Céramique

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Céramique
Buurt van Maastricht
Maastricht2013, Avenue Céramique28.jpg
Kerngegevens
Gemeente Maastricht
Wijk Centrum (Wyck)
Coördinaten 50°48'NB, 5°42'OL
Oppervlakte ca. 23,5 ha.  
Inwoners ca. 2.500

Céramique is een woonwijk in het centrum van Maastricht, in de Nederlandse provincie Limburg. Samen met oud-Wyck en de Stationsbuurt vormt het een van de 44 officiële buurten van de gemeente Maastricht. Céramique is in de jaren 1990 en 2000 gebouwd op de terreinen van de voormalige aardewerkfabriek Société Céramique en verwierf bekendheid vanwege de vele internationaal bekende architecten die aan de totstandkoming meewerkten.[1] De woon- en kantorenwijk telt enkele belangrijke culturele voorzieningen.

Ligging en verkeer[bewerken | brontekst bewerken]

Céramique is officieel een deel van Wyck, hoewel het vaak als een aparte wijk of buurt wordt beschouwd. Het wordt aan de westkant begrensd door de rivier de Maas en sluit in het noorden aan op het stadsdeel Oud-Wyck. Verder wordt het begrensd door de buurten Heugemerveld in het oosten, en Randwyck in het zuiden.[2]

De Avenue Céramique is de belangrijkste verkeersader in de wijk. Deze sluit aan de noordzijde, via een ruime bocht, aan op de Wilhelminasingel, en aan de zuidzijde op de Limburglaan en, via een verkeersplein, op de John F. Kennedybrug en de N278. Céramique is via een voetgangersbrug, de Hoge Brug of Hoeg Brögk (René Greisch, 2003) verbonden met het oude stadscentrum van Maastricht.

Geschiedenis[bewerken | brontekst bewerken]

De naam van de wijk is ontleend aan de aardewerkfabriek Société Céramique, die hier vanaf 1863 was gevestigd. De Société Céramique was al in 1958 samengegaan met een andere Maastrichtse aardewerkproducent, de Koninklijke Sphinx. De keramische productie werd daarna geleidelijk aan overgeheveld naar de Boschstraat. Na de voltooiing van dat proces werden in Wyck nog een aantal jaren filterzakjes (Filtropa) en kaarsen (Randwyck) geproduceerd. Na het stopzetten van de productie rond 1980 lag het fabrieksterrein enkele jaren braak.

In 1987 begon de herontwikkeling van het 23 ha grote, aan het stadscentrum grenzende terrein. Op enkele uitzonderingen na (de Wiebengahal, de Bordenhal, de directeursvilla Jaunez en delen van de oude fabrieksmuur), werden de fabrieksopstallen van de Société Céramique gesloopt. Van de door Jan Gerko Wiebenga gebouwde fabriekshallen zou aanvankelijk een groter deel bewaard blijven, maar dit kon uiteindelijk toch niet in de nieuwbouwplannen worden ingepast. Omstreeks 1991 was de sloop min of meer voltooid en vond er archeologisch onderzoek plaats. Daarbij werden delen van de zuidelijke stadsmuur van Wyck opgegraven, waaronder de Recentoren aan de Maas en het bastion Parma op de zuidoostelijke punt van de stadsmuur. Sommige muurresten konden in het ontwerp van het Charles Eyckpark en in een gracht langs het Centre Céramique worden ingepast. Bij het Parmabastion bleek dit niet mogelijk; wel zijn de contouren van het vestingwerk in het plaveisel van de Avenue Céramique aangegeven.

Aan de hand van een masterplan van architect Jo Coenen werd begonnen met de uitvoering van de bouwplannen van een moderne stadswijk met hoogstaande architectuur. Door de gunstige economische omstandigheden in de tweede helft van de jaren 90 vorderde de bouw gestaag en vonden de over het algemeen duurdere woningen gretig aftrek. Voor de diverse kantoor- en appartementengebouwen werden gerenommeerde architecten aangetrokken, waaronder Mario Botta, Luigi Snozzi, Álvaro Siza, Cruz y Ortiz, Herman Hertzberger, Hubert-Jan Henket, Wiel Arets, Arno Meijs, bOb Van Reeth, Charles Vandenhove en Bruno Albert. Aldo Rossi ontwierp het nieuwe Bonnefantenmuseum. Coenen ontwierp zelf ook enkele gebouwen, met name rondom het Plein 1992. Als architectonische hoogtepunten worden gezien: het Bonnefantenmuseum van Rossi, het Centre Céramique van Coenen, de Hoge Brug van Greisch, het ronde gebouw La Fortezza van Botta en de met zink en marmer beklede Toren van Siza. Ook het masterplan van Coenen kreeg nationaal en internationaal veel aandacht.[3]

Céramique staat in Maastricht vooral bekend als een buurt voor welgestelden, hetgeen onder meer tot uitdrukking komt in de koop- en huurprijzen van woningen en kantoorruimte, en de over het algemeen hoge servicekosten. Alle gebouwen zijn voorzien van inpandige parkeergarages. Er is relatief veel openbaar groen aanwezig. Sommige appartementencomplexen bieden extra service voor ouderen of zijn voorzien van zwembaden en fitnessruimten. Een relatief groot aantal appartementen wordt gemeubileerd verhuurd, voornamelijk aan expats. Céramique kwam in 2003 landelijk in het nieuws door het zogenaamde 'balkondrama'. In het appartementengebouw Patio Sevilla stortten door een constructiefout enkele balkons naar beneden, waarbij twee bewoners om het leven kwamen.[4]

Voorzieningen[bewerken | brontekst bewerken]

Plein 1992 met buurtwinkelcentrum (links) en Centre Céramique

In de wijk zijn enkele grotere culturele voorzieningen gevestigd, sommige met regionale of landelijk uitstraling, zoals het Bonnefantenmuseum (museum voor oude en hedendaagse kunst), de SRAL (restauratie-expertisebureau), het Centre Céramique (bibliotheek, ontmoetingscentrum en expositiehal) en de Bordenhal (theaterzaal met als vaste bespeler Toneelgroep Maastricht). Het Centre Céramique is tevens bewaarplaats voor de gemeentelijke collectie archeologische vondsten. Het NAi-Maastricht, een dépendance van het Nederlands Architectuurinstituut, dat enige jaren in de Wiebengahal gevestigd was, is inmiddels verzelfstandigd en verhuisde omstreeks 2015 naar de Timmerfabriek in het Sphinxkwartier.

Aan de Avenue Céramique bevinden zich enkele (woon)winkels. Aan het Plein 1992 zijn op de begane grond van woongebouw La Résidence een supermarkt en enkele buurtwinkels gevestigd. Aan dit plein bevinden zich tevens diverse horecagelegenheden, waaronder het gerenommeerde restaurant Beluga, onderscheiden met (wisselend) een of twee Michelinsterren. Er zijn geen scholen, buurthuizen en kerken.

Langs de Maas ligt het taartpuntvormige Charles Eyckpark, ontworpen door de Zweedse landschapsarchitect Gunnar Martinsson. Zoals vermeld bevinden zich in het park restanten van de vestingwerken van Wyck, die omringd door waterpartijen in het park zijn opgenomen.

Céramique ligt op loopafstand van Station Maastricht. Enkele (stads)buslijnen halteren bij het Centre Céramique en het Bonnefantenmuseum. In de wijk bevinden zich twee openbare parkeergarages.

Zie ook[bewerken | brontekst bewerken]

  • Sphinxkwartier, nog een stadsuitbreiding op het terrein van een aardewerkfabriek

Externe links[bewerken | brontekst bewerken]

Zie de categorie Céramique van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.