Beëlzebub

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Beëlzebub

Beëlzebub (Hebreeuws volksetymologisch afgeleid van בַּעַל זְבוּב‎, Ba'al Zebub, letterlijk "heer van de vliegen") is een Bijbelse spotnaam voor Beëlzebul (afgeleid van Baäl-Zebul) dat "heer van het huis" betekent.

Hebreeuwse Bijbel[bewerken]

In de Hebreeuwse Bijbel komt de naam Baäl-Zebub voor als de afgod van Ekron, een Filistijnse stad.[1] De Septuagint gaf de naam weer als βααλζεβούβ, Baalzebub en βααλ μυιαν, Baal muian, "Baäl van vliegen".

Als het gaat om de god van Ekron, wordt soms aangenomen dat zebub het originele affix bij Baäl was en een vervanging van een oorspronkelijk zbl, dat sinds de ontdekkingen in Ugarit wordt verbonden aan de titel "prins", die in mythologische teksten vaak voor Baäl wordt gebruikt. Baäl-Zebub was in het Hebreeuws een woordspeling op Baäl-Zebul, want zebul betekende "van het huis" en met Baäl-Zebub werd neerbuigend geprobeerd de vijanden van de Israëlieten te beledigen. Daarnaast werd lange tijd gedacht dat er een relatie was tussen de Filistijnse god en cultussen rondom vliegen - met een verwijzing naar de zienswijze dat ze een plaag zijn, die zich tegoed doen aan uitwerpselen - die in de Hellenistische wereld voorkwamen, zoals Zeus Apomyios of Myiagros. Deze laatste verbinding wordt bevestigd door Ugaritische teksten waarin werd onderzocht hoe Baäl hielp bij het verdrijven van vliegen die iemand ziek maakten. Volgens Francesco Saracino zijn deze aanwijzingen niet doorslaggevend als bewijs, maar het feit dat in relatie tot Baäl-Zebub twee overeenkomende termen worden verbonden door een functie ndy die typisch is voor sommige godheden die in de Mediterrane wereld werden vereerd, is een krachtig argument voor de authenticiteit van de naam van de god van Ekron en zijn mogelijk therapeutische activiteiten, waarnaar impliciet wordt verwezen in 2 Koningen 1:1-3.[2]

Nieuwe Testament[bewerken]

In het Nieuwe Testament wordt Beëlzebub/Beëlzebul de "vorst van de demonen" genoemd, een andere benaming voor de duivel of satan. In de evangeliën werd Jezus zo genoemd door zijn vijanden.[3] Toen Jezus in conflict raakte met de farizeeën, veronderstelden zij dat Jezus alleen demonen kon uitdrijven door Beëlzebub, "de vorst der demonen".[4]

Verwijzingen in de populaire cultuur[bewerken]

  • In de film The Pick of Destiny van de band Tenacious D bevechten Jack Black en Kyle Gass de duivel in een "Rock-off" competitie. Tijdens de Rock-off scheldt Jack Black tijdens het zingen de duivel uit voor "Anti-christ-er, Beelzeboss". De rol van duivel in deze film wordt vertolkt door Dave Grohl, de zanger van de Foo Fighters en drummer van Nirvana.
  • In de tekst van het nummer Bohemian Rhapsody van Queen: Beelzebub has a devil put aside for me, for me, for me.
  • In de tekst van het nummer Flyswatter van Eels: Stinking like the breath of Beelzebub.
  • De titel van het boek van William Golding, de Heer der vliegen, is een rechtstreekse vertaling van Beëlzebub. Het karakter in het boek met de naam 'Lord of the Flies' draagt is een allegorie van de duivel.
  • Tijdens een scène in de televisieserie Scrubs wordt Doctor Bob Kelso door een van zijn collega's (Perry Cox) uitgemaakt voor "Beelzebob", aangezien hij hem de duivel van het ziekenhuis vindt.
  • In een aflevering van South Park wordt Satan voor een boksgevecht met Jezus aangekondigd als Beëlzebub.
  • In de MMORPG Ragnarok Online is er een baas genaamd Beëlzebub die in normale vorm eruitziet als een vlieg. In alternatieve vorm lijkt deze een gemuteerde koninklijke vlieg.
  • In een aflevering van Top Gear, over de nieuwe Ford GT wordt door Jeremy Clarkson verwezen naar Beëlzebub als zijnde de schepper van Detroit.
  • In het boek "De Stad Der Wonderen" van Eduardo Mendoza treedt een kat op genaamd Beëlzebub.
  • George Gurdjieff schreef een boek getiteld Beëlzebubs Verhalen aan zijn Kleinzoon. In dit boek geeft Beëlzebub onpartijdige kritiek op het leven der mensen gezien vanuit zijn oord van verbanning, ons eigen zonnestelsel inclusief de aarde.
  • In de aflevering van Blackadder seizoen 1 Witchsmeller Pursuivant wordt tijdens het proces naar Blackadders kat Bubbles verwezen als Beëlzebubbles
  • In 'wie vertrekt...': het derde deel van Krasse Knarren van Lupano Cauuet