Alpenden

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Alpenden
Zirbe01.jpg
Taxonomische indeling
Rijk: Plantae (planten)
Stam: Embryophyta (landplanten)
Klasse: Spermatopsida (zaadplanten)
Clade: Naaktzadigen
Orde: Coniferales (coniferen)
Familie: Pinaceae (dennenfamilie)
Geslacht: Pinus (den)
Soort
Pinus cembra
L. (1753)
Kegel van alpenden
Kegel van alpenden
Afbeeldingen Alpenden op Wikimedia Commons Wikimedia Commons
Alpenden op Wikispecies Wikispecies
Portaal  Portaalicoon   Biologie

De alpenden, Zwitserse steenden of arve (Pinus cembra) is een boomsoort uit de dennenfamilie (Pinaceae). Hij groeit in de Alpen en de Karpaten tot vlak onder de boomgrens, soms tot bijna 3000 m. In andere delen van Europa wordt de alpenden aangeplant als sierboom of voor de bosbouw. Eveneens is hij te vinden in de uitgestrekte naaldwouden van Centraal-Azië. De boom wordt ongeveer 25 m hoog. De wetenschappelijke benaming slaat op de inheemse Italiaanse naam van de boom. De boom heet Zirbelkiefer in Oostenrijk en Beieren. In Zwitserland wordt de alpenden Zirbe of Arve genoemd.[1]

Botanische beschrijving[bewerken]

De kroon is zuilvormig en heeft vanaf de grond stevige horizontale takken. De uiteinden zijn iets naar boven gebogen. De boomschors is donkergrijs of oranjebruin. Als de boom ouder wordt, krijgt de schors schubben en ondiepe groeven en wordt de kroon wat breder en ronder. De takken zijn groenachtig bruin en zijn dichtbezet met oranjebruine donshaartjes.

De alpenden heeft naalden van 7-9 cm lang die in bosjes van vijf stuks staan, wat hem onderscheidt van andere naaldgewassen. De naalden zijn glimmend donkergroen van buiten en blauwgroen/wit van binnen.

De kegels zijn eivormig en 8 x 6 cm groot. De kleur varieert van purperkleurig tot glanzend roodbruin. De in doorsnede driehoekige kegel heeft eetbare vleugelloze zaden. Als de kegel rijp is, valt deze af, rot weg en dan komen de zaden vrij.

Toepassingen[bewerken]

De alpenden heeft bleek, harsachtig hout met een rode kern dat eenvoudig te bewerken is. Het wordt gebruikt voor meubels, koekoeksklokken, houtsnijwerk en speelgoed.

De etherische olie, die uit het hout van de alpenden wordt gewonnen, wordt gebruikt tegen motten. Ook kasten die van dit hout zijn gemaakt zijn hierdoor motten werend. De olie bevat het enzym pinosylvin, dat een antibacteriële en schimmelwerende werking heeft. In een vochtige omgeving is hoge bacterieremmende werking van alpendenhout geconstateerd, wat schimmelgroei verhindert.[2]

Een dubbelblinde studie heeft aangetoond dat wanneer men in een bed dat van alpendenhout is gemaakt slaapt, dit invloed heeft op de belasting, ontspannende en herstellende werking van het menselijk lichaam door de verlaging van de hartslag.[3]


Wikibooks Wikibooks heeft meer over dit onderwerp: Ecologisch tuinieren - Alpenden.