Alexej von Jawlensky

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Alexej von Jawlensky
Zelfportret
Persoonsgegevens
Geboren 25 maart 1864 of 1865
Overleden 15 maart 1941
Geboorteland Rusland
Beroep(en) Kunstschilder
Oriënterende gegevens
Stijl(en) Expressionisme
RKD-profiel
officiële website
Portaal  Portaalicoon   Kunst & Cultuur
handtekening

Alexej von Jawlensky, oorspronkelijk genaamd Aleksej Georgiejevitsj Javlenski (Russisch: Алексей Георгиевич Явленский) (Torzjok Rusland, 25 maart 1864 of 1865Wiesbaden, 15 maart 1941) was een Russisch expressionistisch schilder.

Biografie[bewerken | brontekst bewerken]

landschap bij Murnau, 1909

Alexej von Jawlensky studeerde tussen 1889 en 1893 aan de Academie van Beeldende Kunsten in Sint-Petersburg, o.a. onder Ilja Repin. In 1896 vertrok hij vanuit daar, samen met Marianne von Werefkin, voor een reis door Europa. In datzelfde jaar kwamen zij terecht in München in Duitsland, waar zij tot 1899 bleven wonen. In die tijd raakte hij bevriend met Wassily Kandinsky.

Tussen 1903 en 1907 maakte hij samen met Marianne von Werefkin een reis door Frankrijk, waarbij zij langere tijd in Parijs, Normandië, Bretagne en de Provence verbleven. Wanneer hij met Marianne von Werefkin getrouwd is is onbekend.

Vanaf 1908 bracht hij de zomers door in het dorpje Murnau am Staffelsee met Von Werefkin, Kandinsky en Gabriele Münter, waar veel werken ontstonden. In 1910 richtte hij samen met zijn vrienden de kunstenaarsvereniging München op. Al een jaar later verliet hij deze vereniging en startte met Franz Marc de nieuwe kunstenaarsgroep 'Der Blaue Reiter'.

Tijdens de Eerste Wereldoorlog werd Jawlenski in Duitsland gezien als vijand. Hierdoor vluchtte hij in 1914 naar Saint-Prex in Zwitserland. Hij leefde daar sober en teruggetrokken. Geïnspireerd door Bach's Goldbergvariaties schilderde hij steeds opnieuw hetzelfde uitzicht, de volgende nèt iets anders dan de vorige, maar wel steeds abstracter.

In 1918 verhuisden zij naar Ascona aan de Zwitserse kant van het Lago Maggiore. Vanaf 1921 woonden zij in Wiesbaden. In 1922 scheidden Marianne en Alexej; Marianne keerde terug naar Ascona en Alexej bleef met zoon André in Wiesbaden wonen.

In latere jaren werd Jawlenski getroffen door ernstige artrose en verlamming aan zijn vingers en ellebogen. In de jaren '30, toen hij al ernstig ziek was en alleen nog met gestrekte armen kon schilderen zei hij:

In mijn laatste periode hebben mijn werken een heel klein formaat, maar zijn de schilderijen nog intensiever, spreken alleen vanuit de kleur. Omdat ik voelde dat ik door mijn ziekte in de toekomst niet meer zou kunnen werken, werkte ik als een bezetene aan mijn kleine Meditaties.

Dat hij als een bezetene werkte werd zijn kleindochter wel duidelijk, die al 2.400 olieverfschilderijen gelokaliseerd had.[1]

Musea[bewerken | brontekst bewerken]

Werken van Von Jawlensky bevinden zich onder meer in:

Werken[bewerken | brontekst bewerken]

Schilderijen (tot 1914)[bewerken | brontekst bewerken]

Bildnis Alexander Sacharoff (1909)

Serie Variaties[bewerken | brontekst bewerken]

Variatie Herfst, 1917
  • Nacht, Kunstmuseum Basel, Bazel, 1916
  • Nacht in St. Prex, Städtische Galerie im Lenbachhaus, München, 1916

Serie Abstracte Koppen[bewerken | brontekst bewerken]

Heilandsgezicht, ca. 1921

Serie Meditaties[bewerken | brontekst bewerken]

  • Erinnerung an meine kranken Hände, Museum Wiesbaden, Wiesbaden, 1934
  • Meditation, Pfalzgalerie, Kaiserslautern, 1934
  • Meditation, Erzabtei St. Martin, Beuron, 1936

Literatuur[bewerken | brontekst bewerken]

  • Alexej Jawlensky, Clemens Weiler (Hrsg.): Köpfe - Gesichte - Meditationen. Hanau, Dr. H. Peters, 1970, ISBN 3-87627-217-3
  • Maria Jawlensky, Lucia Pieroni-Jawlensky and Angelica Jawlensky: Alexej von Jawlensky, Catalogue Raisonné of the Oil Paintings Volumes I-III, London/München/Mailand/New York 1991-1993
  • Tayfun Belgin: Alexej von Jawlensky. Eine Künstlerbiographie, Heidelberg 1998
  • Bernd Fäthke: Alexej Jawlensky und seine Weggefährten in neuem Licht. München 2004
  • Volker Rattemeyer (Hrsg.): Jawlensky in Wiesbaden. Gemälde und graphische Arbeiten in der Kunstsammlung des Museums Wiesbaden, Wiesbaden 2007, ISBN 978-3-89258-072-0

Externe link[bewerken | brontekst bewerken]