Auschwitzmonument (Amsterdam)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Auschwitzmonument
Auschwitzmonument
Auschwitzmonument
Kunstenaar Jan Wolkers
Jaar 1977
Materiaal glas
Locatie Wertheimpark, Amsterdam
Portaal  Portaalicoon   Kunst & Cultuur
Spiegelmonument in 1989 op de Oosterbegraafplaats tijdens de Auschwitzherdenking

Het Auschwitzmonument (ook bekend als Spiegelmonument of Gebroken spiegels) is een Nederlands herdenkingsmonument ter nagedachtenis aan de omgekomenen in het concentratiekamp Auschwitz en de andere concentratie- en vernietigingskampen. Het monument, met daaronder een urn met as uit Auschwitz, staat sinds 1993 in het Wertheimpark in Amsterdam. Daarvoor stond het in kleinere vorm[1] op de Oosterbegraafplaats.

Het monument is in 1977 ontworpen door schrijver en beeldend kunstenaar Jan Wolkers. Wolkers had opdracht gekregen een monument te maken boven de urn met as van slachtoffers uit het concentratiekamp.[2]

Het monument is opgebouwd uit gebroken spiegels en het kent het opschrift 'Nooit meer Auschwitz'. In de spiegels reflecteert zich de lucht. Volgens Wolkers symboliseren de gebroken spiegels dat de hemel na Auschwitz nooit meer ongeschonden is:

De hemel blijft voorgoed geschonden.
Het is een godsgruwelijke aanslag op alles waar een mens voor staat.

Wolkers maakte het monument op verzoek van het Nederlands Auschwitz Comité. Jaarlijks organiseert het Comité op de laatste zondag van januari de Auschwitzherdenking bij het monument. Dit moment is gekozen omdat op 27 januari 1945 het kamp Auschwitz werd bevrijd.[3]

Urn[bewerken]

De urn met as onder het monument is In januari 1952 verzameld bij een Internationale herdenking bij Auschwitz-Birkenau. Delegaties Auschwitz-overlevenden woonden de herdenking bij. Alle delegaties verzamelden een urn met menselijke[1] as als stoffelijke herinnering. De door de Nederlandse delegatie verzamelde urn werd oorspronkelijk onder een kleine grafsteen geplaatst op de Oosterbergraafplaats, voorzien van de woorden ‘Nooit meer Auschwitz’.[4]

Vernielingen[bewerken]

Wolkers' kunstwerk is meerdere keren doelwit van geweld geweest.

In 1993, het jaar van de onthulling, vernielde een aan drugs verslaafde glazenier met een pikhouweel de zes gebarsten glazen panelen waaruit het monument bestaat. Dat deed hij in de nacht voor de onthulling. Aanvankelijk dacht de politie aan een actie van neo-nazi's. De verklaring van de glazenier luidde echter dat hij het monument stuksloeg in opdracht van zijn werkgever, omdat er iets mis zou zijn met de constructie. Er zou condens onder twee glasplaten zijn gekomen. Voor elke plaat die hij stuksloeg zou hij naar eigen zeggen duizend gulden krijgen. De man had het geld hard nodig, omdat hij verslaafd was. Het bedrijf heeft altijd ontkend opdracht te hebben gegeven voor de vernieling. De man werd juni 1995 veroordeeld tot honderd uur onbetaalde arbeid en heeft in september 1996 in Duivendrecht een eind aan zijn leven gemaakt.[5]

Ook in 1997 en 1999 werd het monument vernield.

Op 10 augustus 2006 hebben onbekenden de informatiezuil van het Auschwitzmonument in Amsterdam omver gereden. De tekst, waarin Jan Wolkers de betekenis van zijn kunstwerk van glasplaten uitlegt, verdween daarbij, maar de politie sloot bewust vandalisme uit.[6]

Externe link[bewerken]