Bethlehem

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Icoontje doorverwijspagina Zie Bethlehem (doorverwijspagina) voor andere betekenissen van Bethlehem.
Bethlehem
بيت لحم
בית לחם
Plaats in Palestina Vlag van Palestina
Bethlehem
Bethlehem
Situering
Gouvernement Bethlehem
Coördinaten 31° 42′ NB, 35° 12′ OL
Algemeen
Inwoners (2007) 25.266[1]
Hoogte 765 m
Burgemeester Vera Badoun (sinds oktober 2012)
Detailkaart
Barrier near Bethlehem 2011.jpg
Foto's
Uitzicht op Bethlehem, 2011
Uitzicht op Bethlehem, 2011
Portaal  Portaalicoon   Azië
Gezicht op Bethlehem, 1898
Bethlehem, 1880
Vrouw in de traditionele klederdracht van Bethlehem
Pelgrims op Kerstmis, 1890
Vier christen-vrouwen in Bethlehem, 1911
Straatbeeld in Bethlehem
De Omar-Moskee, gebouwd in 1860
Zetel van het Gouvernement van Bethlehem, 2004
Israelische soldaten in Bethlehem, 1978
De Geboortekerk in Bethlehem, 2008
Katholieke processie op Kerstavond, 2006
Doorgang door de Muur van Bethlehem, 2005
De Muur van Bethlehem in 2012
De Ster van Bethlehem in de Geboortegrot, 2012
Muurschildering in Bethlehem met Bijbels visioen: Jeruzalem, stad van vrede, moeder van alle volkeren (Psalm 150)
Het Kribbeplein, 2008
Paus Franciscus bezoekt Bethlehem, 25 Mei 2014

Bethlehem (Arabisch: بيت لحم Bayt Lahm, Hebreeuws בית לחם, Beit Lechem, "broodhuis") is een Palestijnse stad op de Westelijke Jordaanoever, een Lokaliteiten van Palestijnse Autoriteit en hoofdstad van het Gouvernement Bethlehem met 25.266 inwoners (2007). De aangrenzende gemeenten Beit Jala en Beit Sahur hebben respectievelijk 11.758 en 12.367 inwoners. De vluchtelingenkampen Dheisheh (of Ad Duheisha Camp), Aida (of Ayda Camp) en Azaa (of Al'Aza Camp) zijn inmiddels in Betlehem opgenomen: woonwijken, die in belangrijke mate afhankelijk zijn van hulp van de Verenigde Naties. De stad heeft een christelijke burgemeester. Bethlehem ligt ongeveer 10 kilometer ten zuiden van Jeruzalem en 765 meter boven zeeniveau (30 meter hoger dan Jeruzalem).

Beknopte geschiedenis[bewerken]

Oudste geschiedenis[bewerken]

De plaats Bethlehem is een oude Kaänitische plaats. In de Tenach wordt hij genoemd onder meer in het boek Ruth, koning David zou uit deze plaats afkomstig zijn en in Micha 5:1[2] zou voorspeld worden dat Bethlehem de geboorteplaats van de toekomstige leider van Israël zou zijn. In de Bijbel is Bethlehem, volgens de evangelisten Matteüs en Lucas, de geboorteplaats van Jezus. Ook de islam beschouwt Bethlehem als de geboorteplaats van Jezus, die in de islam bekendstaat als de profeet Isa. Jerome Murphy-O’Connor beschouwt de geboortegrot als historisch.[3] Recentelijk is er een zegel gevonden dat bewijst dat Bethlehem honderden jaren voor de geboorte van Jezus al bestond.[4]

Middeleeuwen[bewerken]

Christelijke signatuur[bewerken]

Op de plek waar Jezus geboren was werd in opdracht van keizer Constantijn de Grote de eerste kerk, een basiliek, gebouwd. Deze was in het jaar 334 klaar. In 529 ging hij in vlammen op, maar werd in 565 door Justinianus I gerestaureerd. Deze Geboortekerk is een van de beroemdste en mogelijk oudste kerken ter wereld, althans het deel dat bekendstaat als de Grieks-orthodoxe basiliek, gelegen naast de aangebouwde Rooms-katholieke Catharinakathedraal, waarvan de kloosterhof teruggaat tot de tijd van de kruisvaarders.

Tijdens de Vijfde Kruistocht(1213-1221) maakte Keizer Frederik II met de sultan Al-Kamil van Egypte al afspraken over het christelijke karakter van zowel Nazareth als Bethlehem. Onder deze aan het Kribbeplein gelegen basiliek zou de grot zijn geweest waarin Jezus is geboren. In een andere grot zou Hiëronymus aan zijn beroemde Bijbelvertaling, de Vulgaat, gewerkt hebben. In Bethlehem bevindt zich ook nog de zogenaamde 'Melkgrot', waar Jezus, Maria en Jozef zich verborgen zouden hebben, toen de engel Jozef opdracht had gegeven om naar Egypte te vluchten.

De Geboortekerk en ook de zogeheten 'Herdersvelden' vormen een attractie voor pelgrims. Tijdens het Kerstfeest worden wereldwijd beelden van de Geboortekerk op televisiezenders vertoond. De rooms-katholieke patriarch van Jeruzalem komt de middag voor kerstmis naar de stad en wordt in een grote optocht, waar de gehele christelijke gemeenschap aan meedoet, met veel vertoon naar de kerk begeleid. Diverse christelijke stromingen, waaronder de Grieks-orthodoxe Kerk, de Rooms-katholieke Kerk, de Armeens-orthodoxe Kerk beheren als het ware een onderdeel van deze kerk. Er wonen in Betlehem ook kleine gemeenschappen van de Melkitische Grieks-katholieke Kerk en de Evangelisch-Lutherse Kerk, waarvan de theoloog Mitri Raheb een representant is. Op de Tweede Kerstdag wordt traditioneel een vredesdemonstratie gehouden.

In 1860 werd de Omar-moskee gebouwd op de plek waar Omar ibn al-Chattab, als afgezant van de profeet Mohammed, bad tijdens zijn bezoek aan Bethlehem in het jaar 638. Het land, waarop de moskee is gebouwd werd door de Grieks-orthodoxe Kerk geschonken aan de moslims. In 1954, toen de stad onder Jordaans bewind was gekomen, werd de moskee gerenoveerd. Het is een symbool van religieuze coëxistentie in Bethlehem.

Bethlehem bleef eeuwenlang een christelijke stad. Vlak na de Tweede Wereldoorlog bestond de bevolking van Bethlehem nog voor bijna 90 procent uit christenen. In Bethlehem woont nog steeds een van de grootste gemeenschappen van Palestijnse christenen, die in het Midden-Oosten is overgebleven, zoals de First Baptist Church van dominee Naim Khoury[5].

1948-1967[bewerken]

In het Verdelingsplan van 1947 voor het Mandaatgebied Palestina van de VN werd Bethlehem ingedeeld bij de enclave Jeruzalem die onder internationaal bestuur zou blijven. Toen in 1948 na het uitroepen van de onafhankelijke staat Israël de Palestijnse bevolking uit circa 400 dorpen werd verdreven (de zogenaamde Nakba), vluchtten duizenden, voornamelijk islamitische Palestijnen naar de Westelijke Jordaanoever, onder meer naar Bethlehem, waar ze in vluchtelingenkampen werden ondergebracht. Inmiddels maken de moslims daardoor de meerderheid van de bevolking uit.

In 1967 werd de gehele Westelijke Jordaanoever in de Zesdaagse oorlog door Israël bezet. Overeenkomstig de Oslo-akkoorden II van 1995 moest Israël de controle over Bethlehem aan de Palestijnse Autoriteit over dragen, maar het Israëlische leger IDF behoudt zich als bezettende macht het recht voor de stad binnen te gaan wanneer het wil. In 2002 kwam het zo tot zware gevechten in de stad, waarbij Palestijnse verzetsstrijders de Geboortekerk binnen vluchtten, waar hen door de Franciscanen, die door de kerk over meerdere christelijke heilige plaatsen als beheerders zijn aangesteld, kerkasiel geboden werd[bron?].

1967 tot heden[bewerken]

Israëlische nederzettingen[bewerken]

Na 1967 is Israël begonnen met de bouw van Israëlische nederzettingen op de Westelijke Jordaanoever. Na de annexatie van Oost-Jeruzalem en vele Palestijnse dorpen daaromheen, is begonnen met de bouw van nederzettingen op toegeëigend land tussen Jeruzalem en Bethlehem, zoals Givat Hamatos (Har Homa, Gilo, Har Gilo) en zuidwestelijk van Bethlehem (onder meer) Efrat. De nederzettingen zijn intussen uitgegroeid tot grote nederzettingen-blokken die alle tussenliggende Palestijnse dorpjes insluiten en afsluiten van overig Palestijns gebied. Landbouwgebied en olijfboomgaarden zijn, zo niet geconfisqueerd, dan wel van de dorpjes afgescheiden. Tussen de nederzettingen zijn wegen en tunnels aangelegd die ontoegankelijk zijn voor Palestijnen en het land in stukjes delen. Ten zuidwesten van Bethlehem in Beit Jala bevindt zich het door Israëlische nederzettingen ingesloten land van de christelijke Palestijnse boer Daoud Nassar die, geïnspireerd door geweldloosheid zich verdedigt tegen confiscatie en werkt aan de ontwikkeling van zijn familiebezit, dat hij Tent of Nations genoemd heeft. Hij is echter afgesloten van alle voorzieningen, waaronder water- en elektriciteit. Het oude klooster van Cremisan[6] is door de nederzetting(en) Givat Hamatos van Bethlehem afgescheiden.

Westoeverbarrière[bewerken]

Bethlehem is bijna geheel omsingeld door de acht meter hoge afscheidingsmuur waarvoor hele woon- en winkelstraten door Israël werden gesloopt.[7] Deze muur is op bezet Palestijns gebied gebouwd, ver van de wapenstilstandsgrens, de zogenaamde Groene Lijn van 1967, waardoor het tussenliggende gebied min of meer bij Israël getrokken wordt. Van het oorspronkelijke grondgebied van het vroegere Bethlehem zijn door Israël aanzienlijke delen geconfisqueerd. Voor deze ingrepen is Bethlehems gemeenschap niet gecompenseerd. Deze plaats die sinds eeuwen door joden, christenen en moslims bezocht wordt, is intussen vanwege de bezetting door Israël veranderd in een militaire vesting die via een speciale toegang bijna alleen nog door Israëliërs bezocht kan worden. Palestijnen kunnen de stad alleen in en uit door zware metalen poorten, mits voorzien van de juiste reispapieren. Veel inwoners zijn al jaren niet meer buiten de stad geweest door dit passensysteem[8]. Het gevolg is dat Palestijnse christenen, die relatief gemakkelijker worden toegelaten in westerse landen dan hun moslimlandgenoten, de stad vanwege de bijzonder slechte economische situatie aan het verlaten zijn.[9] Bijna alle nijverheid is verdwenen en het toerisme blijft vanwege de politieke situatie een zeer wisselvallige bron van inkomsten, ook al omdat de meeste pelgrims en toeristen Bethlehem bezoeken vanuit Israël en de daar gelegen hotels. Bij zijn laatste bezoek aan Israël en de Palestijnse gebieden deed paus Benedictus XVI een oproep aan de christenen om niet op te geven en te blijven. Paus Franciscus bracht tijdens zijn bezoek aan jordanié, Palestina en Israël op 25 mei 2015 een bezoek aan Bethlehem, waar hij op het Kribbeplein, voor de Geboortekerk en de Omar-moskee, een openluchtmis gaf. Hij stopte bij de afscheidingsmuur, waar hij enige momenten in stilte bad[10].

Internationale veroordeling[bewerken]

Het Rode Kruis heeft verklaard dat de bouw van de Westoeverbarrière strijdig is met de Conventies van Genève. Amnesty International verklaarde op 19 februari 2004 dat de barrière een schending vormt van het internationaal recht en bijdraagt aan ernstige mensenrechtenschendingen.[11] Het Internationaal Gerechtshof heeft zijn veroordeling over de Westoeverbarrière uitgesproken en de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties heeft op 20 juli 2004 een resolutie aangenomen die de bouw van de Westoeverbarrière illegaal acht, aangezien deze in bezet gebied is gebouwd.[12] (De Europese Unie heeft hier in de praktijk echter nooit consequenties aan verbonden). Human Rights Watch en vele andere andere mensenrechtenorganisaties hebben zich tegen de Israëlische barrière uitgesproken en steunden de uitspraak van het Internationaal Gerechtshof en de VN-resoluties. Ook de bouw van de nederzettingen wordt veroordeeld op grond van het internationale recht en verdragen.

Cultuur[bewerken]

In de stad bevindt zich een katholieke Palestijnse universiteit, de eerste die op de Westelijke Jordaanoever werd gevestigd (1981) en die open staat voor alle religies. Verder bevindt zich in Betlehem het Arab Educational Institute, geaffilieerd met Pax Christi International (sinds 2014 Pax genoemd) dat zich richt op educatief werk voor kinderen, jongeren- en vrouwengroepen en hun trainers en begeleiders. Iedere zomer komen hier uit de hele wereld vrijwillige docenten naar toe voor de zogeheten Summerschool, om de in Bethlehem opgesloten jeugd allerlei cursussen aan te bieden.

Verder bevindt zich tegenover de Geboortekerk de Omar-moskee Er zijn veel souvenirwinkels en er is een internetcafé. Op hetzelfde plein waar de Geboortekerk staat is ook het Bethlehem Peace Center te vinden. Dit culturele centrum beschikt over een eigen auditorium waar regelmatig culturele, maar ook commerciële films worden vertoond. Daarnaast heeft men regelmatig culturele exposities.

In 2012 is de Geboortekerk en de Pelgrimsroute Bethlehem door UNESCO op de Werelderfgoedlijst van Palestina geplaatst.

Betlehem of Bethlehem?[bewerken]

In 1968 besloten de Katholieke Bijbelstichting en het Nederlands Bijbelgenootschap dat de meeste namen niet meer met th maar met t zouden worden geschreven. In de vergriekste vorm zoals we die in de Septuagint en het Nieuwe Testament aantreffen, wordt de letter thèta, dus niet tau, gebruikt (Βαιθλεεμ). De Hebreeuwse naam wordt met een taw geschreven, niet met de Thet (ביתלחם).


Geboren[bewerken]

Externe links[bewerken]

Zie ook[bewerken]

Literatuur[bewerken]

  • Amara, Muhammad (1999). Politics and sociolinguistic reflexes: Palestinian border villages (Illustrated ed.). John Benjamins Publishing Company. ISBN 9027241287, 9789027241283.
  • Brynen, Rex (2000). A very political economy: peacebuilding and foreign aid in the West Bank and Gaza (Illustrated ed.). US Institute of Peace Press. ISBN 1929223048, 9781929223046.
  • Vermes, Geza (2006). The Nativity: History and Legend. Penguin Press
  • Edwin D., Freed (2004). Stories of Jesus' Birth. Continuum International
  • Sanders, E. P. (1993). The Historical Figure of Jesus
  • Crossan, John Dominic; Watts, Richard G.. Who Is Jesus?: Answers to Your Questions About the Historical Jesus. Westminster John Knox Press
  • Dunn, James D. G. (2003). Jesus Remembered: Christianity in the Making. Eerdmans Press
  • Mills, Watson E.; Bullard, Roger Aubrey (1990). Mercer Dictionary of the Bible. 5. Mercer University Press
  • Taylor, Joan E. (1993). Christians and the Holy Places. Oxford University Press
  • le Strange, Guy (1890). Palestine Under the Moslems: A Description of Syria and the Holy Land from A.D. 650 to 1500. Committee of the Palestine Exploration Fund
  • Paul Read, Peirs (2000). The Templars. Macmillan. ISBN 0312266588
  • Thomson, Reverend W.M. (1860). The Land and the Book