Arcen
 |
|||
  |
|||
|
|
|||
| Provincie |  Limburg |
||
| Gemeente |  Venlo |
||
| Coördinaten | 51° 29′ NB, 6° 11′ OL | ||
|
|
|||
| Inwoners (2016) | 2.479 | ||
|
|
|||
| Postcode | 5944 | ||
| Netnummer | 077 | ||
| Belangrijke verkeersaders | N271 | ||
|
|
|||
 |
|||
| Arcen: Voormalig Gemeentehuis | |||
|
|||
Arcen (in het Arcens Árse) vormt een van de kernen van de gemeente Venlo in Nederlands Limburg, zo'n 12 kilometer ten noorden van de stad Venlo. Arcen ligt aan de meest oostelijke Maasbocht.
Inhoud
Geschiedenis[bewerken]
Arcen ontwikkelde zich aan de Maas. In de vroege middeleeuwen behoorde Arcen toe aan het Territorium Straelen en het werd in 1064 door gravin Irmentrudis geschonken aan de Abdij van Siegburg. In 1330 scheidde Arcen zich af van Straelen en werd een afzonderlijke heerlijkheid die een leen was van Gelre. Arcen bezat toen reeds het stapelrecht op de Maas. De heerlijkheid werd toebedeeld aan de gebroeders van Büren. In de 14e eeuw had Arcen al een omwalling met drie poorten, ofschoon het geen stadsrechten bezat. De omwalling moest strafexpedities van concurrerende steden, zoals Venlo weren. In 1503 verkreeg Arcen het marktrecht. In 1586 werd Arcen -ondanks de omwalling- door de Venlonaren platgebrand, inclusief het buiten de wallen gelegen Sint-Barbaraklooster, dat in 1450 werd gesticht. In 1635 en 1646 werd Arcen door oorlogsgeweld verwoest.
Na 1648 behoorde Arcen bij Spaans Opper-Gelre. Tijdens de Spaanse Successieoorlog werd het door Pruisische troepen bezet, en zo bleef het als deel van Pruisisch Opper-Gelre ongeveer een eeuw lang Duits (tot 1814). In 1681 woedde er een stadsbrand.
De huidige kern vormde zich gedurende de 19e eeuw, en in de tweede helft van de 20e eeuw werden aan de noordzijde enkele woonwijken bijgebouwd.
Arcen behoorde vanouds tot de gemeente Arcen en Velden, welke in 2010 is opgegaan in de gemeente Venlo.
Bezienswaardigheden[bewerken]
- Kasteel Arcen met de kasteeltuinen
- Petrus en Pauluskerk, van 1958
- Sint-Annakapel, nabij Maasstraat 63, van 1791.
- Ruïne van de Schanstoren, bij Schans 18
- Voormalig raadhuis, aan Raadhuisplein 1, van 1950, door Alexander Kropholler
- Woonhuis Raadhuisplein 8, oorspronkelijk van 1666; Schans 1 (1737) met gezwenkte topgevel
- Wymarse Molen, watermolen op Lingsforterbeek, aan Schans 20a
- Boerderij Kloosterhof, gesloten hoeve uit 1883, aan Rijksstraatweg 1.
- Resten van de Fossa Eugeniana, nabij Lingsforterweg 140. Hier zijn aarden wallen te zien die behoorden tot een verdedigingswerk van één van de sluizen in dit kanaal (Fort Hazepoot). Het is het enige behouden dubbelfort langs het kanaal.
Economie[bewerken]
Het toerisme is van belang voor Arcen. Daarbij spelen de Kasteeltuinen een rol, en ook het bungalowpark op landgoed Klein Vink, van 1911-2006 toebehorend aan de Congregatie der Missionarissen van Mariannhill. Er is op dit landgoed ook een camping en een thermaalbad.
Tussen de rivierduinen langs de Maas en de het hoogterras in Duitsland wordt op grote schaal zand en grind gewonnen, waardoor een uitgestrekt plassengebied ontstaat. Deze worden gedeeltelijk tot recreatieplas, en gedeeltelijk tot natuurgebied omgevormd.
Arcen heeft een bierbrouwerij, waar Hertog Jan gebrouwen wordt. Graanbranderij "de IJsvogel" gebruikt de overgebleven mout om daaruit jenevers en likeuren te stoken. Deze bevindt zich in de Wymarse Molen.
Natuur en landschap[bewerken]
Arcen ligt aan de Maas, op een hoogte van ongeveer 16 meter. Ten oosten van Arcen ligt een uitgestrekte bosgordel op rivierduin. Hier ligt, van noord naar zuid, een reeks landgoederen, zoals Klein Vink, de Boerenheide en de Roode Vennen. Verder naar het zuiden ligt het Landgoed Arcen (413 ha) en de Leermarkse Heide (31 ha), nabij Lingsfort. Hier loopt ook de Lingsforterbeek.
Verder naar het oosten ligt een -door zand- en grindwinning- sterk vergraven gebied, en verder naar het oosten liggen opnieuw landgoederen, zij het nu deels vergraven tot plassen. Dit betreft de Walbeckerheide en de Dorperheide (samen 170 ha), Uvelderheide (10 ha), Uvelderbos (9 ha) en Leermarkse Heide (31 ha).
Wapen van Arcen[bewerken]
De schepenen van Arcen treden voor het eerst op als getuigen in een akte van 22 februari 1420. De oudste akte met zegel van hen is uit 28 oktober 1420. De schepenbank vormde één geheel met Lomm en Schandelo. Het wapen vertoont een gedekt poortgebouw met zijtorens, alles voorzien van borstwering. Daarnaast staat aan weerszijden een kleinere toren aangegeven. Onder het poortgebouw bevindt zich het wapenschild van de heer van Arcen uit het geslacht Van Buren. In latere tijd (begin 1700) werd het wapenschild onder de poorttoren dat van het geslacht Van Gelder. In het wapen komt dus door de ommuring met torens en poorttoren, de stedelijke pretentie van Arcen tot uitdrukking.
Geboren[bewerken]
- Jan van 't Hek (21 februari 1945), Nederlands voetballer
- Stan Valckx (20 oktober 1963), Nederlands voetballer
Varia[bewerken]
- Op de plaats van het voormalige Maashotel is een hoogbouwappartement neergezet.
- Aan de zuidkant van het dorp aan de Maaszijde bevindt zich de ruïne van een (riviertol-)toren met een deel van de stadsmuur.
- De archieven van de schepenbank bevinden zich in het Rijksarchief Maastricht. De Doop-, Trouw- en Overlijdensregisters (vanaf 1612) zijn bij de herindeling van 2011 overgeheveld naar het gemeentearchief van Venlo.
Zie ook[bewerken]
Nabijgelegen kernen[bewerken]
Lomm, Broekhuizen, Lottum, Walbeck, Auwel-Holt, Wellerlooi
Externe link[bewerken]
| Bronnen, noten en/of referenties |
 |
Zie de categorie Arcen en Velden van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp. |
