Bombardement op Scarborough, Hartlepool en Whitby

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Bombardement op Scarborough, Hartlepool en Whitby
Onderdeel van de Eerste Wereldoorlog
Duitse kaart met de aanval op Scarborough, Hartlepool en Whitby
Duitse kaart met de aanval op Scarborough, Hartlepool en Whitby
Datum 16 december 1914
Locatie Scarborough, Hartlepool en Whitby, Engeland
Resultaat Duitse overwinning
Strijdende partijen
Naval Ensign of the United Kingdom.svg Verenigd Koninkrijk War Ensign of Germany (1903-1918).svg Duitse Keizerrijk
Leiders en commandanten
Naval Ensign of the United Kingdom.svg George Warrender
Naval Ensign of the United Kingdom.svg David Beatty
War Ensign of Germany (1903-1918).svg Franz von Hipper
War Ensign of Germany (1903-1918).svg Friedrich von Ingenohl
Troepensterkte
6 Dreadnoughts
4 slagkruisers
4 pantserschepen
4 Lichte kruisers
7 jagers
4 slagkruisers
1 pantserschip
4 lichte kruisers
18 jagers
Verliezen
137 doden
592 gewonden
4 beschadigde schepen
3 beschadigde schepen
Eerste Wereldoorlog op de Noordzee

1e slag bij Helgoland · Scarborough, Hartlepool en Whitby · Doggersbank · Jutland · 2e slag bij Helgoland · Zeebrugge · 1e aanval op Oostende · 2e aanval op Oostende

Het bombardement op Scarborough, Hartlepool en Whitby vond plaats op 16 december 1914 tijdens de beginfase van de Eerste Wereldoorlog waarin de Hochseeflotte de Engelse kuststreek aanviel.

Aanloop[bewerken]

De Kaiserliche Marine zocht tijdens het begin van de Eerste Wereldoorlog naar mogelijkheden om eenheden van de Royal Navy uit de tent te lokken en te vernietigen. Een aanval op Great Yarmouth leverde weinig op, maar toonde wel aan dat de Duitse aanvallen veel schade konden aanrichten op de Britse wateren. Vervolgens maakten de Duitsers plannen om een kleine vloot onder leiding van Franz von Hipper naar Engeland te sturen voor een aanval. De Hochseeflotte voer onder leiding van admiraal Friedrich von Ingenohl naar Doggersbank om de aanvallers bij te staan mochten ze te maken krijgen met een grote tegenaanval.

Aanval[bewerken]

Bombardementen[bewerken]

In de vroege ochtend van 15 december vertrok Hipper met zijn schepen uit de rivier de Jade. Zijn schepen gingen uiteen, de Seyditz, Blücher en Moltke gingen richten Hartlepool en de Derfflinger, Von der Tann en Kolberg voeren richting Scarborough. In die laatste plaats werden Scarborough Castle, het Grand Hotel en verschillende andere gebouwen getroffen bij het bombardement. De plaatselijke bevolking vluchtte daarop richting het station en het bombardement viel rond 09.30 plaatselijke tijd stil. De schepen voeren daarop verder naar Whitby waar onder andere Whitby Abbey werd geraakt.

Rond 04.30 werd de kustbewaking bij Hartlepool gealarmeerd vanwege de toekomstig aanval en bijna vier uur later begon de aanval op de havenplaats. Drie Britse torpedobootjagers die in de buurt op patrouille waren hadden de naderende schepen gezien en opende daarop het vuur. Totaal werden er in Hartlepool 86 burgers gedood en raakten er honderden gewond tijdens het bombardement.

Britse propaganda poster naar aanleiding van de aanval

Ontmoeting met de Hochseeflotte[bewerken]

Op 15 december ontmoetten rond 11.00 twee verschillende Britse vlootonderdelen elkaar bij Moray Firth en de gehele vloot kwam onder het commando te staan van George Warrender. De Britse vloot bestond in totaal slecht uit tien schepen. In de vroege ochtend van de volgende dag stuitte de vloot op de vooruit geschoven posten van de Hochseeflotte van Ingenohl en ontstond er een zeegevecht. Kort nadat de avond inviel hield het gevecht op en in de volgende ochtend was er weer een korte ontmoeting tussen de twee vloten, maar dit keer sloegen de Duisters op de vlucht. Ingenohl vreesde dat hij op de voorhoede was gestuit van de Grand Fleet en besloot daarom om terug te keren naar Duitsland.

Nasleep[bewerken]

Tijdens de Duitse aanval op Scarborough, Hartlepool en Whitbij waren meer dan duizend granaten afgevuurd door de Duitse schepen en door de bombardementen vielen er in totaal 137 doden en raakten velen gebouwen flink beschadigd. De aanval had ook een grote invloed op de publieke opinie. Het werd gebruikt om de haat tegen Duitsland verder aan te wakkeren en kritiek op de Royal Navy die niet instaat was om de aanval te voorkomen. Ook werd de aanval gebruikt in de Britse propaganda om rekruten te werven met de leus "Remember Scarborough".

Bronnen[bewerken]

  • Bob Clark (2010): Scarborough: A Result of the First Arms Race of the Twentieth Century, Stroud, Amberley Press. ISBN 1-84868-111-9.
  • J. Arthur Marder (1965): The War Years to the eve of Jutland: 1914–1916. From the Dreadnought to Scapa Flow. II., London, Oxford University Press.
  • Robert Massie (2004): Castles of Steel: Britain, Germany, and the Winning of the Great War at Sea, London, Jonathan Cape. ISBN 0-224-04092-8.