Alex Jagtenberg

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Alexander Jagtenberg (Amersfoort, 3 augustus 1921 - Amsterdam, 14 juni 2010) is een Nederlandse ontwerper en tekenaar van politieke prenten en ontwerper van boekomslagen. Hij was getrouwd met de Javaanse danseres Lillah Soesilo en kreeg twee dochters.

Tweede Wereldoorlog[bewerken]

Jagtenberg werkte voor het reclamebureau Kastelein in Hilversum onder meer samen met Pieter Kuhn. Onder andere verzorgde hij een poster voor Haka Versnaperingen. Ook werkte hij een ontwerp van Kuhn uit voor een poster voor Hollandia. In het blad De Basis van het reclamebureau staan vooral illustraties door Kuhn, maar ook enkele kleine prenten van Jagtenberg. Kuhn tekende zichzelf, maar ook onder anderen zijn collega Jagtenberg in het blad dat eenmalig verscheen rond 1940. Na hun vertrek bij dat bureau in 1943 begonnen ze óók in Hilversum te tekenen voor sprookjesboeken. Met name de sprookjes van Grimm en Andersen. Zogenaamd uitgebracht door Goede Pers, Averbode. In werkelijkheid door boekhandelaar Richard Bing, Hilversum. Ook aldus Sprookjes van Bechstein. Kuhn tekende veel van de plaatjes en Jagtenberg kleurde in en werkte af of nam de gehele prent voor zijn rekening. Ook tekenden ze daar beiden aan prentbriefkaarten. De kaarten met gefingeerde landelijke en stedelijke taferelen waren werk van beiden, maar die met de kinderkopjes waren uitsluitend van Kuhns hand.

Kapitein Rob[bewerken]

Na de Tweede Wereldoorlog ontmoette Jagtenberg tussen Rembrandtplein en Munt in Amsterdam Kuhn weer. Deze vroeg hem of hij strips wilde tekenen, want Kuhn was reeds bezig met de strip Kapitein Rob die hem later beroemd maakte, maar Jagtenberg vond dat een te zware belasting. Jagtenberg hield nauw contact met zijn ex-collega Cornelius van Velsen, die ook door Kuhn in het blad De Basis was afgebeeld. Van Velsen had bij Kuhn ondergedoken gezeten op zijn schip bij Loosdrecht samen met de reeds genoemde boekhandelaar Richard Bing die door de Duitsers in 1944 in kamp Vught werd terechtgesteld voor illegale activiteiten.

Naoorlogs werk[bewerken]

Hij tekende als communist/socialist politieke prenten voor bijvoorbeeld de krant De Waarheid (1945-1965) en het blad De Vlam (Bureaucratie: 1946). Ook illustreerde hij voor de bladen Voorwaarts (vanaf 1947) en De Brug (SWP). Hij was lid van de CPN. Gedurende de jaren ’60 en ’70 ontwierp hij veel boekomslagen voor de firma Born (uitgeverij) te Assen. Hij voorzag de gehele Born SF-reeks van kaften, maar ook bijvoorbeeld de detectives, die aldaar verschenen. In diezelfde tijd maakte hij prenten bij De kinderbijbel van Johanna Kuiper. Hij werkte samen met Frits Lemaire (Studio Lemaire) ten tijde van zijn Borntijdperk. Het bekende naslagwerk De Bijbel heeft toch gelijk van Wener Keller voorzag hij van een stofomslagontwerp in gedurfde geeltint. Hij signeerde zijn werk niet of met de letter "A".

Vraaggesprek[bewerken]

In een interview van 30 november 1989 bij de NPO (Nederlandse Publieke Omroep) zegt Jagtenberg dat hij altijd communist/socialist is gebleven. Hij vreest dat het communisme een te ideaal systeem is. Zijn jonge jaren brengt hij in de crisisjaren door. In een gezin met acht kinderen was hij de jongste. Zijn vader heeft enkele jaren als gastarbeider in Duitsland gewerkt. De sociaal-democratische opvoeding heeft zijn leven sterk bepaald. Hij voelt zich nog altijd bewogen bij het zien van sociaal onrecht. Eind jaren vijftig is hij uit de CPN gestapt die een nogal stalinistische inslag had.