Bletchley Park

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Bletchley Park

Bletchley Park is een landgoed in Bletchley in Zuid-Engeland, tegenwoordig onderdeel van de stad Milton Keynes, dat een belangrijke rol speelde in de Tweede Wereldoorlog. In het landhuis en later in een aantal barakken (hutten) op het landgoed was de Government Code and Cipher School (GC&CS) gehuisvest, de codebrekers van de Britse inlichtingendienst.

Geschiedenis[bewerken]

GC&CS betrok in 1939 Bletchley Park. De keuze voor deze plaats lag voor de hand: het ligt halverwege tussen de universiteiten Cambridge en Oxford, het heeft goede verbindingen met Londen. autoweg, spoorweg en niet in de laatste plaats dicht bij de telecommunicatiekabels van de Britse PTT (GPO). In het landhuis werd een radio-ontvangststation gevestigd dat de naam "Station X" kreeg. De mysterieuze "X" is afkomstig van het Romeinse cijfer X. Het was namelijk het tiende ontvangststation. De antennes werden enigszins verstopt in een mammoetboom tegenover het landhuis gehangen, waarvan de boom nog steeds de sporen van draagt.

Onder leiding van Kolonel John Tiltman en Dilly Knox slaagden verschillende briljante wiskundigen en codebrekers zoals Alan Turing, Gordon Welchman, en een bont allegaartje van allerlei academici (o.a. taalwetenschappers) er tijdens de Tweede Wereldoorlog in veel van het gecodeerde berichtenverkeer van de asmogendheden (nazi-Duitsland, Italië en Japan) te ontcijferen.

Op het hoogtepunt van hun oorlogsactiviteiten telde het park meer dan 7000 personeelsleden. Dit waren zowel codebrekers als militair- en burgerpersoneel dat hielp bij ontcijfering van de immense stroom gecodeerde berichten of dit faciliteerde. In belangrijke mate waren dit vooral jonge vrouwen Wrens (Women's Royal Naval Service) genoemd, toevallig ook het Engels voor musje. In de operationele sfeer hadden de meesten een beperkte functie in het ontcijferen zodat maar weinigen beseften waar ze mee bezig waren. Om al dit personeel te kunnen huisvesten werden vele barakken bijgebouwd in de omgeving van het landgoed. De verschillende afdelingen van GC&CS werden "Hutten" genoemd. Zo was "Hut Six" verantwoordelijk voor het breken van het berichtenverkeer van de Enigma coderingsmachine. De informatie, verkregen door het ontcijferen van berichten kreeg de codenaam Ultra en speelde een zeer belangrijke rol in de verloop en afloop van de Tweede Wereldoorlog.

Na de oorlog verhuisde de GC&CS, werden alle documenten en bijna alle machines in opdracht van Winston Churchill vernietigd om te doen geloven dat de hele operatie niet had bestaan en raakte het landhuis in verval. (Zowel de Russen als de Engelsen hadden Duitse codeerapparatuur buitgemaakt, en dat was een van de redenen om de mogelijkheid van het afluisteren geheim te houden.) Enkele van de hoofdrolspelers verhuisden mee, maar het grootste deel van het personeel werd ontslagen. Jarenlang moesten hun werk en formidabele prestaties geheim blijven en konden zij niet genieten van de verdiende roem en erkenning. Pas in de jaren 70 werden de oorlogsinspanningen van Bletchley Park publiek gemaakt en konden de vele trotse medewerkers eindelijk met hun verhaal naar buiten komen. Ook door de geheimhouding is het misverstand ontstaan dat de Amerikanen de computer in de 50'er jaren hadden uitgevonden, de Engelsen hadden in de oorlog op twee handen te tellen Colossussen draaien.

Sinds enkele jaren is er een vereniging die het landhuis restaureerde en er zijn een tweetal musea met zeldzame stukken zoals verschillende Enigma machines en een replica van de Colossus, de eerste programmeerbare elektronische computer die gebruikt werd voor het breken van berichten, gecodeerd met de Lorenz-machine.

Literatuur[bewerken]

Zie ook[bewerken]

Externe link[bewerken]