Ait Waryaghar

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

De Ait Waryaghar (Ait Ouariaghel, Arabisch: بني ورياغل) is de grootste Berber-stam uit het Rifstreek in het noordoosten van Marokko. Ait Waryagher betekent "zij die zich niet terugtrekken". Ze bewonen het grootste deel van het grondgebied rond de stad Al Hoceima. De Ait Waryaghar spreken het westelijk-Riffijnse dialect.

De Ait Waryaghar waren de belangrijkste groep die aan het begin van de 20e eeuw deelnam aan de Rif-oorlogen (zie Rif-Republiek) tegen het Spaanse protectoraat in Marokko. De Spaanse autoriteiten beschouwden het als de kern van insumisión voor het koloniale gezag in de oostelijke zone van het protectoraat (zie Slag om Annual).

Tijdens de Rifoorlog van 1921-1926 was de leiding van de Ait Waryaghar geconcentreerd in de Al-Khattabi familie en, in het bijzonder, in de persoon van Mohammed Abdelkrim El Khattabi.[1] Het centrum was de kleine plaats van Ajdir in de baai van Al Hoceima.

Khmasstelsel[bewerken]

De Ait Wayagher zijn samen met Ikeräiyen de enige Riffijnse stammen die het khmas-stelsel hanteren. Een khams (enkelvoud van khmas) is een soort zelfstandige stam binnen een stam, met een eigen qaid (stamleider). Dit zijn de vijf khmas van de Ait Waryagher:

Na de onafhankelijkheid van Marokko in 1956 werd er een nationaal bestuursregime geïmplementeerd. Hiermee werd het voorheen geldende Khmasstelsel opgeheven.

Geografie[bewerken]

De stam van de Ait Waryagher bestrijkt een grote gebied in het centrum van de Rif. De Ait Waryagher grenst aan de volgende stammen:

Dit zijn de steden die behoren tot de stam der Ait Waryagher:

  • Al Hoceima (118.000 inwoners), het zuidelijke gedeelte van de stad ligt in Ait Waryagher territorium. Het centrum en het noorden van de stad liggen in het territorium van de Ibequyen. De meerderheid van de lokale bevolking zijn echter Ait Waryagher.
  • Imzouren (33.000 inwoners)
  • Ait Bouäyach (18.000 inwoners)
  • Bni Abdallah (7.500 inwoners)
  • Ajdir (5.300 inwoners)
  • Ait Hadifa (3.000 inwoners)
  • Tamasint (1.800 inwoners)

Stammen[bewerken]

De Rif-streek (de berbersprekende regio van het Rifgebergte, ook wel bekend als de oostelijke Rif) bestaat uit 18 stammen, variërend van grote tot kleine stammen. Van oudsher zijn dit de Riffijnse stammen:

Rifstammen van het westelijke deel (incompleet):

  • Mtiwa,
  • Ait Guemil

Verder herbergen de binnenlanden van de Ait Waryagher een wisselend landschap, van berggebieden tot de laagvlaktes rond Ajdir.

Literatuur (selectie)[bewerken]

  • David Montgomery Hart: De Ai͏̈th Waryaghar van het Marokkaanse Rifgebied. Etnografie en geschiedenis. Vertaling door Christien Franken & Sietske de Boer. Den Haag, Stem van Marokkaans Democraten-Nederland, 2007. ISBN 9090204709

Ait Waryaghar in Nederland[bewerken]

In Nederland wonen ongeveer 30.000 personen[bron?] met een Ait Wayaghar-achtergrond.

  1. https://historiek.net/mohammed-abdelkrim-el-khattabi-1882-1963/3124/