een onderzoeksinstelling. Het Afrika-Studiecentrum was in Leiden achtereenvolgens gehuisvest op Rapenburg 45 (Telders-huis, waar later Beatrix tijdens haar studie in Leiden woonde), Rapenburg 8, Stationsplein 10 (van oktober 1966 tot juli 1989, het gebouw werd in 2000 afgebroken) en op het huidige adres Wassenaarseweg 52, Leiden in het Pieter de la Courtgebouw. De subsidie is afkomstig van verschillende ministeries, van wetenschappelijke fondsen en van andere sponsoren. Sinds 1 januari 2016 is het Afrika-Studiecentrum een interfacultair instituut van de faculteiten Sociale Wetenschappen, Geesteswetenschappen en Rechten van de Universiteit Leiden.

Bekende (oud-)medewerkers[bewerken]

Aan het Afrika-Studiecentrum zijn veel Nederlandse Afrikanisten verbonden (geweest), zoals de dichter Vernie February, de socioloog en latere anti-apartheidsactivist Klaas de Jonge, de bestuursambtenaar Lucien Adam, de antropoloog Bonno Thoden van Velzen, de socioloog Robert Buijtenhuijs, de hoogleraar gewoonterecht van Afrika en filmer Emile van Rouveroy van Nieuwaal en de antropoloog Wouter van Beek. Tussen 1959 en 1962 was Kofi Abrefa Busia, de latere premier van Ghana, onderzoeker bij het ASC. Oud-directeur Stephen Ellis was in de jaren tachtig hoofdredacteur van Africa Confidential[4]. Bestuursleden uit de eerste jaren waren prof.mr. Frederik Mari baron van Asbeck, mr. Karel Paul van der Mandele en mr. Petrus Johannes Idenburg.

Huidig directeur is prof.dr. Jan-Bart Gewald, die in september 2017 Ton Dietz opvolgde.

Literatuur[bewerken]

Externe links[bewerken]