Alexanderkazerne

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
De eerste Alexanderkazerne gefotografeerd vanaf het Stadhuis, 1960

De Alexanderkazerne is de naam van drie kazernes in Den Haag, vernoemd naar prins Alexander, de jonggestorven tweede zoon van koning Willem II.

De eerste kazerne[bewerken]

De eerste Alexanderkazerne, gelegen aan de Laan Copes van Cattenburgh,[1] werd gebouwd tussen 1841-1848 voor de cavalerie. Er was ook een kleine transportafdeling van de Marine. De lagere officieren woonden in de Alexanderhof. Om de kazerne liep een gracht die grotendeels nog bestaat, gevoed met water uit de Haagse Beek.

Het Alexanderveld[bewerken]

Aan de overkant van de Laan Copes van Cattenburgh lag het bij de kazerne behorende exercitieterrein, het Alexanderveld. In 1953 werd op dit terrein een nieuw stadhuis gebouwd, dat in 1995 weer afgebroken werd. Op het Alexanderveld oefenden de cavaleristen in de 19e eeuw, maar het veld werd ook gebruikt voor de kermissen en circussen. Op schilderijen werd het vaak afgebeeld als een grasveld; in werkelijkheid schijnt het een zanderig of modderig terrein te zijn geweest. Het huidige Alexanderveld is een zijstraat van de Burgemeester Patijnlaan, die langs de zijkant van het kantoor van het hoofdbureau van Politie naar de Javastraat loopt.

Commieshuizen[bewerken]

Couperusduin

Een deel van de onderofficieren woonde in de commieshuizen aan de huidige Atjehstraat 33-123. Die huizenrij is in drie stukken gebouwd: vanaf de kazerne werden het eerste en laatste deel in 1893 neergezet; het middelste deel dateert uit 1896.

Couperusduin[bewerken]

Op de plaats van de oude Alexanderkazerne staat sinds 1975 het appartementencomplex Couperusduin, ontworpen door Sjoerd Schamhart (1919-2007) en Hans van Beek (Atelier PRO). Het complex dankt zijn naam aan Louis Couperus, die op verschillende adressen in de Archipelbuurt gewoond en gewerkt heeft.

1938: Nieuwe Alexanderkazerne aan de Oude Waalsdorperweg / Van Alkemadelaan

De tweede Alexanderkazerne[bewerken]

De nieuwe Alexanderkazerne werd in 1938 gebouwd. Er waren op dat moment dus twee kazernes met dezelfde naam in Den Haag. In 1940 moest de militaire Rijschool Amersfoort vanuit de Prins Willem III kazerne in Amersfoort verhuizen naar de Alexanderkazerne om haar mobilisatiebestemming te volgen als Depot Cavalerie.

Op 10 mei 1940 is een deel van de kazerne gebombardeerd, voornamelijk de stallen. Daarbij vielen 79 slachtoffers onder de reservisten, die gelegerd waren op de hooizolders boven de stallen. Bijna alle slachtoffers werden begraven op de Algemene Begraafplaats in de Archipelbuurt in Den Haag, waar een oorlogsmonument hen herdenkt. Ook ruim honderd paarden werden gedood; paarden die het bombardement overleefden, werden naar renbaan Duindigt gebracht.

De kazerne bleef, voor zover zij gespaard was gebleven, na de oorlog in gebruik bij de GGD en voor de militaire dienstkeuring.

Nieuwe kazerne

De derde Alexanderkazerne[bewerken]

Deze lag op de hoek van de Waalsdorperweg en de Van Alkemadelaan en is in 2012 gesloopt.

In 2004 was er nog het nieuwe officiershotel geopend. Het legeringsgebouw heette Citadel, en was een ontwerp van Mecanoo Architecten. Het gebouw had 444 kamers en werd door officieren en onderofficieren van de Koninklijke Marine, Koninklijke Landmacht, Koninklijke Luchtmacht en Koninklijke Marechaussee worden gebruikt die elders in Den Haag hun werkplek hadden.

Waar de Alexanderkazerne was staat sinds april 2016 het gebouwencomplex van het Internationaal Strafhof (ICC), dat eerder enkele jaren een tijdelijke behuizing in een voormalig KPN-gebouw nabij Voorburg had. Voor de legering van militairen werd er tegenover, op de Frederikkazerne, in 2014 een nieuwe toegangspoort met legering gerealiseerd.

Zie ook[bewerken]

Monument Bombardement Alexanderkazerne