Calorie

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Veelvoud Naam Symbool
100 calorie cal
103 kilocalorie kcal / Cal

De calorie (van Lat. calor, warmte) is een verouderde eenheid voor energie (E) of warmte. De calorie is officieel vervangen door de joule, maar vooral in de voedingsindustrie is de calorie een nog veelgebruikte maat voor een hoeveelheid energie.

Eén calorie is de hoeveelheid energie die nodig is om één gram zuiver water één Kelvin (of 1 graad Celsius) te verwarmen (zie beneden bij "Definities van calorie").

Dit is erg weinig, daarom wordt vaak de kilocalorie, afgekort kcal, gebruikt. Dit is de hoeveelheid energie die nodig is om één kilogram water één graad Celsius te verwarmen.

Tegenwoordig wordt energie in het SI-stelsel in joule uitgedrukt. 1 calorie = 4,1868 joule.

In diëten en dergelijke gebruikt men soms de benaming calorie voor kilocalorie, wat soms voor verwarring zorgt. In de voedingswaardeberekening en bij diëten wordt de kilocalorie nog veel gebruikt hoewel hij langzaam maar zeker door de kJ wordt verdrongen. Overigens wordt in diëetprogramma's en calorieëntabellen wel eens de waarde van 1 kcal = 4,184 kJ aangehouden. Dit is echter de waarde van de thermochemische calorie (zie beneden bij "Definities van calorie"). Praktisch merkbare gevolgen heeft dit echter niet.

Normaal gebouwde, geen zwaar werk verrichtende vrouwen hebben ongeveer 2000 kilocalorieën per dag nodig en dito mannen ongeveer 2500 kilocalorieën.

Definities van calorie[bewerken]

Terwijl voor de SI-eenheid joule (kg·m²/s²) een eenduidige definitie bestaat, werden er voor de calorie verschillende waarden gehanteerd. Deze waarden zijn deels bepaald door de manier van meten, zoals:

  • de hoeveelheid warmte die nodig is om bij een normale atmosferische druk van 1013 hPa, 1 gram water van 14,5 °C naar 15,5 °C te laten stijgen (aangegeven met het symbool cal15), 1 cal15 = 4,1858 J;
  • 1/100e van de warmte nodig is om 1 gram water van 0 tot 100 °C te verwarmen (calmean = 4,19002 J).

Andere definities geven de getalwaarde in verhouding tot een andere maateenheid aan, of er werd gewoon een getal vastgesteld:

  • In 1929 werd op de International Steam Table Conference in Londen een internationale calorie (calIT) als 1/860 deel van een internationale wattuur gedefinieerd. Met de invoering van het absolute eenhedensysteem voor elektrische eenheden veranderde deze waarde naar 1/859,858 wattuur (ongeveer 4,18674 J)
  • de thermochemische calorie (calth) werd in 1953 door het Amerikaanse National Bureau of Standards (tegenwoordig National Institute of Standards and Technology, NIST) vastgelegd als 4,184 J.
  • Op de Fifth International Conference on the Properties of Steam in 1956 in Londen werd opnieuw een internationale calorie vastgesteld, ditmaal op exact 4,1868 J. Dit getal werd gekozen omdat het makkelijk door 9 te delen is, waarmee omrekeningen tussen kg-°C- en Btu/Pound-°F-systemen vergemakkelijkt werden.

Zie ook[bewerken]

Externe links[bewerken]