Anna Bijns Prijs
| Anna Bijns Prijs | ||
|---|---|---|
.jpg) | ||
Uitreiking Anna Bijns Prijs aan Josepha Mendels door Til Gardeniers (1986) | ||
| Algemene informatie | ||
| Prijscategorie | literatuurprijs | |
| Uitgereikt door | Anna Bijns Stichting | |
| Vernoemd naar | Anna Bijns | |
| Land(en) | Nederland | |
| Werk en beloning | ||
| Beloont | gehele oeuvre | |
| Ontvanger(s) | schrijver, vrouw | |
| Soort prijs | geldbedrag | |
| Prijzengeld | 10.000 euro | |
| Edities | ||
| Eerst uitgereikt | 1985 | |
| Laatst uitgereikt | 2014 | |
| Links | ||
| Website | ||
De Anna Bijns Prijs was een literatuurprijs die in 1985 werd ingesteld door de Anna Bijns Stichting (Nederland) voor de bekroning van een vrouwelijke auteur.[1] De prijs moest tegenwicht bieden voor de tot dan toe pas vier keer aan een vrouw toegekende P.C. Hooft-prijs en wilde de ontwikkeling en erkenning van de vrouwelijke stem in de letteren bevorderen.[2][3] Aanvankelijk was de onderscheiding bedoeld voor een oeuvre; vanaf 2005 ging de prijs naar een roman, verhalen- of gedichtenbundel.
De stichting en de prijs waren genoemd naar Anna Bijns (1493-1575), een veelgelezen refreindichteres en 'schoolmeesteres' uit Antwerpen die ervoor koos zelfstandig en ongebonden te wonen. De stichting werd opgericht door Renate Dorrestein, Anja Meulenbelt, Caroline van Tuyll en Elly de Waard.[4][5][6] De prijs werd van 1985 tot 2005 tweejaarlijks afwisselend toegekend in proza en poëzie, en was een oeuvreprijs waarbij het oeuvre zowel in stijl, vorm, aanpak als in thematiek uiting moest geven aan de realiteit en de verbeeldingswereld van vrouwen. Toekenning van de prijs leidde steeds tot (hernieuwde) belangstelling voor de gelauwerde en haar werk.[3]
Er kwam snel kritiek op het initiatief, onder andere van Hugo Brandt Corstius en Bas Heijne, dat een afzonderlijke prijs voor vrouwen een belediging zou zijn voor vrouwelijke auteurs,[7][8] maar deze kritiek verstomde toen de eerste prijs in 1986 naar Josepha Mendels ging.
Van 2005 tot 2016 was het een titelprijs met als hoofddoelstelling aandacht voor Nederlandstalige literatuur van vrouwen. Aan de prijs was een geldsom van 10.000 euro belastingvrij verbonden, een kunstwerk van Maja van Hall, respectievelijk Eric Don, en de door de winnares mede in te vullen Anna Bijns Lezing.[9] In de beginjaren werd de prijsuitreiking gevolgd door een vrouwenboekenbal, waarvan de winst voor het prijzengeld werd gebruikt.[10][11]
In 2016 hief de Anna Bijns Stichting de prijs op om meer focus te kunnen leggen op publieksevenementen.[12]
Laureaten
[bewerken | brontekst bewerken]- 1985: Josepha Mendels - proza
- 1987: Ellen Warmond - poëzie
- 1989: Inez van Dullemen - proza
- 1991: Christine D'haen - poëzie
- 1993: Elisabeth Keesing - proza
- 1995: Hanny Michaelis - poëzie
- 1997: Aya Zikken - proza
- 1999: Hélène Nolthenius - proza
- 2001: Marie Kessels - proza
- 2003: Helga Ruebsamen - proza
- 2005: Anneke Brassinga voor haar bundel Timiditeiten - poëzie
- 2007: Wanda Reisel voor de roman Witte liefde - proza
- 2009: Tjitske Jansen voor de bundel Koerikoeloem - poëzie
- 2012: Minke Douwesz voor de roman Weg - proza
- 2014: Maria Barnas voor haar bundel Jaja de oerknal - poëzie
Anna Bijns Lezing
[bewerken | brontekst bewerken]- 2012: Rachel Cusk
- 2013: Lionel Shriver
- ↑ In 1991 is in België de Anna Bijns Stichting Vlaanderen opgericht.
- ↑ drs. M. Wilcke-van der Linden, "Vrouwen en literatuur", Nederlands dagblad : gereformeerd gezinsblad / hoofdred. P. Jongeling ... [et al.], 18 augustus 1990. Geraadpleegd op 9 mei 2026.
- 1 2 Warren, Hans, "Een luide en welluidende stem", Nieuwsblad van het Noorden, 21 januari 1994. Geraadpleegd op 9 mei 2026.
- ↑ De Anna Bijns Stichting. Anna Bijns Prijs (2012). Gearchiveerd op 7 mei 2018.
- ↑ Joost Ramaer, 'Vrouwen kunnen niet lobbyen' (Gerectificeerd)
. de Volkskrant (7 oktober 2004). Gearchiveerd op 7 mei 2018. Geraadpleegd op 18 december 2025. - ↑ Michel Krielaars, Anja Meulenbelt wint als eerste vrouw de P.C. Hooftprijs voor beschouwend proza . NRC (10 december 2025). Gearchiveerd op 10 december 2025. Geraadpleegd op 18 december 2025.
- ↑ "LETTER &GEEST ANDROGYNE LETTEREN OF LITERATUUR IN TRAVESTIE? door Renate Dorrestein", Trouw, 30 augustus 1991. Geraadpleegd op 9 mei 2026.
- ↑ "Literair voyeurisme door Arjan Peters Bladeren in de foto-albums van Nederlandse schrijvers", De Volkskrant, 3 maart 1995. Geraadpleegd op 9 mei 2026.
- ↑ "Gardeniers en Dolman bij Anna Bijns-prijs", Trouw, 3 november 1989. Geraadpleegd op 9 mei 2026.
- ↑ "Eerste Anna Bijnsprijs voor Josepha Mendels", Trouw, 17 september 1986. Geraadpleegd op 9 mei 2026.
- ↑ "VROUWEN AGENDA", Het Parool, 3 november 1989. Geraadpleegd op 9 mei 2026.
- ↑ Anna Bijns Stichting heft prijs op en verlegt focus naar publieksevenementen. Anna Bijns Prijs (2016). Gearchiveerd op 11 oktober 2016.
· 
· 