August Landmesser

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
August Landmesser weigert Hitlergroet te brengen (Hamburg, 1936).

August Landmesser (Moorrege, 24 mei 1910 - vermist en vermoedelijk overleden op 17 oktober 1944) was een Duits arbeider bij de scheepswerf Blohm + Voss te Hamburg.[1] Hij is vooral bekend van de foto, waarop hij midden in een menigte weigert de Hitlergroet uit te brengen. De foto zou genomen zijn op 13 juni 1936. Die dag was Adolf Hitler in Hamburg. Iedereen groette enthousiast, behalve Landmesser. Hij fungeert tegenwoordig als icoon van protest tegen de gevestigde orde.

Achtergrond[bewerken]

Van 1931 tot 1935 was Landmesser zelf lid van de Nationaalsocialistische Duitse Arbeiderspartij, in de hoop hierdoor beter aan werk te geraken. Hij vond dit ook. Omdat hij een relatie aanging met een Joodse vrouw, Irma Eckler, werd hij uit de partij gezet. Samen kregen ze twee kinderen. Tijdens de tweede zwangerschap, in juli 1937, probeerde het koppel illegaal naar Denemarken te vluchten, maar ze werden opgepakt en aangeklaagd voor rassenschande. Omdat hun kennis van het feit dat Eckler "Volljüdin" was niet bewezen kon worden, kwamen ze er vanaf met een waarschuwing geen herhaling te plegen (vonnis van 27 mei 1938). Ze sloegen dit bevel om te breken in de wind en vertoonden zich samen in het openbaar, waarop ze na twee maanden terug in hechtenis werden genomen door de Gestapo en aangeklaagd.

Landmesser werd veroordeeld en naar het concentratiekamp Kamp Aschendorfermoor gebracht. In 1941 werd hij vrijgelaten om te gaan vechten. In februari 1944 werd hij ingelijfd bij de 999e Lichte Afrikadivisie. Sindsdien werd niets meer van hem vernomen. Vermoedelijk kwam hij om tijdens de terugtrekking rond het Kroatische Ston. In 1949 werd hij officieel dood verklaard.

Zijn vrouw was naar het concentratiekamp Ravensbrück gestuurd en waarschijnlijk in 1942 vermoord.

Begin jaren negentig herkende zijn dochter Irene haar vader plots op de foto, die sindsdien wereldberoemd werd.