Attische cijfers

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
  Getalsystemen   

Attische cijfers werden vanaf de Archaïsche periode van de Griekse oudheid gebruikt, mogelijk vanaf de zevende eeuw v. Chr. Zij staan ook bekend als Herodianische cijfers, omdat de oudst bekende beschrijving te vinden is in een manuscript van Herodianus, of acrofonische cijfers, omdat de gebruikte symbolen (behalve voor 1) zijn afgeleid van de eerste letter van het woord voor 'vijf', 'tien', 'honderd', 'duizend' en 'tienduizend'.

Decimaal Teken
1 Ι
5 Π
10 Δ
100 Η
1000 Χ
10000 Μ

Het stelsel is additief:

  • 49 = 40 + 9 = ΔΔΔΔ + ΠΙΙΙΙ = ΔΔΔΔΠΙΙΙΙ
  • 2001 = 2000 + 1 = ΧΧ + I = ΧΧΙ

Daarbij zijn er tekens voor 50, 500, 5000 en 50000 die bestaan uit een samenstelling van het oudere symbool voor pi (Attic 00005.svg) en het symbool voor de macht van 10, met de betekenis 5 keer die macht.

Attische cijfers vergeleken met Romeinse
I Attic 00005.svg Δ Attic 00050.svg Η Attic 00500.svg X Attic 05000.svg M Attic 50000.svg
1 5 10 5
×
10
100 5
×
100
1000 5
×
1000
10000 5
×
10000
50 500 1000
×
5
1000
×
10
1000
×
50
I V X L C D M V X L
Voorbeeld
1982 = 1000 + 900 + 80 + 2 = 1000 + 5×100 + 400 + 5×10 + 30 + 2 = XAttic 00500.svgHHHHAttic 00050.svgΔΔΔII = MCMLXXXII