Caduceus

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Caduceus

De kerykeion (Grieks: κηρύκειον) of caduceus (Latijn: afgeleid van het woord caduceator, wat heraut of onderhandelaar betekent) is een staf die een koerier of onderhandelaar ongehinderde doorgang moest verlenen in het oude Griekenland.[1]

Mythologie[bewerken]

In de Griekse mythologie in het bijzonder de staf van de god Hermes (Romeinse: van de god Mercurius). De staf is door twee slangen omwonden, en vaak bekroond (als verwijzing naar Hermes) met twee vleugels. Later komt ook wel een Franse lelie voor op de staf.

Hermes met zijn ronde hoed, een reizigersmantel, de Caduceus en een beurs

Oorspronkelijk was de staf eigendom van Apollon. Hermes gold als de uitvinder van veel dingen, zo ook van de lier. Toen de jonge Hermes in zijn geboortestreek de vlakbij grazende kudde van Apollo stal, maar betrapt werd, bood hij ter verzoening zijn lier aan Apollo aan. Daarop zou Apollo hem zijn staf gegeven hebben.

Symbolische betekenis[bewerken]

De caduceus symboliseert als geheel vrede, bescherming en genezing, en wordt (vooral in de Verenigde Staten) tot op heden gebruikt als medisch symbool (al gaat dit gebruik voorbij aan de dieperliggende alchemistische symboliek van Eenheid, zoals hieronder beschreven). De slangen staan voor alle tegengestelde principes die een rol spelen in het manifeste universum: mannelijk/vrouwelijk, zon/maan, ziel/geest of in alchemistische termen: Sol/Luna en zwavel/kwik.

De staf zelf staat voor de as tussen de hemel en de aarde, boven en beneden.

De eventuele vleugels, kroon of Franse lelie staan respectievelijk voor transcendentie, goddelijke autoriteit en drie-eenheid.

De caduceus in zijn geheel symboliseert, behalve de eerder genoemde vrede, bescherming en genezing, vooral de Eenheid, die bereikt wordt door de verzoening van de tegendelen.

De caduceus wordt niet alleen gebruikt in de alchemie, maar ook bijvoorbeeld in de Indiase yoga (alchemie wordt ook wel de westerse yoga genoemd). De staf staat ook symbool voor Hermes, de Griekse God van de handel. Vele studentenverenigingen in economische studierichtingen gebruiken dan ook de caduceus als symbool, waaronder de studentenvereniging van de Handelswetenschappen en Handelsingenieur van EHSAL, Aloisiana.

Afbeeldingen[bewerken]

Vergelijk[bewerken]

Voetnoot[bewerken]

  1. J.Hall, Hall's Iconografisch Handboek, Primavera Pers (Leiden,2000).