Bevolking van Bulgarije

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen

Volgens het Nationaal Statistisch Instituut van Bulgarije heeft het land Bulgarije een inwonersaantal van 7.000.039 (31 december 2018).[1] Bijna driekwart van de bevolking woont in steden, variërend van het kleine stadje Melnik tot een miljoenenstad als Sofia.

De laatste officiële volkstelling vond plaats in februari 2011. De totale bevolking werd toen gesteld op 7.364.570 inwoners, waarvan 3.586.571 mannen (48,7%) en 3.777.999 vrouwen (51,3%).[2] Tussen de volkstellingen van 2001 en 2011 nam de bevolking met 564.331 personen af, hetgeen gelijk staat aan een jaarlijkse bevolkingsgroei van -0,7%. Meer dan tweederde van deze afname kan toegeschreven worden aan denataliteit, terwijl de rest het gevolg is van emigratie naar het buitenland.

Demografie[bewerken]

Bulgarije bevindt zich in een 'demografische crisis'. Het land heeft een laag geboortecijfer, maar tegelijkertijd ook een extreem hoog sterftecijfer. De natuurlijke bevolkingsaanwas is sinds 1990 negatief en wordt met de dag ongunstiger.

Geboorte- en sterftecijfers, Bulgarije 1900-2015

Geboortecijfer[bewerken]

In 2017 werden er 64.359 kinderen geboren, waarvan 63.955 levendgeborenen.[3] Het geboortecijfer bedroeg 9,0‰ en is daarmee één van de laagste ter wereld (het EU-gemiddelde bedraagt 10,1‰). Het geboortecijfer is vooral laag op het Bulgaarse platteland, als gevolg van het feit dat er steeds minder vrouwen in de vruchtbare levensfase (van 15 tot 44 jaar) in dorpen op het platteland blijven leven.

Er zijn grote regionale en etnische verschillen in het Bulgaarse geboortecijfer. De oblasten Vidin en Gabrovo hebben met 6,5‰ het laagste geboortecijfer, terwijl Sliven een relatief hoog geboortecijfer heeft (12,5‰). Over het algemeen hebben gebieden met een grote Romabevolking ook een hoger geboortecijfer. Zo is het geboortecijfer onder etnische Roma altijd relatief hoog gebleven, terwijl het geboortecijfer van Bulgaarse Turken en etnische Bulgaren de afgelopen jaren flink is afgenomen (zie: onderstaand tabel).

Ontwikkeling van de geboortecijfers per etnische bevolkingsgroep[4]
Etnische groep 1946 1956 1965 1975 2000
Bulgaren 23,3‰ 17,3‰ 13,6‰ 15,6‰ 6,9‰
Bulgaarse Turken 40,9‰ 40,3‰ 29,3‰ 29,6‰ 13,0‰
Roma 47,2‰ 43,2% 24,2‰ 33,3‰ 26,7‰
Bulgarije 25,6‰ 19,5‰ 15,3‰ 16,6‰ 9,0‰

Sterftecijfer[bewerken]

Het sterftecijfer in Bulgarije is een van de hoogste ter wereld en vergelijkbaar met landen die door aids, hoge kindersterftes en oorlogen worden geteisterd, zoals Swaziland, Lesotho en de Centraal-Afrikaanse Republiek.

In 2017 stierven er alleen al 109.791 mensen, waarvan 26.984 mensen 85 jaar of ouder waren.[5] Het sterftecijfer bedraagt 15,5‰. Over het algemeen hebben stedelijke gebieden een lager sterftecijfer (13,2‰) vergeleken met de plattelandsgebieden (22,0‰).[6] In sommige plattelandsgebieden is het sterftecijfer zelfs hoger dan in periodes waarin oorlogen en epidemieën plaatsvonden.

Tienerzwangerschappen en tienermoeders[bewerken]

Bulgarije heeft het hoogste aantal tienermoeders van de Europese Unie.[7] Het aantal zwangerschappen per duizend vrouwen tussen de vijftien en twintig jaar is in Bulgarije zo'n 65.[8] Desalniettemin is het aantal tienermoeders de afgelopen decennia sterk afgenomen (zie: onderstaand tabel).

Aantal tienermoeders in de periode 1990-2017[9]
Jaar 1990 1995 2000 2005 2010 2015 2017 2018
Alle levendgeborenen 105.180 71.967 73.679 69.886 75.513 65.950 63.955 62.197
Waarvan moeders jonger dan 20 22.518 16.278 12,787 10.625 8.411 6.274 6.038 6.191
Aandeel van tienermoeders Gestegen 21,4% Gestegen22,6% Gedaald 17,4% Gedaald 15,2% Gedaald 11,1% Gedaald 9,5% Gedaald 9,4% Gestegen 10,0%

De gemiddelde leeftijd waarop vrouwen in Bulgarije hun eerste kind krijgen is in 2016 opgelopen naar 26,0 jaar. [10] Dit is veel lager dan de Europese gemiddelde leeftijd van 29,0 jaar. Vrouwen in België en Nederland zijn gemiddeld 28,8 jaar respectievelijk 29,8 jaar oud bij de geboorte van hun eerste kind.

Bevolkingssamenstelling[bewerken]

De meeste inwoners in Bulgarije zijn etnische Bulgaren (85%). Verder leven er vrij veel Bulgaarse Turken (9%) en een grote gemeenschap van de Roma (5%).[11]

De etnische samenstelling van de bevolking per gemeente (2011)

Taal[bewerken]

Het Bulgaars is de moedertaal van de meeste inwoners in Bulgarije (85%). Minderheden spreken het Turks (9%) of het Romani (4%).

Meest gesproken talen in Bulgarije[12]
Taal Sprekers (2011) %
Bulgaars 5.659.024 85,2%
Turks 605.802 9,1%
Romani 281.217 4,2%
Russisch 15.808 0,2%
Armeens 5.615 0,1%
Roemeens 5.523 0,1%
Grieks 3.224 0,0%
Vlach Romani 1.826 0,0%
Oekraïens 1.755 0,0%
Macedonisch 1.404 0,0%
Arabisch 1.397 0,0%
Tataars 1.372 0,0%

Urbanisatie[bewerken]

1rightarrow blue.svg Zie Lijst van steden in Bulgarije voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Na de Tweede Wereldoorlog begon Bulgarije in een rap tempo te urbaniseren. Sinds 1969 wonen er meer mensen in steden dan op het platteland. Inmiddels bedraagt de urbanisatiegraad zo'n 73,7% van de Bulgaarse bevolking (31 december 2018).[13] Bijna één op de vijf inwoners leeft in de hoofdstad Sofia.

In bijna alle steden vormen etnische Bulgaren de meerderheid van de bevolking. De belangrijkste reden hiervoor is een significant hogere urbanisatiegraad onder de Bulgaren (78%) vergeleken met de Turken (38%) en de zigeuners (55%). [14] De grootste Turkse nederzetting is het stadje Momtsjilgrad, met achtduizend etnisch Turkse inwoners, in oblast Kardzjali. Het drieduizend inwoners tellende plaatsje Varbitsa in oblast Sjoemen is bewoond door tweeduizend Romani en daarmee het enige stadje waar zigeuners de meerderheid vormen. In het vierduizend inwoners tellend dorp Gradets (in oblast Sliven) wonen echter drieduizend zigeuners, maar deze plaats heeft nog geen stadsstatus gekregen. Er zijn tevens ook een aantal krottenwijken in (onder andere) de steden Sofia (wijk Fakulteta) en in Plovdiv (wijk Stolipinovo) waar de meerderheid van de bevolking etnisch Roma is. Stolipinovo is tevens de grootste Roma-nederzetting ter wereld: er wonen meer dan dertigduizend Roma.