Alarmnummer

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Een alarmnummer of noodnummer is een telefoonnummer van de hulpdiensten (politie, ambulance, brandweer, ...). In elk land van de Europese Unie (en een aantal andere Europese en niet-Europese landen) geldt 112 als alarmnummer (soms naast andere nummers).

Geschiedenis[bewerken]

In het Verenigd Koninkrijk bedacht men in 1937 voor het eerst het concept van een centraal oproepnummer om de hulp- en veiligheidsdiensten te bereiken, na een brand in Londen waarbij 5 vrouwen om het leven kwamen. Dit werd op 30 juni 1937 in Londen geïntroduceerd als het nummer 999.[1] In België werd een centraal oproepnummer voor dringende hulpverlening geïntroduceerd in 1958.[2]. Het was de Hasseltse politicus Paul Meyers, op dat moment minister van Openbare Werken, die in 1958 na een nachtelijke ministerraad moeilijk dringende hulp bij een verongelukte auto kon krijgen. Het oproepnummer diende eenvoudig en niet zoneafhankelijk te zijn. Men koos voor de gratis nummers 900 (voor dringende brandweer- en medische hulp) en 901 (voor dringende politionele hulp). Later, halfverwege de jaren 80[3], werden nummers veranderd in respectievelijk 100 en 101. Nog later werd het Europese noodnummer 112 ingevoerd, dat parallel werd gesteld met het nummer 100.

Dankzij het centraliseren van de dringende hulpvragen en het uniforme oproepnummer voor het hele land, kon er makkelijker en efficiënter een beroep gedaan worden op brandweer, politie en medische hulpverlening.

De oudere bevolking spreekt in België vaak nog over 'de 900', ondanks dat dit nummer al lange tijd niet meer in gebruik is.

Andere landen volgden het voorbeeld van een centraal alarmnummer. In Nederland werd aanvankelijk in een aantal regio's 0011 (op proef) als alarmnummer in gebruik genomen. In 1990 werd het centraal alarmnummer algemeen ingevoerd, het werd echter veranderd in 06-11 omdat de internationale toegangscode veranderde van 09 in 00. Later, in 1997, veranderde het Nederlandse alarmnummer in 112. Dit nummer is inmiddels in vrijwel alle Europese landen actief. Het wordt vaak geadverteerd met streepjes tussen de cijfers: 1-1-2, maar het nummer moet achter elkaar worden gekozen zonder op kiestonen te wachten.

In Nederland is ook een algemeen politienummer van kracht voor niet-spoedeisende zaken, 0900-8844.

Werking van alarmnummers[bewerken]

België[bewerken]

1rightarrow blue.svg Zie Hulpcentrum 100/112 en Communicatie- en Informatiecentrum voor de hoofdartikelen over dit onderwerp.

Een dringende oproep via het alarmnummer 100 of 112, komt uit in een Hulpcentrum 100/112 (afgekort HC-100/112). Iedere provincie en het Brussels Hoofdstedelijk Gewest hebben hun eigen HC-100/112 in de provinciehoofdstad, behalve Waals-Brabant, waar sinds de opdeling van de provincie Brabant in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest, Vlaams-Brabant en Waals-Brabant nog steeds geen HC-100/112 is opgericht. Het Hulpcentrum 100/112 kan onmiddellijk een ambulance, PIT-team, MUG-team of een brandweerploeg ter plaatse sturen. Indien ook politiebijstand nodig is, kunnen zij contact opnemen met het CIC van de politiediensten.

Een dringende oproep via het alarmnummer 101 komt uit in een Communicatie- en Informatiecentrum (afgekort CIC). Elke provincie en het Brussels Hoofdstedelijk Gewest heeft een CIC. De operatoren van het CIC bestaan uit burgerpersoneel en politieagenten. Het CIC beantwoordt de noodoproepen en verzorgt de dispatching. De dispatching heeft rechtstreeks contact met de politieploegen op de baan.

Het is de bedoeling dat in de toekomst het HC-100/112 en het CIC van eenzelfde provincie samensmelten tot één noodcentrale. Hiervoor moeten wel nog heel wat aanpassingen gebeuren, zoals het samenvoegen van de verschillende meldkamers. Anno 2013 is in de provincies Vlaams-Brabant, Oost-Vlaanderen, West-Vlaanderen en Namen het fysiek samenvoegen van de twee meldkamers al voltooid.[4]

Nederland[bewerken]

De beller van het nummer 112 op een vast toestel komt automatisch uit bij de 112-centrale van de regio waaruit de beller belt. De bepaling van de regio wordt gedaan door de telecomprovider. De code van de regio komt overeen met de code van de Veiligheidsregio waarin de beller zich bevindt, op basis van het netnummer. Voor netnummers zonder geografische betekenis zoals 088, 085 en 06, zal worden doorgeschakeld naar regiocode 0: de landelijke meldkamer. Er is ook een regiocode 26, welke staat voor het uitwijk-centrum van de landelijke centrale. De telecomprovider zet vervolgens het gesprek door naar nummer +311412<regiocode>112, waarbij <regiocode> een 2-cijferige notatie heeft. Om misbruik te voorkomen schermen veel telecomproviders deze nummers af, zodat deze niet direct gebeld kunnen worden. De centralist van de 112-centrale vraagt welke hulpdienst de beller wil spreken, om deze vervolgens door te schakelen naar de meldkamer van politie, brandweer of ambulance. De 112-centrale is in alle regio's onderdeel van de regionale meldkamer van de noodhulpdiensten. Wie met een gsm het nummer 112 belt krijgt verbinding met de 112-centrale van het Korps landelijke politiediensten in Driebergen tegenwoordig met de naam Politie/Landelijke Eenheid, die de melder direct doorverbindt met de juiste meldkamer en discipline. Dit geldt eveneens voor mobiele oproepen naar het landelijke, niet-spoedeisende nummer 0900-8844 voor de politie.

Het alarmnummer is altijd oproepbaar en enkel bedoeld voor spoedeisende hulp. Het misbruik maken van de dienst is dan ook strafbaar. Zowel 112-centrales als de meldkamers beschikken over de mogelijkheid om de gebruikte telefoon te identificeren. Uit een onderzoek blijkt dat 77% van de binnenkomende gesprekken bij de alarmcentrales vals is. Soms wordt opzettelijk vals alarm gegeven, maar ook is er vaak sprake van zogenaamde broekzakbellers. Het bellen van 112 kost het voor die telefonieaanbieder gebruikelijke gesprekstarief. Echter, ook vanaf een mobiele telefoon die geen beltegoed meer heeft, buiten bereik van zijn eigen netwerk is of die geen SIM-kaart heeft blijft het mogelijk 112 te bellen, en dan worden er geen telefoonkosten in rekening gebracht. Het telefoongesprek staat overigens altijd op de (indien van toepassing) gespecificeerde gespreksnota vermeld. Dit geldt voor het bellen via een mobiele telefoon en een vaste telefoonlijn van KPN, alsook voor internetbellen.

Opgemerkt moet worden dat 112 bellen via VoIP (internet bellen) beduidend minder betrouwbaar is. Dit komt doordat een VoIP-account wel een regio kan meegeven, maar een VoIP-telefoon eenvoudig te verplaatsen is. Het is VoIP-operators verplicht om bij de uitgifte van een VoIP-account aan te geven in welke 112-regio deze geplaatst wordt. Is dit niet bekend, dan staat dit op landelijk.

Spoedeisende hulp voor doven en slechthorenden kan worden ingeroepen door middel van speciale teksttelefoons waarover degenen die het betreft reeds beschikken: 0800-8112. Niet-spoedeisende hulp voor doven en slechthorenden via de teksttelefoon gaat via 0900–1844 (beide alleen in Nederland).

Saba, Sint Eustatius en Bonaire[bewerken]

In Caribisch Nederland wordt niet 112, maar 911 gebruikt als alarmnummer. Iemand die 112 belt wordt echter wel doorgeschakeld naar 911.

Alarmnummers per land[bewerken]

Nederlands 1-1-2-logo.

Europa[bewerken]

De Europese Unie wou een Europees alarmnummer invoeren zodat mensen die in de Europese Unie reizen niet telkens alle plaatselijke alarmnummers zouden moeten onthouden. Het nummer 112 werd door de European Conference of Postal and Telecommunications Administrations (CEPT) aanbevolen omdat het het snelst draaibare is op een telefoon met kiesschijf (het nummer 111 kon per ongeluk gevormd worden als men drie keer op het haakcontact zou drukken; daarom werd dit nummer overgeslagen).[5] Het nummer 112 werd door het Europees besluit 91/396/EEG dan ook als Europees alarmnummer gekozen.[6] De Europese richtlijn 2002/22/EG verplichtte de invoering van het nummer 112.[7]

Het alarmnummer 112 is van kracht in elk land van de Europese Unie. In sommige andere Europese landen (waaronder Albanië, Andorra, IJslandKosovo, Liechtenstein, Macedonië, Monaco, Montenegro, Noorwegen, OekraïneSan Marino, Servië, Vaticaanstad en Zwitserland) en niet-Europese landen (waaronder Israël, Rusland en Turkije) is het nummer 112 ook van kracht. In sommige van de landen waar 112 van kracht is, is het het enige alarmnummer; in andere landen is 112 van kracht naast plaatselijke alarmnummers. In sommige landen (bijvoorbeeld Australië), waar 112 geen officieel alarmnummer is, wordt 112 soms toch doorgeschakeld naar het plaatselijke alarmnummer.

De meeste mobiele telefoons hebben een vooraf geprogrammeerde lijst van alarmnummers, waar het nummer 112 meestal in zit naast andere alarmnummers zoals 911. In België en Nederland kunnen deze nummers ook gevormd worden op een mobiele telefoon zonder geldig abonnement, zonder een pincode te moeten ingeven of zonder de toetsen te moeten deblokkeren. Indien het netwerk van de eigen aanbieder niet beschikbaar is, schakelt de telefoon automatisch over op het netwerk van een concurrerende aanbieder voor een 112-oproep. In Nederland is het tevens mogelijk 112 te bellen met een mobiele telefoon zonder geldige simkaart; in België is dit niet mogelijk om misbruik tegen te gaan. Oproepen naar alarmnummers krijgen prioriteit op de gsm-netwerken. Bij oproepen via een vaste telefoonverbinding wordt het adres van de verbinding automatisch meegedeeld aan de alarmcentrale; bij mobiele oproepen wordt alvast de locatie van de gsm-mast meegedeeld, en indien technisch mogelijk ook de GPS-locatie van de telefoon.

Noord-Amerika[bewerken]

In de Verenigde Staten en Canada is 911 (uitgesproken als 'nine one one') het alarmnummer.

Zuid-Amerika[bewerken]

In Zuid-Amerika zijn verschillende alarmnummers in gebruik. In landen als Brazilië, Argentinië en Chili worden de nummers 112 of 911 soms doorgeschakeld naar plaatselijke alarmnummers.

Oceanië[bewerken]

In Australië is het alarmnummer 000 (uitgesproken als 'triple zero'). Het nummer 112 wordt vanaf een mobiele telefoon wel doorgeschakeld naar 000. In Nieuw-Zeeland is het alarmnummer 111.

Azië[bewerken]

In de Aziatische landen zijn verschillende alarmnummers in gebruik. In India wordt het alarmnummer 112 ingevoerd dat de oude alarmnummers zou moeten vervangen; tegen 2017 zou het nummer 112 operationeel zijn.[8]

Afrika[bewerken]

Er zijn verschillende alarmnummers in gebruik in de Afrikaanse landen, waaronder soms 112.

Iridium[bewerken]

Voor gebruikers van Iridium (vaak mensen op zee of in de bergen waar alleen satellietcommunicatie mogelijk is), bestaat het nummer 767 (overeenkomstig met de sms-toetsen van SOS). Mensen die dit nummer bellen kunnen hulp krijgen in noodsituaties. Overal ter wereld werkt dit nummer.

Intern alarmnummer[bewerken]

Grote bedrijfsnetwerken hebben vaak een eigen intern alarmnummer. Dat maakt het mogelijk om met één oproep zowel de interne bedrijfshulpverleners als de externe hulpdiensten te alarmeren. Op deze manier kan ook gealarmeerd worden via telefoontoestellen waarmee niet extern gebeld mag worden. Als interne nummers vier cijfers hebben is dat vaak het nummer 2222. Meestal geeft dit nummer verbinding met de portier of receptie, die dan tevens fungeert als interne alarmcentrale.

Specifieke noodnummers[bewerken]

Voor sommige specifieke (al dan niet spoedeisende) situaties zijn er specifieke noodnummers.

België[bewerken]

  • Het Meldpunt geweld, misbruik en kindermishandeling voor Vlaanderen is bereikbaar op het nummer 1712 voor mensen die met vragen zitten rond geweld, misbruik of kindermishandeling.
  • In Vlaanderen is de Zelfmoordlijn bereikbaar op het noodnummer 1813 voor mensen die aan zelfdoding denken, hun familie en nabestaanden.
  • Voor kinderen en jongeren die met vragen zitten is er in Vlaanderen Awel (de voormalige Kinder- en Jongerentelefoon) op het nummer 102.
  • In Vlaanderen is er voor mensen die dringend nood hebben aan een gesprek in het algemeen het noodnummer 106 van Tele-Onthaal.
  • In België werd het noodnummer 110 opgericht voor vermiste kinderen. Voor de uitbreiding naar de hele Europese Unie werd dit nummer 116000. In België wordt dit nummer beantwoord door Child Focus.
  • Het Rode Kruis heeft het nummer 105 voor zowel dringende als niet-dringende oproepen in verband met ziekenvervoer.
  • Voor dringend professioneel advies bij vergiftigingen is er het nummer 070 245 245, dat beantwoord wordt door het Antigifcentrum.
  • Bij verlies of diefstal van een identiteitskaart of Belgisch paspoort kan men DOC STOP bellen op het nummer 00800 2123 2123 om de kaart of paspoort te laten blokkeren.
  • Bij verlies of diefstal van een bankkaart kan men evenwel CARD STOP bellen op het nummer 070 344 344 om de kaart te laten blokkeren.
  • Om tips en informatie over misdrijven of verdwijningen te melden aan de politie is er het nummer 0800 30300.

Nederland[bewerken]

  • Het alarmnummer van de dierenambulance en dierenpolitie in Nederland is 144.
  • 113Online is een platform dat zich richt op zelfmoordpreventie en is bereikbaar op het nummer 0900 0113 voor mensen die een gesprek nodig hebben.
  • Voor niet-dringende politieaangelegenheden is er het landelijke nummer 0900 8844 ("Geen spoed, wel politie").
  • Om anoniem informatie en tips rond criminaliteit te melden is er het nummer 0800 7000 ("Meld Misdaad Anoniem").
  • Om verloren bankpassen te laten blokkeren is er het nummer 0800 0313.