Berlin Hauptbahnhof

Berlin Hauptbahnhof     Spoorwegstation in Duitsland Voorheen Lehrter Bahnhof Locatie Plaats Berlijn Stadsdeel Moabit Adres Europaplatz Coördinaten 52° 32′ NB, 13° 22′ OL Gegevens DS100-code BH Stationscode 1071 Type Bf Categorie 1 S-Bahnlijnen Vorig station (richting) Lijn Volgend station (richting) Bellevue Spandau S3 Friedrichstraße Erkner Bellevue Westkreuz S5 Friedrichstraße Strausberg Nord Bellevue Potsdam Hbf. S7 Friedrichstraße Ahrensfelde Bellevue Spandau S9 Friedrichstraße Flughafen Berlin-Schönefeld Geschiedenis Geopend in 2006 Deutsche Bahn - S-Bahn - U-Bahn

Een steunbalk van Berlin Hauptbahnhof is weggeslagen tijdens de orkaan Kyrill

Berlin Hauptbahnhof is het centraal station van Deutsche Bahn in Berlijn. Het is het grootste kruisingsstation in Europa en is op 26 mei 2006 geopend.

Het station is verdeeld in Hauptbahnhof (tief) gelegen aan de spoorlijn Berlin-Wedding - Berlin Südkreuz in de noord-zuidrichting en Hauptbahnhof gelegen aan in de oost-westrichting. Hier liggen ook de sporen van de stadsspoorweg, de Stadtbahn of kortweg S-bahn. Daaronder ligt een station voor de metro (U-Bahn), lijn U5, die rijdt tussen dit station en Hönow. Het station is daarmee een spoorwegknooppunt dat meerdere spoorsystemen met elkaar verbindt. Vlak buiten het station bevinden zich nog een busstation, tramhaltes en een steiger voor een veerverbinding.

Locatie

Berlin Hauptbahnhof ligt in de Berlijnse regeringswijk. De twee identieke hoofdportalen leiden naar het noorden tot de Europaplatz en de Invalidenstraße en naar het zuiden tot de Washingtonplatz aan de Spree. Het station ligt dus tussen twee pleinen. Het is het eerste gebouw dat na de val van de Berlijnse Muur in het Lehrter Stadtquartier werd gebouwd.

Geschiedenis

Lehrter Bahnhof

Zie Lehrter Bahnhof voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Het station is gebouwd op de plaats van het voormalige kopstation Lehrter Bahnhof, dat vanaf 1871 het eindpunt van de verbinding met Hannover was. In 1882 werd de van oost naar west lopende Stadtbahn geopend, waaraan nabij het Lehrter Bahnhof de halte Lehrter Stadtbahnhof verrees. In 1884 nam het Lehrter Bahnhof ook de diensten naar Hamburg over, die voorheen vanuit het Hamburger Bahnhof vertrokken. In de Tweede Wereldoorlog werd het Lehrter Bahnhof zwaar beschadigd. Het werd in 1951 gesloten en in 1957 afgebroken. Het Lehrter Stadtbahnhof bleef in dienst, maar werd in 2000 afgebroken om plaats te maken voor de bouw van het nieuwe "Centraal Station" van Berlijn. De S-Bahnsporen zijn sindsdien ondergebracht in het Hauptbahnhof. Tijdens de bouw droeg het station nog een tijd de dubbele naam "Berlin Hauptbahnhof - Lehrter Bahnhof", maar vanaf de opening in mei 2006 is de naam enkel "Berlin Hauptbahnhof".

Een nieuw Centraal Station

Centrale ligging van het Hauptbahnhof in het Pilzkonzept.

Na de Wende van 1989 werden plannen gemaakt voor een nieuw Hauptbahnhof voor de weer verenigde stad. Het zou een kruisingsstation worden waarbij het verkeer over het viaduct van de bestaande oostwest lopende Stadtbahn het verkeer in noordzuid in een nieuwe tunnel (Tiergartentunnel) zou kruisen. In 1992 besloot de Bondsregering tot bouw van dit station op de plaats van het oude Lehrter Stadtbahnhof. Dit in verband met het Pilzkonzept die de gecompliceerde spoorwegsituatie die door de deling van de Duitse hoofdstad ontstaan was, zou oplossen. In 1995 startte de tunnelbouw die in 2005 werd voltooid. Tussen 2001 en 2005 werden de nieuwe viaducten gebouwd, met daaroverheen een grote dakconstructie. De 321 meter lange en 210 meter brede grote perronhal bestaat uit een gekromde glasdakconstructie. Met de ingebruikname van het nieuwe Berlin Hauptbahnhof op 26 mei 2006 verloor het station Berlin Zoologischer Garten, dat sinds de Berlijnse deling het belangrijkste station van West-Berlijn was, een belangrijk deel van zijn functie en dient slechts nog regionaal treinverkeer.

Berlijn kende al eerder een Hauptbahnhof. Tussen 1987 en 1998 droeg het station Berlin Ostbahnhof de naam Hauptbahnhof. Door de plannen voor het nieuwe centrale station, heeft dit station weer zijn oude naam teruggekregen.

Incidenten

De feestelijkheden van de opening werden ontsierd door een incident: een jongen stak een aantal mensen met een mes.

Op 18 januari 2007 kwamen tijdens een storm, de nasleep van de orkaan Kyrill, twee balken uit de gevel los; één belandde op de vloer en de ander beschadigde een derde balk. Niemand raakte gewond.

U-Bahn

Hauptbahnhof
Perron van de U5
Algemeen
Lijnen	U5
Opening	8 augustus 2009
Constructie
Type	Ondiep gelegen zuilenstation
Perrons	1
Perronsporen	2
Route
Lijn Richting	Volgend station
Hauptbahnhof	Eindpunt
Hönow	Bundestag
Overig openbaarvervoer
Spoorwegstation(s)	Berlin Hauptbahnhof
S-Bahn(en)	Berlin Hauptbahnhof
Ligging
Stadsdeel	Moabit
Coördinaten	52° 32′ NB, 13° 22′ OL
Locatie van het metrostation Hauptbahnhof
Portaal    Openbaar vervoer

Totale lengte	22 km
Geopend	21 december 1930
Geëlektrificeerd	750V
Aantal sporen	2
Treindienst door	BVG
Traject
Hönow Louis-Lewin-Straße Hellersdorf Cottbusser Platz Kienberg (Gärten der Welt) Kaulsdorf-Nord Wuhletal S5 Elsterwerdaer Platz Biesdorf-Süd Tierpark Friedrichsfelde Lichtenberg S5 S7 S75 DB Magdalenenstraße Frankfurter Allee S41 S42 S8 S85 Samariterstraße Frankfurter Tor Weberwiese Strausberger Platz Schillingstraße Alexanderplatz S3 S5 S7 S9 U2 U8 DB Rotes Rathaus Museumsinsel Unter den Linden U6 Brandenburger Tor S1 S2 S25 S26 Bundestag Hauptbahnhof S3 S5 S7 S9

Voor de U-Bahn (metro) is onder het station Berlin Hauptbahnhof een station voor de U-Bahn aangelegd. Het station wordt bediend door lijn U5.

Op 8 augustus 2009 opende het station als een terminus van een kleinere pendellijn U55. Deze opereerde met enkelsporige bediening van Berlin Hauptbahnhof tot aan het station Brandenburger Tor, met als tussenstation Bundestag. Dat de opening van deze tijdelijke lijn pas in 2009 volgde, lag aan de laattijdige voltooiing van het station Brandenburger Tor.

Van bij aanvang was voorzien van dit station de terminus van lijn U5 te maken, maar de hiertoe noodzakelijke metrolijnverbinding tussen Brandenburger Tor en Alexanderplatz ontbrak. Vanwege geldgebrek kwam de bouw van de nieuwe metrolijn door het centrum stil te liggen. Op 4 december 2020 werd het ontbrekende traject in gebruik genomen, ging lijn U55 op in lijn 5 die vanaf die datum over het hele traject dubbelsporig werd bediend en telde het centrum van Berlin Mitte vanaf dan drie nieuwe metrostations, te weten Unter den Linden, Museumsinsel en Rotes Rathaus.

Treinseries

In de dienstregeling van 2015 stoppen de volgende treinseries in Berlin Hbf. Door werkzaamheden aan de Stadtbahn zijn van veel treinen de dienstregeling gewijzigd. Treinen rijden naar Berlin Südkreuz in plaats van Berlin Ostbahnhof of beginnen/eindigen in stations voor de Stadtbahn.

Lange-afstandstreinen

Serie	Route						Frequentie
ICE 3 Sprinter	(Berlin Ostbf) – Berlin Hbf – Frankfurt (Main) Hbf	– Mannheim – Stuttgart – München					enkele treinen per dag
		– Darmstadt
ICE 10	Berlin Ostbf – Berlin Hbf – Wolfsburg – Hannover –	Bielefeld – Hamm (Westf) –				Dortmund – Essen – Duisburg – Düsseldorf (– Köln Messe/Deutz – Köln/Bonn Flughafen – Aachen)	1x per uur
						Hagen – Wuppertal – Köln (– Bonn – Koblenz)
		Verden – Bremen – Oldenburg					1x per dag
ICE 11	Berlin Ostbf – Berlin Hbf – Braunschweig – Hildesheim – Göttingen – Kassel-Wilhelmshöhe – Frankfurt (Main) Hbf – Mannheim – Stuttgart – Ulm – Augsburg – München						1x per 2 uur
ICE 12	Berlin Ostbf – Berlin Hbf – Wolfsburg – Braunschweig – Hildesheim – Göttingen – Kassel-Wilhelmshöhe – Frankfurt (Main) Hbf – Mannheim – Karlsruhe – Freiburg – Basel SBB – Olten – Bern – Interlaken Ost						1x per 2 uur
ICE 28	(Warnemünde –) Rostock – Neustrelitz –	Berlin Hbf – Lutherstadt Wittenberg –	Halle	– Jena Paradies – Nürnberg –	Augsburg	– München (– Garmisch-Partenkirchen/Kufstein – Innsbruck)	1x per uur Hamburg–München, alternerend via Halle/Leipzig en Augsburg/Ingolstadt. Enkele treinen naar Kiel, Rostock, Stralsund, Eisenach, Passau en Innsbruck
	(Ostseebad Binz –) Stralsund – Pasewalk – Prenzlau –				Ingolstadt
			Leipzig		Regensburg – Passau
	(Kiel –) Hamburg-Altona – Hamburg –			Weimar – Erfurt – Eisenach
ICE 75	Berlin Ostbf – Berlin Hbf – Hamburg – Lübeck – Puttgarden – Rødby Færge – Næstved – Københavns H						1x per dag
ICE 76	Berlin Ostbf – Berlin Hbf – Hamburg – Neumünster – Rendsburg – Schleswig – Flensburg – Kolding – Vejle – Horsens – Aarhus H						1x per dag
IC 16	Berlin Ost – Berlin Hbf – Wolfsburg – Hannover – Göttingen – Kassel-Wilhemshöhe – Fulda – Hanau – Frankfurt (Main) Hbf						enkele treinen per dag
EC/IC 27	Budapest-Keleti – Bratislava hl. st. – Brno hl. n. – Praha hl. n. – Děčín hl. n. – Dresden – Südkreuz – Berlin Hbf –				Spandau – Ludwigslust – Hamburg – Itzehoe – Westerland		Dresden-Berlin 1x per twee uur, overige trajecten enkele treinen per dag
					Gesundbrunnen – Neustrelitz – Rostock
					Gesundbrunnen – Pasewalk – Stralsund (– Ostseebad Binz)
IC 28	Gesundbrunnen – Berlin Hbf – Südkreuz – Lutherstadt Wittenberg – Leipzig – Jena Paradies – Saalfeld – Nürnberg – Augsburg – München						1x per dag
IC 32	Aachen – Mönchengladbach –	Duisburg – Essen – Dortmund – Hamm – Bielefeld – Hannover – Wolfsburg – Spandau – Berlin Hbf –			Berlin Ostbf		1x per dag (Aachen-Berlin Ostbf)
	Tübingen – Reutlingen – Stuttgart – Heidelberg – Mannheim – Koblenz – Bonn – Köln – Düsseldorf –				Südkreuz – Dresden		Enkele treinen per week naar Dresden. 1x per week Tübingen-Berlin Südkreuz
					Gesundbrunnen – Eberswalde – Prenzlau – Pasewalk – Züssow –	Stralsund – Ostseebad Binz	Enkele treinen per week tijdens de zomer (van/naar Köln)
						Wolgast – Seebad Heringsdorf
IC 50.2	(Ostseebad Binz –) Stralsund – Pasewalk – Prenzlau – Eberswalde – Gesundbrunnen – Berlin Hbf – Südkreuz – Lutherstadt Wittenberg – Halle – Erfurt – Eisenach – Fulda – Frankfurt (Main) Hbf – Frankfurt (M) Flughf Fernbf						1x per dag, zomers verder naar Ostseebad Binz
IC 50E	Gesundbrunnen – Berlin Hbf – Südkreuz – Lutherstadt Wittenberg – Halle – Leipzig/Halle Flughafen – Leipzig – Erfurt – Eisenach – Fulda – Hanau – Offenbach - Frankfurt (Main) Hbf						1x per dag, route per dag verschillend
IC 56	Norddeich Mole – Leer (Ostfriesl) – Oldenburg – Bremen – Verden – Hannover – Magdeburg – Potsdam – Berlin Hbf – Berlin Ostbf – Cottbus						1x per dag
IC 77 IC 140/240	Berlin Ostbf – Berlin Hbf – Spandau – Stendal – Wolfsburg – Hannover – Minden – Osnabrück –				Rheine – Bad Bentheim – Hengelo – Deventer – Amersfoort C. – Amsterdam C.		1x per twee uur
					Münster		1x per dag
EC 95	Berlin Hbf – Berlin Ostbf – Frankfurt (Oder) – Poznań Główny – Warszawa Centralna – Warszawa Wschodnia						4x per dag
Harz-Berlin-Express	Berlin Ostbf – Alexanderplatz – Friedrichstraße – Berlin Hbf – Zoologischer Garten – Wannsee – Potsdam – Burg (Magdeburg) – Magdeburg – Oschersleben – Halberstadt –					Quedlinburg – Thale	Enkele treinen in het weekend
						Wernigerode – Goslar
Berlin Night Express	Berlin Hbf – Sassnitz – Trelleborg – Malmö C						aantal treinen per week, alleen tijdens het voorjaar en de zomer
EN Metropol	Berlin Hbf – Südkreuz – Dresden – Děčín hl. n. – Praha hl.n. – Brno hl.n. – Břeclav –				Bratislava hlavná stanica – Budapest-Keleti		1x per dag
					Wien Hauptbahnhof – Wien Westbf
EN	Paris Est – Strasbourg – Karlsruhe – Frankfurt (Main) Süd – Erfurt – Berlin Hbf – Poznań Główny – Warszawa – Brest – Minsk-Pass. – Smolensk – Moskva Beloroesskaja						1x per week
CNL Pluto	Lichtenberg – Berlin Hbf – Potsdam – Brandenburg – Magdeburg – Braunschweig – Augsburg – München – München Ost						1x per dag
CNL Berliner	(Ostseebad Binz – Züssow –) Lichtenberg – Gesundbrunnen - Berlin Hbf – Südkreuz – Lutherstadt Wittenberg – Halle – Erfurt – Frankfurt (Main) Süd – Mannheim – Heidelberg – Karlsruhe – Baden-Baden – Offenburg – Freiburg – Basel Bad Bf – Basel SBB – Zürich HB						1x per dag, zomers van/naar Binz
CNL	Oberhausen – Duisburg – Düsseldorf – Köln – Dortmund – Hamm – Bieleveld – Berlin Hbf – Südkreuz – Dresden – Děčín hl. n. – Praha hl. n.						1x per dag

Regionale treinen

Serie	Route			Frequentie	Vervoerder
IRE	Berlin Ostbf – Berlin Hbf – Zoologischer Garten – Spandau – Rathenow – Stendal – Salzwedel – Uelzen – Lüneburg – Station Hamburg-Harburg – Hamburg Hbf			enkele treinen per dag	DB Regio
RE 1	Magdeburg – Brandenburg – Werder – Potsdam – Wannsee – Charlottenburg – Zoologischer Garten – Berlin Hbf – Alexanderplatz – Fürstenwalde – Frankfurt (Oder) (Eisenhüttenstadt – Cottbus)			1x per uur Magdeburg – Frankfurt (Oder) en 1x per uur Brandenburg – Frankfurt (Oder). Enkele treinen verder naar Cottbus	DB Regio
RE 2	(Wismar – Schwerin –) Karstädt – Wittenberge – Neustadt (Dosse) – Nauen – Spandau – Zoologischer Garten – Berlin Hbf – Alexanderplatz – Königs Wusterhausen – Lübben (Spreew) – Cottbus			1x per uur, rijdt 1x per twee uur door naar Wismar	ODEG
RE 3	Elsterwerda – Doberlug-Kirchhain – Wünsdorf-Waldstadt – Südkreuz – Potsdamer Platz – Berlin Hbf – Gesundbrunnen – Bernau – Eberswalde – Angermünde –		Prenzlau – Pasewalk – Züssow – Greifswald – Stralsund	1x per 2 uur Elsterwerda – Stralsund	DB Regio
			Schwedt (Oder)	1x per 2 uur Wünsdorf-Waldstadt – Schwedt (Oder)
RE 4	(Jüterbog –) Ludwigsfelde – Südkreuz – Potsdamer Platz – Berlin Hbf – Spandau – Wustermark – Rathenow (– Stendal)			1x per uur, in de spits van/naar Jüterbog. 1x per dag van/naar Stendal	ODEG
RE 5	Lutherstadt Wittenberg –	Jüterbog – Ludwigsfelde – Südkreuz – Potsdamer Platz – Berlin Hbf – Gesundbrunnen – Oranienburg – Löwenberg (Mark) – Neustrelitz –	Waren (Müritz) – Güstrow – Rostock	1x per twee uur Lutherstadt Wittenberg – Rostock	DB Regio
	Falkenberg (Elster) –		Neubrandenburg – Stralsund	1x per twee uur Falkenberg – Stralsund
RE 7	Dessau – Bad Belzig – Beelitz-Heilstätten – Michendorf – Wannsee – Charlottenburg – Zoologischer Garten – Berlin Hbf – Alexanderplatz – Schönefeld Flughafen – Wünsdorf-Waldstadt			1x per uur	DB Regio
RB 10	Berlin Hbf – Jungfernheide – Spandau – Falkensee – Nauen			1x per uur	DB Regio
RB 14	Nauen – Falkensee – Spandau – Charlottenburg – Zoologischer Garten – Berlin Hbf – Alexanderplatz – Schönefeld Flughafen			1x per uur	DB Regio
RB 19	Gesundbrunnen – Berlin Hbf – Potsdamer Platz – Südkreuz – Schönefeld Flughafen – Königs Wusterhausen – Lübben (Spreew) – Calau – Senftenberg			1x per uur	DB Regio
RB 21	(Friedrichstraße – Berlin Hbf – Zoologischer Garten – Charlottenburg – Wannsee –) Griebnitzsee – Potsdam – Golm – Wustermark			1x per uur, in de spits van/naar Friedrichstraße	DB Regio
RB 22	(Friedrichstraße – Berlin Hbf – Zoologischer Garten – Charlottenburg – Wannsee –) Griebnitzsee – Potsdam – Golm – Saarmund – Schönefeld Flughafen – Königs Wusterhausen			1x per uur, in de spits van/naar Friedrichstraße	DB Regio

S-Bahn

Serie	Route
S5	Spandau – Stresow – Pichelsberg – Olympiastadion – Heerstraße – Messe Süd – Westkreuz – Charlottenburg – Savignyplatz – Zoologischer Garten – Tiergarten – Bellevue – Hauptbahnhof – Friedrichstraße – Hackescher Markt – Alexanderplatz – Jannowitzbrücke – Ostbahnhof – Warschauer Straße – Ostkreuz – Nöldnerplatz – Lichtenberg – Friedrichsfelde Ost – Biesdorf – Wuhletal – Kaulsdorf – Mahlsdorf – Birkenstein – Hoppegarten – Neuenhagen – Fredersdorf – Petershagen Nord – Strausberg – Hegermühle – Strausberg Stadt – Strausberg Nord
S7	Potsdam Hauptbahnhof – Babelsberg – Griebnitzsee – Wannsee – Nikolassee – Grunewald – Westkreuz – Charlottenburg – Savignyplatz – Zoologischer Garten – Tiergarten – Bellevue – Hauptbahnhof – Friedrichstraße – Hackescher Markt – Alexanderplatz – Jannowitzbrücke – Ostbahnhof – Warschauer Straße – Ostkreuz – Nöldnerplatz – Lichtenberg – Friedrichsfelde Ost – Springpfuhl – Poelchaustraße – Marzahn – Raoul-Wallenberg-Straße – Mehrower Allee – Ahrensfelde
S75	Westkreuz – Charlottenburg – Savignyplatz – Zoologischer Garten – Tiergarten – Bellevue – Hauptbahnhof – Friedrichstraße – Hackescher Markt – Alexanderplatz – Jannowitzbrücke – Ostbahnhof – Warschauer Straße – Ostkreuz – Nöldnerplatz – Lichtenberg – Friedrichsfelde Ost – Springpfuhl – Gehrenseestraße – Hohenschönhausen – Wartenberg

U-Bahn

Serie

Route

U5

Hauptbahnhof – Bundestag – Brandenburger Tor – Unter den Linden – Museumsinsel – Rotes Rathaus – Alexanderplatz – Schillingstraße – Strausberger Platz – Weberwiese – Frankfurter Tor – Samariterstraße – Frankfurter Allee – Magdalenenstraße – Lichtenberg – Friedrichsfelde – Tierpark – Biesdorf-Süd – Elsterwerdaer Platz – Wuhletal – Kaulsdorf-Nord – Kienberg (Gärten der Welt) – Cottbusser Platz – Hellersdorf – Louis-Lewin-Straße – Hönow

Interieur

Panorama van het bovenste perronniveau (oostwest, Stadtbahn)

• 

  Stationshal, uitzicht op het Regierungsviertel en het Rijksdaggebouw

• 

  Stationshal, uitzicht op mezzanine en bovenste perronniveau

• 

  Stationshal, uitzicht op mezzanine en bovenste perronniveau

• 

  Onderste perronniveau (noordzuid, Tiergartentunnel)

• 

  Bouwplaats Hauptbahnhof – Lehrter Bahnhof, mei 2005

Externe link

• Berlin Hauptbahnhof – Informatie van de Deutsche Bahn^{[dode link]}

Mediabestanden

Mediabestanden die bij dit onderwerp horen, zijn te vinden op de pagina Berlin Hauptbahnhof op Wikimedia Commons.