Bantoetalen

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
De verspreiding van Bantoetalen (donkergeel) ten opzichte van andere Niger-Congo talen (lichtgeel).

De Bantoetalen vormen een taalfamilie die zelf een deel is van de Niger-Congotaalgroep.

Geografisch[bewerken]

Bantoetalen worden gesproken in Zuid-Kameroen, in het zuidoosten van Nigeria, in Gabon, Republiek Congo, Democratische Republiek Congo, Oeganda, Kenia, Tanzania, Burundi, Rwanda, Angola, Zambia, Malawi, Mozambique, Zimbabwe, Namibië, Botswana, en Zuid-Afrika. Door deze brede verspreiding is de Bantoefamilie de meest verspreide taalfamilie in Afrika, met ongeveer 310 miljoen sprekers.

Taalkundige kenmerken[bewerken]

In veel westerse talen veranderen vooral de uitgangen van woorden (paard, paarden; drink, drinkt). In de Bantoetalen veranderen meestal de prefixen. Voorbeelden:

  • iemand uit het gebied Boeganda heet in het Luganda een Muganda. Het meervoud van een Muganda is Baganda. Het prefix van het woord verandert dus: mu- wordt ba-.
  • iemand uit KwaZulu is een umZulu die isiZulu spreekt. Hij behoort tot het amaZulu-volk.

Het woord Bantoe bestaat zelf ook uit het meervoudsprefix ba- en de wortel -ntu van *-ntʊ̀ dat 'persoon' betekent in het Proto-Bantoe. Bantoe betekent dus mensen.

Het woord Bantoe is geruime tijd door het apartheidsbewind in Zuid-Afrika gebruikt als instrument voor zijn rassenpolitiek en daardoor aldaar in kwade reuk komen te staan. Omdat daarnaast het prefix voor een taal of een cultuur in veel Zuid-Afrikaanse Bantoetalen isi-, se- of si- en niet ba-. is, is daar een beweging om de verwijzing naar de taal te vervangen door 'Sintoe', 'Sintoetalen', enz. om zo de naam los te maken van het beladen etnoniem Bantoe. Elders in Afrika is de term niet of minder beladen en bovendien hebben veel talen een ander prefix voor talen; Swahili en Kikongo/Kongo hebben ki-, Lingala heeft li-, afkomstig van Proto-Bantoe *ki-.

Talen[bewerken]

De Bantoetaal met de meeste sprekers is het Swahili.

Andere belangrijke Bantoetalen zijn:

Externe links[bewerken]