Albanese luchtmacht

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Albanese luchtmacht
Forcat Ushtarake Ajore Shqipetare
Het roundel van de Albanese luchtmacht.
Het roundel van de Albanese luchtmacht.
Land AL
Oprichting 24 april 1951
Commandant Brigadier-generaal Astrit Jaupi
Troepensterkte* ~8000 (1992)
Aantal dienstplichtigen* 1/5 (3 jaar)
Aantal vliegtuigen* 0
Aantal helikopters* 29
Een Shenyang J-6C van de FUAS.
Een Chinese Z-5-helikopter. Eens de ruggengraat van de Albanese luchtmacht, nu een museumstuk.

De Albanese luchtmacht (Albanees: Forcat Ushtarake Ajore Shqipetare, afgekort: FUAS) is de luchtmacht van Albanië. Ze is onderdeel van het Albanese leger en werd midden jaren 2000 gehergroepeerd tot de Albanese luchtbrigade.

Geschiedenis[bewerken]

Voorgeschiedenis[bewerken]

Albanië werd in 1912 een onafhankelijk land. In 1914 wilde het een eigen luchtkorps oprichten. Er werd een bestelling voor drie Lohner-Daimler Type H-vliegtuigen geplaatst in Oostenrijk. Doch door het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog werden de toestellen door Oostenrijk geconfisqueerd. Financiële problemen verhinderden dat Albanië tijdens het interbellum een luchtmacht kon oprichten.

Albanië werd eind jaren 1930 geannexeerd door Italië. De Italianen bouwden in 1939 het eerste vliegveld van Albanië nabij de hoofdstad Tirana met het oog op gevechtsoperaties tegen Griekenland en Joegoslavië.

Het begin met de Sovjet-Unie[bewerken]

Na de Tweede Wereldoorlog werd Albanië een bondgenoot van de Sovjet-Unie en met diens hulp kon het land op 24 april 1951 eindelijk een eigen luchtmacht oprichten. Die werd uitgerust met twaalf Yakovlev Yak-9's die het van Rusland kreeg. Voordien waren Albanese cadetten op vliegopleiding geweest in de Sovjet-Unie.

In 1955 verkreeg de Albanese luchtmacht twee squadrons MiG-15B-jachtvliegtuigen en trainingstoestellen van de USSR. Een aantal ervan bleven nog tot begin jaren 2000 in dienst. In 1956 kreeg het land ook de eerste F-2 geleverd van de Volksrepubliek China. In 1957 verkreeg de Albanese luchtmacht haar eerste helikopters. In oktober 1959 leverde de Sovjet-Unie twaalf MiG-19PM-toestellen aan Albanië.

De nieuwe bondgenoot China[bewerken]

Begin jaren 1960 kwam er een breuk in de relaties van het land met de USSR en werd het een bondgenoot van China. Hierna werden een groot aantal Shenyang J-6-gevechtsvliegtuigen verkregen, in feite een kopie van de MiG-19S. Begin jaren 1970 verving Albanië de MiG-19PM's door twaalf modernere Chengdu F-7A's.

Nadat ook de relatie met China verzuurde werd het onderhoud van al deze toestellen danig bemoeilijkt. Het gevolg was een stijgend aantal dodelijk ongevallen. Het land probeerde zelf de specifieke kerosine te produceren en kon ook reserveonderdelen krijgen van Bulgarije. Het aantal vliegwaardige toestellen ging omlaag en tegen 2005 waren ze allemaal uit dienst genomen. Een aantal staat sindsdien op stal in opslagplaatsen.

Recent[bewerken]

In 1991 werden de eerste toestellen van westerse makelij, Bell 220-helikopters, aangekocht. Bij de Albanese anarchie van 1997, in maart dat jaar, verloor de luchtmacht een aantal toestellen en bases. In november 2006 werd de Albanese luchtmacht hervormd en werd het de Albanese luchtbrigade.

Voor de toekomst plant de Albanese luchtmacht in te krimpen tot ongeveer 400 manschappen en twee luchtmachtbases. De aankoop van een nieuwe transportvliegtuig wordt overwogen. Ook zal het dertien UH-1's aankopen, twee SAR-toestellen aankopen en wil het een nieuw squadron met gevechtshelikopters oprichten.

Luchtmachtbases[bewerken]

De Albanese luchtmacht opereert vanaf zes hoofdbases. Verder opereert de luchtmacht incidenteel vanaf andere vliegvelden verspreid over het land.

  1. Aerodroom van Tirana (1951-2005)
  2. Vlorë (sinds 1962): vliegacademie.
  3. Berat-Kuçovë (sinds 1955): opereerde vroeger gevechtsvliegtuigen die nu in een ondergrondse opslagbunker staan. De infrastructuur werd zwaar beschadigd bij de Albanese anarchie van 1997 en later hersteld.
  4. Lezhë-Zadrima (1973-2000): momenteel enkel een opslagplaats van oude gevechtsvliegtuigen. De infrastructuur werd zwaar beschadigd bij de Albanese rellen van 1997 en nooit hersteld.
  5. Tirana-Rinas (sinds 1961): opereerde 's lands laatste gevechtsvliegtuigen nog in dienst.
  6. Tirana-Farka (sinds 1957): de thuishaven van 's lands meeste helikopters.

Inventaris[bewerken]

De inventaris van de Albanese luchtmacht met vroegere en huidige helikopters en vliegtuigen:

Toestel Versie(s) Aantal nu (eerst) Van-tot Rol Herkomst

Vliegtuigen[bewerken]

Chengdu F-7 F-7A (12) 1970-2004 gevecht Vlag van China China
Harbin Y-5 Y-5B 3 (13) 1963+ transport Vlag van China China
Ilyushin Il-14 Il-14M
VEB-14P
Avia-14T
(2)
(1)
(1)
1971-1992 transport Vlag van Sovjet-Unie Sovjet-Unie
Ilyushin Il-28?
Harbin H-5
(2)
(1)
1957-1992
1971-1992
bommenwerper
doelwittrekker
Vlag van Sovjet-Unie Sovjet-Unie
Vlag van China China
MiG-15 15B
15UTI
(26)
(12)
1955-2000 gevecht/training Vlag van Sovjet-Unie Sovjet-Unie/Vlag van China China
Vlag van Sovjet-Unie Sovjet-Unie/Vlag van Tsjechië Tsjechië/Vlag van China China
Nanchang CJ-6 (20) 1962- training Vlag van China China
Polikarpov Po-2 (4) 1951-1964 sproeivliegtuig Vlag van Sovjet-Unie Sovjet-Unie
Shenyang F-5 F-5
FT-5
(12)
(8)
1962-2004
1972?-
gevecht/training Vlag van China China
Shenyang F-6 F-6C
FT-6
(67)
(1)
1965-2004
1965-2002
gevecht Vlag van China China
Yakovlev Yak-9 9P
9V
(11)
(1)
1951-1956? gevecht
training
Vlag van Sovjet-Unie Sovjet-Unie
Yakovlev Yak-11 (4) 1952-1963 training Vlag van Sovjet-Unie Sovjet-Unie
Yakovlev Yak-18 Yak-18
Yak-18A
(4)
(18)
1952-1962
1953-1962
training Vlag van Sovjet-Unie Sovjet-Unie

Helikopters[bewerken]

Agusta-Bell AB205 AB205A-1 6 2005+ transport Vlag van Italië Italië
Agusta-Bell AB206 AB206C-1 7 2002+ transport Vlag van Italië Italië
Bell 222 222UT (1) 1991- transport Vlag van Verenigde Staten Verenigde Staten
Eurocopter AS.350 Ecureuil AS.350B 1 (3) 1991+ transport Vlag van Frankrijk Frankrijk
Mil Mi-1 (3) 1957-1960 transport/SAR Vlag van Sovjet-Unie Sovjet-Unie
Mil Mi-4
Harbin Z-5
Mi-4A
 
(7)
(37)
1957-2003
1967-2003
transport/SAR Vlag van Sovjet-Unie Sovjet-Unie
Vlag van China China
Mil Mi-8 Mi-8T 1 1999+ transport Vlag van Oekraïne Oekraïne?

Zie ook[bewerken]