Amsterdams busnet

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Amsterdams busnet
Amsterdams busnet
Elektrische bus van de GVB op lijn 22
Basisgegevens
Locatie Amsterdam
Vervoerssysteem Bus
Startdatum 1922
Lengte trajecten 1.662 km
Aantal lijnen 36
Uitvoerder(s) GVB
Portaal  Portaalicoon   Openbaar vervoer

Het Amsterdamse busnet wordt geëxploiteerd door het GVB dat naast 14 tramlijnen, 5 metrolijnen, 10 veerdiensten ook 32 buslijnen (exclusief nachtlijnen) exploiteert in het dienstregelingjaar 2021.

Geschiedenis[bewerken | brontekst bewerken]

De eerste busdienst werd, afgezien van een mislukte proef in 1908, ingesteld in 1922. Daarna volgden meer lijnen. In de jaren 50 en 60 werden de busdiensten sterk uitgebreid onder meer naar de nieuwe wijken. Ook werd een aantal tramlijnen verbust. In 1977 bereikte het busnet en de businzet zijn grootste omvang. Daarna kromp het busnet in door de opening van de metro.

Zie Geschiedenis van het Amsterdams busnet voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Sinds 1968 verzorgt het GVB ook busdiensten naar de Bijlmermeer. De eerste lijn 55 werd dat jaar ingesteld.

Zie Amsterdams busnet (Bijlmermeer) voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Het GVB exploiteert naast in Amsterdam ook in Diemen, Duivendrecht, Weesp en op Schiphol busdiensten. Dit zijn 22 daglijnen, één R-net lijn, twee spitslijnen, drie Schiphollijnen en vier servicelijnen. In het dienstregelingjaar 2011 waren er nog 45 lijnen, waarvan 33 daglijnen en twaalf spitslijnen. Vroeger exploiteerde het GVB ook busdiensten in Zaandam, Landsmeer, Muiden, Almere, Amstelveen, Ouderkerk aan de Amstel, Nes aan de Amstel, Uithoorn, Badhoevedorp, Halfweg en Haarlem.

Niet overal in Amsterdam biedt het GVB meer busvervoer. Zo zijn er een aantal gedeeltes in de stad waar vroeger wel busdiensten reden maar thans niet meer. Met name een aantal haven- en bedrijventerreinen worden niet meer door het GVB bediend maar sinds 2015 wordt ook voor het eerst een hele woonwijk niet meer bediend. Dit komt duidelijk tot uiting in het aantal spitslijnen. Reden er in 1998 nog dertig spitslijnen, in 2021 zijn het er nog maar vijf.

Niet meer bediend worden De Eendracht, Westpoort (behalve Abberdaan en de omgeving direct rond Sloterdijk), omgeving Grasweg / Distelweg, omgeving Hamerstraat, omgeving Schepenbergweg, Overamstel en Industriegebied Schinkel. Ook het Amsterdamse Bos wordt niet meer bediend. Van de Jordaan en de vooroorlogse stad worden alleen de randen bediend.

Oud Osdorp kent geheel geen busvervoer.

Ook zijn er een aantal delen van de stad waar alleen Connexxion, EBS of Keolis/Syntus rijdt zoals Kadoelen, Oostzanerwerf, Sloten, Ruigoord en Amstel III.

Daarnaast exploiteert het GVB elf nachtlijnen waarvan één naar Amstelveen. De eerste nachtbus werd ingesteld in 1969.

Zie Amsterdams nachtbusnet voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Huidige lijnen jaardienst 2021[bewerken | brontekst bewerken]

Lijn Route Bijzonderheden
15 Station SloterdijkStation Zuid
18 Centraal StationSlotervaart
21 Centraal StationGeuzenveld
22 Station SloterdijkMuiderpoortstation
34 Noorderpark (metrostation)Olof Palmeplein
35 MolenwijkOlof Palmeplein
36 BuikslotermeerpleinStation Sloterdijk
37 Noord (metrostation)Amstelstation
38 BuiksloterhamNoord (metrostation)
40 AmstelstationMuiderpoortstation
41 Station HolendrechtMuiderpoortstation
43 Centraal StationBorneo-eiland
44 Station Bijlmer ArenADiemen-Noord
47 Station Bijlmer ArenAStation Holendrecht
48 Centraal StationHouthavens
49 Station Bijlmer ArenAStation Weesp Ook als belbus tussen Gaasperplas, Driemond en Weesp te boeken onder de naam "Mokumflex" uitgevoerd door taxibedrijf Staxi
61 Station SloterdijkOsdorpplein
62 Station LelylaanAmstelstation
63 Station LelylaanOsdorp De Aker
65 KNSM-eilandStation Zuid
66 Station Bijlmer ArenAIJburg
68 Metrostation Henk SneevlietwegRiekerpolder Uitgevoerd door Jan de Wit, rijdt niet in de avond na 20:00 uur en in het weekend.
369 Station SloterdijkSchiphol R-netlijn
231 Station SloterdijkAbberdaan Spitslijn
232 Station SloterdijkWestpoort
233 Station SloterdijkWestpoort
245 MolenwijkSchiphol Zuid Elke dag drie ritten in één richting in vroege ochtend
246 Borneo-eilandSchiphol Zuid Elke dag twee ritten in één richting in vroege ochtend
247 Bos en LommerpleinSchiphol Zuid Elke dag drie ritten in één richting in vroege ochtend
267 Anderlechtlaan – John M. Keynesplein Spitslijn
461 GelderlandpleinGustav Mahlerplein Servicelijn
463 Gelderlandplein – Bolestein Servicelijn
464 GelderlandpleinDe Boelelaan / Klencke Servicelijn
465 GelderlandpleinDe Boelelaan / VU Servicelijn
  • De lijnen 15, 18, 21, 22, 34, 35, 37, 41, 245, 247 en 369 worden volgens dienstregeling met gelede bussen gereden.
  • De lijnen 36, 38, 40, 41, 43, 44, 47, 48, 49, 61, 62, 63, 65, 66, 68, 232, 233, 246 en 267 worden volgens dienstregeling met 12-meter bussen gereden.
  • De lijnen 461, 463, 464 en 465 worden volgens dienstregeling met minibussen gereden.
  • De lijnen 15, 22, 61, 231 en 369 worden met elektrische bussen gereden (laadpunt Station Sloterdijk).

Metrovervangende buslijnen[bewerken | brontekst bewerken]

Gelede bus 448 op Pendelbus 59 op het Amstelstation.

Bij stremming van de metro zijn de volgende metrovervangende buslijnen ingedeeld:

Lijn Route Via Vervangt metrolijn(en)
56 LelylaanSloterdijk  50   51 
57 GeinVan der Madeweg HolendrechtStation Bijlmer ArenA  50   54  (voorheen 54P)
58 Station DuivendrechtOveramstel  50 
59 AmstelstationCentraal Station  51   53   54 
92 GaasperplasVan der Madeweg Ganzenhoef  53  (voorheen 57)
136 SloterdijkIsolatorweg  50 
164 NoorderparkCentraal Station  52 
165 NoordCentraal Station  52 

Voor het traject Station Bijlmer ArenA – Amstelveen Oranjebaan – Station Zuid wordt verwezen naar lijn 300, met overstap op lijn 55 en voor het traject Bijlmer – Station Zuid of Duivendrecht – Station Zuid naar de trein.

Voor de zuidwestelijke tak van lijn 50 is nog geen route vastgesteld. Bij stremming tussen Sloterdijk en Isolatorweg wordt ook verwezen naar lijn 36 die echter een beperkte exploitatietijd heeft. Enkele late ritten van lijn 57 kunnen vanaf de Van der Madeweg doorrijden naar het Centraal Station. Bij gedeeltelijke stremming wordt een gedeeltelijke route gereden.

Als metrolijn 52 niet kan rijden wordt op het zuidelijke gedeelte geen buslijn ingezet maar wordt tramlijn 24, of eventueel ook tramlijn 4, versterkt.

Tramvervangende buslijnen[bewerken | brontekst bewerken]

Ook bij stremmingen bij de tram werden vervangende pendelbuslijnen ingedeeld. Zo reden bijvoorbeeld in de zomer van 2016 en 2018 de pendelbuslijnen 11 (2016), 74 (2018) en 27 (2016 en 2018) tussen het Surinameplein en de Aker en Dijkgraafplein ter vervanging van de ingekorte tramlijnen 1 en 17 wegens spoorwerkzaamheden op de Cornelis Lelylaan en Meer en Vaart. Pendelbuslijn 116 reed tussen Station Zuid en de VU ter vervanging van de tot het Stadionplein ingekorte tramlijn 16. In het voorjaar van 2018 werd langs de route van tramlijn 13 tussen het Mercatorplein en de Burgemeester Röellstraat een tijdelijke pendelbuslijn 313 ingesteld, toen lijn 13 hier niet kon rijden wegens spoorvernieuwing. In 2019 en 2020 reed op een aantal dagen bus 45 ter vervanging van tram 5 tussen Station Zuid en Amstelveen busstation. Als tramlijn 26 niet kan rijden, rijdt er een buslijn 326 tussen Centraal Station en Zeeburgereiland of IJburg.

Streekvervoer[bewerken | brontekst bewerken]

Connexxion bus 3901 op lijn 145 in de Hobbemastraat voor het Rijksmuseum waar de lijn sinds 2016 niet meer rijdt.

Voorts zijn er diverse buslijnen van Connexxion, EBS en Keolis/Syntus die de verbindingen met de omliggende gemeenten verzorgen. Naast busstations bij trein- en metrostations eindigen één streekbus uit het westen en drie uit het zuiden op het busstation Elandsgracht nabij het Leidseplein. Vroeger was er ook het busstation van Musschenbroekstraat voor streekbussen uit het oosten nabij het Weesperplein waarvan het Amstelstation de functie heeft overgenomen en het busstation aan de Valkenweg voor de streekbussen uit het noorden waarvan het Centraal Station en station Noord de functie hebben overgenomen.

Vroeger reden er ook buslijnen van Arriva, BBA, Centraal Nederland, Enhabo, Flevodienst, Maarse & Kroon, Midnet, Naco, NBM, NZH en VAD in Amsterdam.

Materieel[bewerken | brontekst bewerken]

Voor dit busnet beschikt het GVB in het dienstregelingjaar 2021 over 240 bussen. In 1977 had het busnet zijn grootste omvang en beschikte men over 419 bussen.

Zie Amsterdams busmaterieel voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Externe links[bewerken | brontekst bewerken]

Zie de categorie Bussen in Amsterdam van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.