Amerikaanse Gebarentaal

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Amerikaanse Gebarentaal
(American Sign Language ASL.svg)
Gesproken in Verenigde Staten, Canada, Mexico
Sprekers 500 000 tot 2 miljoen in VS (elders onbekend)
Taalfamilie

Gebarentaal

Dialecten

Black American Sign Language

Alfabet Amerikaans handalfabet (enkelhandig)
Officiële status
Officieel in

erkend in verscheidene Amerikaanse staten

Taalcodes
ISO 639-3 ase
Portaal  Portaalicoon   Taal

Amerikaanse Gebarentaal[bron?], American Sign Language of ASL is een erkende taal[bron?] die onder doven en slechthorenden is ontstaan in de Verenigde Staten van Amerika. Er wordt gebruikgemaakt van een enkelhandig alfabet.

Deze taal wordt gesproken door mensen in de Verenigde Staten, in het Engels sprekend deel van Canada en in delen van Mexico. De taal wordt ook gebruikt in de Filipijnen, Singapore, Hongkong, Ivoorkust, Burkina Faso, Ghana, Togo, Benin, Nigeria, Tsjaad, Gabon, Congo-Kinshasa, Centraal-Afrikaanse Republiek, Mauritanië, Kenia, Madagaskar en Zimbabwe.

Deze taal, die geen directe relatie heeft met de taal die de "horenden" in hetzelfde geografische gebied bezigen, zoals het Amerikaans Engels en het Mexicaans Spaans, is een totaal van gebaren, handvormen en mimiek, waarbij de combinatie van de mimiek met de vorm en plaats van essentieel belang is voor de betekenis.

Amerikaanse Gebarentaal is niet verwant met de Britse Gebarentaal (BSL). Zo gebruiken de Britse en de daaraan verwante gebarentalen een dubbelhandig alfabet. De gebruikers van ASL en die van de BSL-groep kunnen elkaar dan ook niet begrijpen (tenzij ze daarvoor extra studie hebben gedaan).

Er zijn geen nauwkeurige aantallen te geven van mensen die deze taal gebruiken. De schattingen lopen uiteen tussen tweehonderdduizend en twee miljoen.

Verleden[bewerken]

Lange tijd was de Amerikaanse Gebarentaal niet gestandaardiseerd. Doveninstituten in de verschillende staten hadden hun eigen talen en konden onderling niet of nauwelijks communiceren. Per staat en zelfs per instituut was er een verschillend taalgebruik. Er waren ook scholen die hun pupillen verboden om gebaren te maken, teneinde hun zelfredzaamheid in de maatschappij te bevorderen.

Vanwege het gebrek aan samenhang en de grote dovengemeenschap zijn er samenwerkingsverbanden opgericht voor het standaardiseren van de gebarentaal in de Verenigde Staten.

Invloeden[bewerken]

Op het eiland Martha's Vineyard (in Massachusetts), waar veel doven woonden, ontstond rond 1800 een gebarentaal.

Er werd ook een school voor doven opgericht: de American School for the Deaf in Hartford (Connecticut).

Ook is de Amerikaanse gebarentaal mogelijkerwijs beïnvloed door de gebarentaal van de op de prairie levende indianen (Plains Indian Sign Language). Deze gebarentaal werd gebruikt door mensen uit verschillende stammen, die lkaars gesproken taal niet kenden. Of en in hoeverre deze gebarentaal invloed heeft gehad op het ontstaan van ASL is niet duidelijk.

Mengelmoes van talen[bewerken]

De sterke Franse invloed (ongeveer zestig procent van de gebaren uit de Franse Gebarentaal zijn min of meer gelijk aan de gebaren uit de Amerikaanse Gebarentaal) alsmede de invloed van inwoners van Martha's Vineyard en het op verschillende plekken "spontaan" ontstaan van gebaren en grammaticale regels maakten dat de Amerikaanse Gebarentaal lange tijd geen standaardvorm had. Pas in de tweede helft van de negentiende eeuw kwam het proces op gang te komen om de taal te standaardiseren, zodat het erkenning kon krijgen.

Na vele tientallen jaren werd overeenstemming bereikt over de uitgangspunten. Daarna kon gewerkt worden aan het maken van een standaardtaal. Door deze standaard werd het ook mogelijk op grotere schaal voortgezet onderwijs voor doven op te zetten. Een voorbeeld daarvan is de Gallaudet University in Washington (DC). Rond deze universiteit is een rijk cultureel leven ontstaan waarin doven en horenden samenwerken.

Externe link[bewerken]

Land/regio Gebarentaal Gesproken taal
Vlag van Oostenrijk Oostenrijk ÖGS Oostenrijkse Gebarentaal Österreichische GebärdenSprache Duits
Vlag van België België (Vlag Franse Gemeenschap Franse Gemeenschap) LSFB Frans-Belgische Gebarentaal Langue des Signes de Belgique Francophone Frans
Vlag van België België (Vlag Vlaams Gewest Vlaanderen) VGT Vlaamse Gebarentaal Vlaamse GebarenTaal Nederlands
Vlag van China China CSL Chinese Gebarentaal Chinese Sign Language Chinees
Vlag van Duitsland Duitsland DGS Duitse Gebarentaal Deutsche GebärdenSprache Duits
Vlag van Frankrijk Frankrijk LSF Franse Gebarentaal Langue des Signes Française Frans
Vlag van Italië Italië LIS Italiaanse Gebarentaal Lingua dei Segni Italiana Italië-San Marino
Vlag van Nederland Nederland NGT Nederlandse Gebarentaal Nederlandse GebarenTaal Nederlands
Vlag van Nicaragua Nicaragua ISN Nicaraguaanse Gebarentaal Idioma de Signos Nicaragüense Spaans
Vlag van Turkije Turkije TİD Turkse Gebarentaal Türk İşaret Dili Turks
Vlag van Verenigd Koninkrijk Verenigd Koninkrijk BSL Britse Gebarentaal British Sign Language Engels
Vlag van Verenigde Staten Verenigde Staten ASL Amerikaanse Gebarentaal American Sign Language Engels
Vlag van Zweden Zweden STS Zweedse Gebarentaal Svenskt teckenspråk Zweeds
Vlag van Zwitserland Zwitserland (Duitstalig Zwitserland) DSGS Zwitserduitse Gebarentaal DeutschSchweizer GebärdenSprache Duits
Vlag van Zwitserland Zwitserland (Romandië) LSFSR Zwitsers-Franse Gebarentaal Langue des Signes Française de Suisse Romande Frans