Naar inhoud springen

Afrobeats

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Dit artikel gaat over de moderne popstijl. Voor het oudere Nigeriaanse genre, zie afrobeat.
Enkele sleutelartiesten binnen afrobeats. In leesrichting: Burna Boy, Wizkid, Tiwa Savage, Davido, Yemi Alade

Afrobeats is een verzamelnaam voor diverse populaire muziekgenres die hun oorsprong hebben in West-Afrika, met name in Nigeria en Ghana. Het genre ontstond ruwweg rond 2000 als een synthese van lokale muziektradities, zoals highlife en Jùjú, met invloeden uit hiphop, dancehall, reggae en R&B. Hoewel de naam mogelijk verwijst naar het oudere Afrobeat van Fela Kuti,[1][2] is afrobeats een aparte, meer pop-georiënteerde muziekstijl met een nadruk op ritme, melodie en digitale productie.

De ontwikkeling van afrobeats hangt nauw samen met de groei van stedelijke jeugdculturen, technologische vooruitgang en de opkomst van een nieuwe generatie artiesten en producers. In de jaren 2000 werd het genre verder gevormd door artiesten als D'banj en 2Baba, die nationale bekendheid verwierven. Vanaf 2010 leidde de internationalisering tot verdere groei, mede dankzij artiesten als Wizkid, Davido en Burna Boy, die het genre positioneerden binnen de mondiale popindustrie.

De productie van afrobeats concentreert zich voornamelijk in stedelijke centra zoals Lagos, Accra en Londen. Cultuurhistorici zoals Paul Gilroy benadrukken dat zwarte muziek en cultuur niet gebonden zijn aan één geografische regio. Afrobeats is een voorbeeld van vermenging: het is een transnationaal genre waarin invloeden uit verschillende delen van de wereld samenkomen.[3]

Tegen het einde van de jaren 2010 kreeg Afrobeats wereldwijd brede erkenning. Artiesten uit het genre behaalden succes in Afrika, Europa en Noord-Amerika. Tussen 2017 en 2022 groeide bijvoorbeeld het aantal streams van afrobeats op Spotify met ongeveer 550%.[4] Het genre speelt een belangrijke rol in de representatie van Afrikaanse identiteit en cultuur op het wereldtoneel.

Muziekstijl

[bewerken | brontekst bewerken]

Afrobeats is een mix van allerlei genres: Afro-Amerikaanse stijlen als hiphop, r&b en dance, diverse Nigeriaanse en Ghanese stijlen (highlife, hiplife, afrobeat, azonto, naija beats etc.), de Jamaicaanse stijlen reggae en dancehall, en soms ook andere Afrikaanse of Afro-Caribische stijlen.

De term afrobeats wordt ook gebruikt als verzamelnaam voor hedendaagse populaire West-Afrikaanse stijlen zoals de Nigeriaanse stijlen naija beats en alté en de Ghanese stijl azonto. Ook deze stijlen zijn (zoals hierboven beschreven) vaak een moderne mix van West-Afrikaanse en niet-West-Afrikaanse stijlen.

Daarnaast wordt de term gebruikt voor artiesten van buiten (West-)Afrika die muziek in dezelfde stijl maken, of zich er sterk door laten beïnvloeden.

Wat veel afrobeats gemeen heeft, is dat het toegankelijke, aanstekelijke en energieke pop- en dansmuziek is. De Volkskrant omschreef afrobeats als “volmaakt toegankelijke popmuziek met licht verteerbare dance- en hiphopbeats en de welbekende vervormde stemmetjes uit de auto-tune-software, […] met onder het oppervlak een onmiskenbaar Afrikaanse groove” en met een "optimistisch levensgevoel en een bijpassende vibe". [5][6][7][8][9][10]

Ritme

[bewerken | brontekst bewerken]

Ritme speelt een belangrijke rol in afrobeats. Typisch Afrikaanse elementen komen hierin terug, zoals polyritmiek en gesyncopeerde ritmes.[11][12][13]

Taal

[bewerken | brontekst bewerken]

In afrobeats wordt gezongen en gerapt in zowel Engels als West-Afrikaanse talen (pidgin Engels,Yoruba, Akan, Igbo, Twi). In songs met sterke Jamaicaanse (reggae of dancehall) invloeden, wordt soms gekozen voor Jamaicaans Patois.[14][15][16][16][17][18]

Dans

[bewerken | brontekst bewerken]

Ook dans is een belangrijk onderdeel van afrobeats. Veel afrobeats-songs worden vergezeld door video's met een eigen, herkenbare dans. Soms zijn dit traditionele dansen, soms nieuwe en moderne dansen. Freestyle en improvisatie zijn belangrijke elementen binnen afrobeats-dans.[19][20] Bekende afrobeats dansen zijn onder andere de Ghanese azonto (bekend van Sarkodie en Fuse ODG),[21] Shaku Shaku (bekend van onder andere Wizkid),[22] Skelewu van Davido, de van Lil Kesh bekende Nigeriaanse dans Shoki, en de dans Alkayida van hiplife rapper Guru.[23][24][25]

Naamgeving

[bewerken | brontekst bewerken]

De naam afrobeats is volgens sommigen afgeleid van het Nigeriaanse genre afrobeat, dat internationaal bekend werd door het succes van Fela Kuti. Volgens hen is afrobeats sterk beïnvloed door afrobeats, of zelfs een evolutie van afrobeat.

Anderen betwijfelen dit, en stellen dat de naam vermoedelijk simpelweg een samentrekking is van 'afro' en 'beats', gebruikt door dj's die diverse soorten Afrikaanse muziek in hun show of set combineerden.[1][2][7]

Het is niet precies duidelijk sinds wanneer de naam afrobeats wordt gebruikt. De naam afrobeats wordt soms toegeschreven aan de Britse dj Abrantee (Abrantee Boateng), sinds 2011 presentator van The Afrobeats Show op de Britse radiozender Choice FM. Boateng zag afrobeats als een geschikte verzamelnaam voor genres als nigerbeats, hiplife, highlife en jùjú. Boateng zei er later over dat hij de term niet zelf bedacht had, en dat de term al gebruikt werd door diverse artiesten die in zijn show aan bod kwamen.[2][26]

De term afrobeats krijgt van verschillende kanten kritiek. Één kritiekpunt is dat de naam doet denken aan afrobeat, terwijl veel afrobeats-muziek nauwelijks lijkt op de oorspronkelijke afrobeat. Ook heeft afrobeat een sterke politieke kant die bij afrobeats vaak ontbreekt. Een tweede kritiekpunt is dat de term allerlei verschillende stijlen uit (West-)Afrika op één hoop gooit. Burna Boy zei hierover: "Het is bijna alsof je hiphop, r&b en dancehall samenvoegt tot één ding en het 'Ameribeats' noemt".[9][14]

Seun Kuti en Yeni Kuti, beide artiesten en kinderen van Fela Kuti, namen afstand van de term en pleitten voor alternatieven als 'afropop' of 'Nigeriaanse afropop'. Artiesten als Burna Boy en Amaarae geven de voorkeur aan afro-fusion. Anderen pleitten ervoor om waar mogelijk specifiekere benamingen te gebruiken, zoals Ghanese pop, naija beats, hiplife enzovoorts.[8][27][28][29][30][31]

Geschiedenis

[bewerken | brontekst bewerken]

Afrobeats ontstond rond begin 21e eeuw in Lagos, Nigeria, Accra, Ghana, en de Ghanese en Nigeriaanse gemeenschappen in Londen. Beschrijvingen van het ontstaan van afrobeats beginnen meestal rond de jaren 1990. Christian Adofo gaat in zijn boek A quick ting on afrobeats verder terug en beschrijft ook de invloed van eerdere generaties migranten.

West-Afrikaanse muziek en nieuwe stijlen in de diaspora

[bewerken | brontekst bewerken]

Populaire stijlen in Nigeria en Ghana in de 20e eeuw waren onder andere highlife, afrobeat, reggae en gospel.[32][33][34][35]

Vanaf de jaren 1960 migreerden veel Ghanezen en Nigerianen naar landen als het Verenigd Koninkrijk, de Verenigde Staten, Duitsland en Canada. Ze kwamen zo in aanraking met elektronische muziek, synthesizers, drumcomputers en andere nieuwe invloeden. Dit leidde tot nieuwe stijlen zoals Burger Highlife (ontstaan in Hamburg in de jaren 1980, een combinatie van highlife, disco en funk). Een ander nieuw genre was UK Funky (ontstaan in Londen in de jaren 2000, een mix van stijlen als house, drum-'n-bass, UK garage en grime met Afrikaanse en Afro-Caribische invloeden).[36][37][38][39]

Sommige migranten namen deze nieuwe invloeden mee terug naar West-Afrika, bijvoorbeeld tijdens jaarlijkse homecoming-feesten.[40]

De opkomst van hiphop

[bewerken | brontekst bewerken]

In de loop van de jaren 1990 werd hiphop populair in Nigeria en Ghana. In Ghana ontstond de muziekstroming hiplife, een mix van highlife, hiphop en dancehall, waarbij vaak in lokale talen werd gerapt. In Nigeria werd hiphop populair vanaf tweede helft jaren 1990. De eerste generatie van hiphopartiesten richtten zich sterk op hun Amerikaanse voorbeelden. Eind jaren 1990 was hiphopgroep The Remedies succesvol met Nigeriaanse hiphop in lokale talen. Dit voorbeeld werd gevolgd door Trybesmen, Plantashun Boyz, Ruggedman en Daddy Showkey, die hiphop combineerde met reggae, soca, highlife en Nigeriaanse invloeden.[41][35]

Het ontstaan van afrobeats

[bewerken | brontekst bewerken]

In de jaren 2000 ontstonden nieuwe mengvormen van genres.

Software maakte het makkelijker voor muziekproducenten en artiesten om muziekgenres te mixen. Ze hadden geen samples meer nodig, maar konden elementen van oude genres als highlife elektronisch nabootsen. In meerdere Afrikaanse landen ontstond de trend om hiphop en dance te combineren met lokale genres en lokale talen. In veel gevallen maakte rap deels plaats voor auto-tunezang. Artiesten als Mr Eazi en Wizkid gingen hiphop en r&b combineren met elementen van bijvoorbeeld highlife of afrobeat. Dj's (zoals in Londen dj Abrantee en dj Edu) gingen in hun mixtapes, sets of shows verschillende soorten Afrikaanse muziek combineren. Dj's speelden met afrobeats-clubavonden in op de groeiende vraag binnen de omvangrijke Afrikaanse en Afro-Caribische gemeenschappen in Londen.[7][42][10][27]

Nieuwe technologie maakte dat het genre zich snel kon verspreiden, met name via social media en via streamingdiensten zoals YouTube en Spotify. Afrikaanse muzikanten konden nu veel sneller een groot publiek bereiken door zichzelf met hun telefoon te filmen en dit online te posten. Artiesten konden elkaar veel makkelijker volgen en zo konden muzikale invloeden zich sneller verspreiden. Afrobeats-dansjes werden verspreid via social media (dans challenges, imitaties en dergelijke), en konden op die manier viraal gaan.[43][44]

Internationaal succes

[bewerken | brontekst bewerken]

Sinds de jaren 2010 brak afrobeats internationaal door. Een belangrijk doorbraakmoment was het succes van D'banj, die in 2011 samenwerkte met Snoop Dogg, tekende op het label van Kanye West en in 2012 als eerste afrobeats-artiest de top 10 in het Verenigd Koninkrijk haalde met de song Oliver Twist. Dit werd gevolgd door successen van onder meer Fuse ODG.[1][45][46]

Diverse grote artiesten uit het genre tekenden contracten bij grote internationale labels.[42] Artiesten als Rema, Burna Boy, Wizkid en CKay scoorden internationale hits en traden op in grote zalen en stadions. Grote hits uit het genre zijn de 100 miljoen weergaven op YouTube ruim gepasseerd.[47][48][49][1] Sterren uit het afrobeats-genre werkten samen met internationale sterren als Drake, Ed Sheeran, Chris Martin, Stormzy en Beyoncé.[40][42][50]

Sinds juli 2020 heeft afrobeats een officiële eigen hitlijst in het Verenigd Koninkrijk, het Amerikaanse Billboard volgde in 2022.[51][52]

De Grammy Awards hebben sinds 2024 een aparte categorie voor Best African Performance, mede naar aanleiding van het internationale succes van Afrikaanse muziek waaronder afrobeats.[53] Tems won deze muziekprijs in 2025, nadat Burna Boy en Wizkid eerder al Grammy's hadden gewonnen in andere categorieën.[54][55]

Bekende artiesten en groepen

[bewerken | brontekst bewerken]

Voorbeelden van bekende artiesten in het afrobeats genre:

Meer informatie

[bewerken | brontekst bewerken]
  • (en) Adofo, Christian (2022). A Quick Ting On: Afrobeats (AQTO). Jacaranda Books. ISBN 9781913090517.
  • Ayo Shonaiya (2021). Afrobeats: The Backstory. R70. (documentaireserie)
Overgenomen van "https://nl.wikipedia.org/w/index.php?title=Afrobeats&oldid=71772013"