Argumentum ad hominem

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen

Argumentum ad hominem (Latijn voor "argument op de man") is een logische drogreden die de positie van de opponent in diskrediet brengt. Het is een tegenwerping die betrekking heeft op de persoon die een bewering doet, niet op de bewering zelf.

Argumentatieschema[bewerken]

Het argumentatieschema is als volgt:

  1. Persoon A doet bewering 'X'.
  2. Er is iets mis met persoon A.
  3. Dus bewering 'X' is onwaar.

Voorbeelden[bewerken]

De opponent begaat een argumentum ad hominem door zich te richten op kenmerken van de spreker die niet zouden deugen, zoals:

  • Eerlijkheid — "A liegt vaak"
  • Persoonlijkheid — "A is een pathologische leugenaar"; "A is nog niet eens droog achter de oren".
  • Gedrag — "A is een dronkenlap"; "A heeft een affaire met B."
  • Partijdigheid — "A kiest altijd de kant van C"; "A komt immers ook uit P"
  • Schijnheiligheid — "Jij hebt dat zelf ook gedaan." (Zie: tu quoque)
  • Het uiterlijk - "A ziet er niet erg goed uit; de stress stroomt ervan af".

Betekenis[bewerken]

Oorspronkelijk was de betekenis van het argumentum ad hominem nauwer dan tegenwoordig en was het wel degelijk een geldig argument, namelijk een argument waarmee men aantoont dat een bewering niet in overeenstemming is met andere beweringen van dezelfde spreker. Argumenten die de bewering op zich aanvallen werden ad rem genoemd. De betekenis van beide begrippen is echter verwaterd.

In Nederland en Vlaanderen wordt ook de uitdrukking op de man spelen wel gebruikt. Deze term is afkomstig uit het voetbal, als een voetballer geen tackle uitvoert op de bal, maar op de tegenspeler.

Gebruik en niet-gebruik van ad hominem argumenten[bewerken]

Omdat sommige tegenstanders er zich nog steeds door laten verpletteren, worden ad hominem aanvallen/ad hominem argumenten, veelvuldig gebruikt, zeker op internet. Ondanks deze schijnbare effectiviteit van ad hominem aanvallen/ad hominem argumenten, en de vele retweets, steunbetuigingen en likes, die dergelijke aanvallen/argumenten soms ontvangen, zijn er belangwekkende redenen om zich strikt te onthouden van het gebruik ervan:

1. Het kan je niet intelligent doen lijken

Alhoewel soms gebruikt door slimme mensen, worden ad hominem-aanvallen over het algemeen gezien als een teken van lage intelligentie. Bijvoorbeeld de "Urban Dictionary" erkent dat ad hominem-argumenten over het algemeen worden gebruikt door onvolwassen en / of niet intelligente mensen omdat ze niet in staat zijn om hun tegenstander te bestrijden met behulp van logica en intelligentie.[1] Om als een intelligente persoon te worden beschouwd, moet men leren argumenten te weerleggen en te ontmaskeren, in plaats van op een simplistische manier de spot proberen te drijven met anderen of anderen te vernederen.

2. Het vernietigt de vreedzame samenleving van mensen

Mensen vergeten vaak dat individueel gedrag de cultuur in een samenleving bepaalt. Woord keuzes zijn belangrijk. Iemand een watermeloen, boomknuffelaar, seksist, racist of neo-nazi noemen, kan een gevoel van opluchting geven. Het kan zelfs waar zijn. Maar het gebruik van dergelijke retoriek heeft een corrosief effect op het vreedzaam samenleven van mensen. In een klimaat dat wordt gekenmerkt door onenigheid, houden we ons best aan de regel dat alle handelingen respectvol moeten zijn. Het vermijden van ad hominem-aanvallen is een van de beste gedragsregels in een vreedzame samenleving.

3. Het is wreed

We worden allemaal wel eens boos, en op deze ogenblikken is het normaal om te willen uithalen naar de ander. Als we uithalen naar een ander, voelt het aan als een opluchting, althans tijdelijk. We vergeten vaak dat onze woorden kunnen kwetsen, soms zeer diep. Wanneer je iemands make-up, gewicht, looks, seksuele voorkeur of een willekeurig aantal persoonlijke kenmerken ridiculiseert als reactie op een argument dat deze presenteert, zie je er onbeduidend en gemeen uit, ongeacht hoeveel retweets, steunbetuigingen en likes jouw reactie ontvangt.[2]

4. Het bemoeilijkt een vruchtbare bespreking van ideeën

Een van de beste manieren om jouw geest aan te scherpen en dichter bij de waarheid te komen, is door deze ideeën te laten uitdagen door anderen. Omdat mensen zelden opgelijnd zijn ​​in alle punten, is het niet ongebruikelijk dat debatten en meningsverschillen optreden. De vruchtbaarheid van de discussie hangt grotendeels af van hoe goed mensen in staat zijn om naar elkaar te luisteren en respectvol ideeën uit te wisselen. Als de discussie eenmaal verhit is, maakt dit een vruchtbare uitwisseling van ideeën moeilijker. Wanneer in een discussie plots ad hominems worden gebruikt, is dit een indicatie dat een gezonde uitwisseling van ideeën niet langer mogelijk is. Er valt weinig te winnen door zo'n discussie verder te zetten. Omdat de discussie op dat ogenblik destructief is geworden, is het beter hier te stoppen. Als je echt geïnteresseerd bent in een gezonde dialoog, vermijd dan ad hominems.[3]

5. Sommige ad hominems kunnen je na verloop van tijd in grote problemen brengen.

Ad hominem argumenten kunnen je in moeilijk vaarwater brengen, wanneer het onschuldige (groffe) taalgebruik van vandaag de niet politiek correcte taal van morgen wordt. De regels, die bepalen welke woorden aanvaardbaar zijn en welke niet, zijn op zijn zachtst gezegd elastisch. Sommigen zullen misschien zeggen dat ze zelfs irrationeel zijn. Daarom is het mogelijk dat jouw ad hominem taalgebruik, na verloop van een aantal jaren, zich plots tegen jou keert. Internet vergeet niet.

Referenties[bewerken]