Alexander van Polen

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Alexander, koning en Grootvorst van Polen-Litouwen (schilderij uit 1645).

Alexander de Jagielloon (Pools: Aleksander Jagiellończyk, Litouws: Aleksandras Jogailaitis; Krakau, 5 augustus 1461 - Vilnius, 19 augustus 1506) was vanaf 1492/1499[1] grootvorst van Litouwen en vanaf 1501 koning van Polen en behoorde tot het huis Jagiello.

Leven[bewerken]

Alexander was de vierde zoon van Casimir IV Andreas, en werd na de dood van zijn vader grootvorst van Litouwen. Na de dood van zijn broer Jan I Albrecht , werd hij in 1501 tevens koning van Polen. Hij was sinds 1495 met Helena van Moskou, dochter van de Russische grootvorst, Ivan III, getrouwd. Toch kwam het meermaals tot gewapende conflicten met het groothertogdom Moskou, waarbij Litouwen in 1503 aanzienlijke gebieden aan Ivan moest afstaan.

Hij begon zijn regering met een privilege, waarbij hij de beslissingsmacht uitsluitend in de handen van de Senaat legde, waarvan de monarch voorzitter was. Op 3 mei 1505 werd tijdens een Senaatszitting te Radom het rechtsprincipe Nihil Novi nisi commune consensu (Niets nieuw tenzij met de instemming van de gemeenschap) goedgekeurd.[2] Dit betekende een inperking van de soevereiniteit van de koning, die vanaf nu alleen met de toestemming van de Sejm (landdag) beslissingen kon nemen.

Alexander stierf op 45-jarige leeftijd in Vilnius en werd in de kathedraal van Vilnius bijgezet.

Noten[bewerken]

  1. Zie: R.I. Frost, The Oxford History of Poland-Lithuania, I: The Making of the Polish-Lithuanian Union 1385-1569, Oxford - e.a., 2015, pp. 329, 338.
  2. De non faciendis Constitutionibus sine consensu Consiliariorum & Nuntiorum terrestrium (pp. 169170)

Referenties[bewerken]